İletişim Biçimleri ve İletişimin Sınıflandırılması

İnsanların varoluşunun en temel göstergelerinden biri olan iletişim kavramı, insanlık tarihi boyunca varolmuş bir kavramdır. İnsanın olduğu her yerde ve her dönemde iletişim varolmuştur. Günümüzde iletişim hem kişilerarası hem de kitle iletişim düzeyinde giderek önem kazanmaktadır.

Günümüzde işletmeler için en önemli ihtiyaçlardan biri de hedef kitlesi durumunda olan kişilerle doğru, etkin, iki yönlü ve diyaloğa dayalı bir iletişim sistemi kurmaktır. Toplumsal bir ilişkiler sistemi olarak iletişimi ele aldığımızda, kişilerarası iletişim, grup iletişimi, örgüt iletişimi ve toplumsal iletişim olarak sınıflandırabiliriz.

Bilgi vermek, öğretmek ve ikna etmek, eğlendirmek, eş güdüm sağlamak gibi işlevleri olan iletişim; açıklık, dikkat ve doğruluk ilkeleri temelinde uygundığında bu işlevleri yerine getirebilmektedir.

Örgütler, pazarlama çalışmaları kapsamında iletişim faaliyetlerine ayrıcalıklı bir konum atfetmektedirler. Örgütler hem kendileriyle hem de ürün ve hizmetleriyle ilgili bilgileri çok farklı iletişim kanalları yoluyla tüketicilerle buluşturmaktadır. Örgütlerin tüketiciler tarafından satın alma kararlarını etkilemek amacıyla ve farkedilmek için yaptıkları çalışmaların tümünü pazarlama iletişimi kavramının içine dâhil edebiliriz.

İletişim, pek çok yönüyle farklı sınıflandırmalara tabi tutulmaktadır. İletişimi; etkilerine göre; olumlu-olumsuz, yönlerine göre; tek-çift yönlü, kullanılan kod sistemlerine göre; sözlü-yazılı-sözsüz-görsel-işitsel araçlarla yapılan iletişim, ilişki sistemlerine göre kişi içi iletişim-kişilerarası iletişim-grup/takım iletişimi-halk/kamu iletişimi-örgütsel iletişim, kitlle iletişim, kültürlerarası iletişim, zaman ve mekân boyutuna göre ise; yüzyüze-uzaktan olmak üzere sınıflandırabiliriz. Tüm bu iletişim biçimlerinin kendilerine göre avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Bu nedenle örgütler bu iletişim biçimlerinden kendilerine en uygun olanı seçmelidirler.

Örgütsel iletişimin etkinleştirilmesinde; uygun mesajın seçimi, açık ve sade bir dil kullanılması, geri bildirime önem verilmesi, doğru zamanlamanın yapılması, alıcıya duyarlılık gösterilmesi, etkin dinleme ve gözlemde bulunma gibi unsurlar kullanılmaktadır. Örgütsel iletişim kapsamında karşılıklı anlayış ve duyarlılığı yükseltecek empatik bir üslubun benimsenmesi de iletişimin kalitesini yükseltecektir. Ayrıca, etkin bir örgütsel iletişim sonucunda örgütler verimlilik, etkinlik, motivasyon ve başarı gibi sonuçlara ulaşmaktadırlar.

İyi bir örgütsel iletişim ortamı, çalışanları motive etmekte, potansiyellerini ortaya çıkarmakta, örgütsel verimliliği artırmakta, iş doyumunu yükseltmektedir.

Verimli bir örgütsel iletişim ortamında çalışanların sözlü, yazılı ve görsel iletişim olanaklarını kullanma becerileri artmaktadır. Bilgi ve deneyim paylaşımının nicel ve nitel olarak artışı da örgütlerdeki aidiyet hissini ve iş doyumunu artırmaktadır.

Elbette örgütsel iletişimin önündeki engellerin kaldırılması, örgütteki tüm sorunları yoketmemektedir. Ancak verimli bir iletişim ortamı çoğu zaman örgütlerde gerginliğe yol açan yanlış anlamaların önüne geçilmesini sağlayacaktır. Ayrıca bir işin tam ve doğru bir şekilde yapılabilmesi için doğru iletişim kurmanın yollarını tesis etmek önem taşımaktadır. Örgütlerde iletişimin etkin bir biçimde kullanılması, iş doyumunun artması neticesinde örgütsel başarı ve verimliliği de beraberinde yükseltmektedir. Üstelik örgütsel iletişimin etkinliğiyle aidiyet hissi yükselen çalışanlar örgütlerini dışarda da başarıyla temsil etmektedirler.