Hava Aracı Yeterlilik Gereksinimleri

Hava Aracı İşlemleri

Türkiye’de tasarımı ve üretimi gerçekleştirilecek olan hava aracı, motor, pervane, parça ve cihazların sertifikasyon faaliyetlerini Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne bağlı Hava Aracı ve Parçası Sertifikasyon Koordinatörlüğü gerçekleştirmektedir.

Tescil İşlemleri: Herhangi bir hava aracının bir ülke içerisinde milli özelliğine sahip olabilmesi için o ülkenin sivil havacılık otoritesi siciline kaydolması gerekmektedir.

ELT Kodu Tahsis İşlemleri: Bir hava aracının acil duruma geçmesi veya kaza kırım yapması gibi durumlarda ELT (Acil Durum Konum Vericisi) cihazı sayesinde ilgili hava aracının pozisyon bilgisi saptanır ve bu cihaz arama kurtarma hizmetlerinde kullanılır. Türkiye’nin de üye olarak bulunduğu Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı‐ICAO, ELT cihazının, sahip olduğu özellik ve önemli kullanım alanı sebebiyle hava araçlarında bulundurulmasını zorunlu kılmıştır.

Uçuşa Elverişlilik İşlemleri: Sürekli Uçuşa Elverişlilik ve Bakım Sorumluluğu Yönetmeliği (SHY‐M) kapsamına giren Türk Sivil Hava aracı siciline kayıtlı ya da kaydedilecek veya ihraç edilecek hava araçlarına uçuşa elverişlilik gözden geçirme işlemi yapılı ve uygun bulunursa uçuşa elverişlilik sertifikası düzenlenir.

SHY‐M Yönetmeliği kapsamına girmeyen, Yönetmeliğin ekinde belirtilen hava araçları (Çok Hafif Hava Araçları, vb.) için Özel Uçuş İzni Belgesi düzenlenir.

İşletici İşlemleri: Ülkemizde SHY‐6A ve SHY‐6B yönetmelikleri kapsamında ruhsatlandırılan işletmeler için “İşletme Ruhsatı” ile birlikte “İşletme Şartları” düzenlenmektedir.

Mode‐S Tahsis İşlemleri: Her hava aracına özel bir kod ataması gerçekleşir. Bu Mode‐S adresi, genellikle ICAO tarafından veya yetkili başka kurumlarca tahsis edilir.

Hava Aracı Bakım Kuruluşları: Hava aracı bakımları SHGM’nin yetkilendirdiği Bakım Kuruluşları tarafından, hava aracının uçuşa hazır durumda bulunması, uçuş sırasındaki emniyetin sağlanması ve emniyet zafiyeti olmadan maliyetlerin azaltılması için gerçekleştirilir.

Hava Aracı Milliyeti ve Tescil İşaretleri: Hava araçlarında kullanılacak milliyet ve tescil işaretini, yerlerini, ölçülerini, karakter tiplerini, tescilini, tescil sertifikası ve kimlik plakasını belirleyen kuralları içeren Hava Aracı Milliyeti Ve Tescil İşaretleri Talimatı (SHT‐7) 2014 senesinde yürürlüğe girmiştir.

Genel Havacılık Yönetmeliği (SHY‐6B)

Ulusal havacılık otoritesi olarak, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, havacılık faaliyetlerini, hava aracının tescil, uçuşa elverişlilik ve bakım durumlarını, hava aracının hava işi yetkinliğini, ana hatlarıyla Genel Havacılık Yönetmeliği’nde açıklamaktadır.

Hava Aracı Yeterliliği: İşletmeci, sahip olduğu hava araçlarının sürekli uçuşa elverişliliğini Sürekli Uçuşa Elverişlilik ve Bakım Sorumluluğu Yönetmeliği (SHY‐ M) çerçevesinde sağlamak zorundadır.

İşletici Sorumlulukları: Havacılık işletmesi herhangi bir sebeple sahip olduğu tüm hava araçlarını yitirirse, bu işletmeye maksimum altı ay süre tanınır. Bu mühlette, işletme sahibi filoya herhangi bir hava aracı ekleyemezse, SHGM tarafından işletme ruhsatı feshedilir.

Sürekli Uçuşa Elverişlilik ve Bakım Sorumluluğu Yönetmeliği (SHY‐M)

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan, Sürekli Uçuşa Elverişlilik ve Bakım Sorumluluğu Yönetmeliği, sivil hava taşımacılığı yapmak üzere yetkilendirilmiş hava taşıma işletmelerinin filolarındaki hava araçlarına uçuşa elverişlilik sertifikası düzenlenmesi için sahip olması gereken şartları içermektedir. Ayrıca, bu işletmelerin kullandığı hava araçlarının, havacılık faaliyeti gerçekleştirdiği sürece sürekli uçuşa elverişliliğinin muhafaza edilmesi amacıyla gerekli bakım sisteminin oluşturulması ve bakım önlemleriyle ilgili kuralları içermektedir.

İşletici Sorumluluğu: Hava aracı işleticisi, temel olarak hava aracının sürekli uçuşa elverişliliğinin sağlanmasından ve hava aracını daima uçuşa elverişli şekilde bulundurmaktan sorumludur.Gerekli şartlar sağlanmazsa hiçbir uçuş gerçekleşemez.

Olay Bildirimi: İşletmeci hava aracının bakımını gerçekleştirmek üzere bir bakım kuruluşuyla sözleşme yaptığında, bakımı gerçekleştirenler bakım yaptıkları hava aracını veya hava aracı parçasını etkileyen bütün durumları işletmeciye veya SHGM’ye raporlamak zorundadır.

Bakım Programı: Hava araçlarının bakımları, hava aracı bakım programı adı verilen, içeriği SHGM tarafından belirlenen programa göre yapılmaktadır. Bu bakım programı ve bakım programı üzerindeki güncellemeler yine SHGM’ce onaylanmaktadır.

Sürekli Uçuşa Elverişlilik: Sürekli uçuşa elverişlilik kayıtları, sürekli uçuşa elverişlilikten sorumlu yönetici tarafından kontrol edilir ve SHGM tarafından talep edildiğinde ilgili veriler SHGM’ye iletilir.

Bakım Standartları: Tüm bakım faaliyetleri uygun çevresel kısıtlamalar yapılarak ve gerekli görülürse SHGM tarafından şartları belirlenmiş olan tesislerde yetkili personel tarafından, yönetmelikte belirtilen metotlar, teknikler, standartlar ve talimatlar izlenerek, uygun alet, ekipman ve malzeme aracılığıyla uygulanmalıdır.

Uçuşa Elverişlilik Gözden Geçirme İşlemi: Onaylı SYK’nın uçuşa elverişlilik gözden geçirme personeli hava aracında fiziki bir inceleme gerçekleştirir. Uçuşa elverişliliğin gözden geçirilmesi görevleri başkasına devredilemez.

Hava Aracı Bakım Çıkış Sertifikası: Herhangi bir bakım tamamlandıktan sonra bakım çıkış sertifikası düzenlenmeden ve tüm bakımların gerektiği şekilde yapıldığından emin olunmadan hiçbir hava aracı uçuş gerçekleştiremez.

Onaylı Hava Aracı Bakım Kuruluşları Yönetmeliği (SHY‐ 145)

SHGM tarafından yayımlanan bu yönetmelik havacılık işletmelerine ait tüm sivil hava araçlarının bakımını yapmak üzere bir işletmenin onaylı bakım kuruluşu olabilmesi için gerekli özellikleri ve bakım faaliyetlerine ilişkin gereklilikleri belirtmektedir.

Bakım Kuruluşunun Yapısı: Bakım kuruluşu, çalışma alanlarını planlanan işi gerçekleştirmeye ortam ve imkan sağlayacak şekilde düzenlemelidir.

Bakım Verileri: Bakım sırasında kullanılacak verilerin uygunluğunu SHGM belirlemektedir. Bakımın gerçekleştirildiği esnada modifikasyon ve onarımları da içerecek şekilde, gerekli ve güncel olan bakım verileri gerektiğinde bakım personelinin kullanabilmesi için hazır bulundurulur.