Hukuk Sosyolojisi Açısından Suç ve Sapma

Toplumsal yaşamda, kişiler arası ilişkilerin ve toplumsal yaşamın düzenli bir şekilde devam edebilmesi için insanların toplumsal norm ve kurallara uyması gerekir. Bireyler biyolojik varlık olarak dünyaya gelirler ama sadece biyolojik bir varlık olarak yaşamlarını sürdürmezler. Topluma katılan her bireyin aynı zamanda toplumla bütünleşmesi de gerekir.

Sosyalizasyon, kişinin çevresindekilerle arasındaki etkileşim sürecidir. Bu süreç sosyal davranış örüntülerinin kabulü ile oluşur. Nesnel olarak sosyalizasyon, toplumun kültürünün bireylere aktarıldığı ve bireylerin, örgütlenmiş sosyal yaşamın kabul edilmiş ve onaylanmış yollarına uyarlandığı bir süreçtir.

Değerler, bir gruba ya da topluma mensup bireylerin uymaları veya dikkate almaları beklenilen genelleşmiş ahlaki inançlar olarak nitelendirilebilir.

Normlar bireyler arası ilişkileri düzenleyen ve kişilerin birbirlerine karşı hak ve görevlerini belirleyen kurallardır.

Toplum hâlinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ve sosyal düzeni sağlayan din, ahlak ve hukuk kuralları söz konusudur. Kısaca her toplumda değerler ve normlar söz konusudur. Yukarıda da ifade edildiği gibi toplumun değer ve normları toplumun üyelerine sosyalizasyon süreci içerisinde aktarılır. Toplumlar varlıklarını devam ettirebilmek için toplumsal istikrarı sağlamaya yönelirler. Toplumun istikrarı için kurallar koyarak bu kuralları üyelerine uygularlar. Toplumsal kurallar aracılığı ile üyeleri üzerinde baskı uygularlar. Bu baskıyı da sosyal kontrol aracılığı ile uygularlar. Toplummsal kurallar (normlar) resmî ve resmî olmayan kurallardan oluşur. Resmî kurallar hukuk kurallarıdır. Hukuk kurallarının maddi yaptırımları vardır. Diğer sosyal kurallar ise din kuralları, ahlak kuralları ve görgü kurallarıdır. Bunların yaptırımı ise manevidir. Toplumsal düzen için gerekli olan bu kurallara toplumun üyelerinin uyması beklenir. Toplumsal normlara uyma davranışı gösteren bireyler toplum tarafından ödüllendirilir. Toplumsal normlara uymayan davranışlar ise yaptırımlarla karşılaşır. Bu yaptırımlar kınama, gruptan dışlama, dedikodu, alay etme ve ceza şeklinde gerçekleşir.

Sosyal kontrol de sosyalizasyon sürecinin bir uzantısıdır. Kişiler ile örüntülerin birlikteliği sistematik bir grup yaşamını olanaklı kılar. Sosyalizasyon süreci, kişilerin davranış kalıplarına uymasını hem sağlayan hem de sürekli kılan bir mekanizmadır.

Sosyal kontrol ve sosyalizasyonda temel amaç, hangi kuramsal görüş çerçevesinde olursa olsun toplumsal yapının göreli bütünlüğünü ve sürekliliğini sağlamaktır.

Sapmanın ortak, geçerli bir tanımını bulmak oldukça zordur. Genel olarak sapmayı kabul edilmiş örüntülere uymayan davranış olarak tanımlayabiliriz.

Sosyal kontrol kişileri kültürün normal örüntülerine uygun hâle getiren bir mekanizma, sapma ise kişilerin kültürün kontrolünden kaçtığı bir süreçtir.

Sosyal ve kültürel hareketler ile değerlerden sapma işleminin kendisi bir toplumsal problem olarak belirmektedir.

Becker, sosyal grupların sapmayı oluşturan zorlayıcı kurallar koyarak ve belirli kişilere bu kuralları uygulayarak, ayrıca onları toplum dışı diye etiketleyerek sapmayı yarattıklarını belirtir. Bu bakımdan sapma, kişinin yaptığı davranışın niteliği değildir. Daha ziyade, başkaları tarafından kuralların ve yaptırımların uygulanmasının sonucudur.

Hazırlanan içeriğin sonunda konunun tümünü kapsayacak şekilde özet hazırlanmalıdır.

Sözel derslerde 400-750 kelime arasında olmalıdır.

Görsel dersleride 300-750 kelime arasında olmalıdır.

Özeti hazırlamadan önce yazım kılavuzunda yer alan özet örneğini gözden geçiriniz.

Özet, özet şablonuna yerleştirilmelidir.