Hastanede Düşme ve İntiharların Önlenmesi

Hasta güvenliği sonyıllarda sağlık bakım kalitesinin geliştirilmesi kağsamında ele alınan önemli bir konud. Hasta güvenliğini tehdit eden durumlar arasında

düşmeler ve intiharlar önemli bir yere sahiptir.

Düşmeler

Düşmeler, tüm sağlık organizasyonlarında ciddi bir problemdir. Özellikle hastanelerde, uzun dönem bakım veren kurumlarda, evde bakım alanlar için önemli bir sorun oluşturmaktadır. Hastanelerde düşmelerin sadece yaşlıları değil dahiliye,nöroloji, onkoloji ve cerrahi bölümündeki genç hastaları da etkilediği de görülmektedir. Düşmeler, hastanelerde sık görülen kazalar içinde yer almaktadır. Bütün dünyada sağlık bakım kurumlarında önemli bir hasta güvenliği problemi olarak görülmektedir.

Düşme: Kişinin pozisyonunda bulunduğu düzeyden daha alt düzeye veya zemine dayanma ya da uzanma ile sonuçlanan beklenmedik ve kasıtlı olmayan değişikliktir.

Düşme Nedenleri: Bireysel ve çevresel faktörler olarak iki grupta incelenir.

Bireysel faktörler: Bazı nörolojik, kardiyolojik, psikiyatrik ilaçlar, yürüme ve denge bozuklukları,ileri yaş, kan basıncındaki değişiklikler (hipotansiyon), psiko aktif ilaç kullanımı,görme bozuklukları bu grupta yer alır.

Çevresel Faktörler: Islak kaygan zemin,yetersiz ışıklandırma veya parlak ışık ışık ,alçak seviyedeki tuvalet koltuğu,kapı eşiği,merdiven basamaklarının yüksek olması, kırık damar yolu askısı v.b.düşmelere neden olur.

Düşme Sonucu Meydana Gelen Komplikasyonlar ve Psiko Sosyal sorunlar: Yumuşak doku yaralanmaları, intrakranial kanama ,kırıklar ve kafa travmsı ,anksiyete,düşme korkusu yaşamak,bağımsızlıkta azalma,depresyon ,yaşam kalitesinde azalma,bakım evine yerleşme zorunda kalmadır.

Düşmelerin Önlenmesi: Düşmelerin önlenmesinde; hastanın ve ortamın ayrı ayrı ele alınması, düşme riski açısından değerlendirilmesi ve alınan sonuçlara göre uygulamalar yapılması önemlidir.Bunun için güvenirlik ve kullanışlılık bakımından Morse ve Hendrich Düşme Riski ölçekleri en çok tercih edilenler arasındadır.

Düşmelerin Önlenmesinde Dikkat Edilecek Uygulamalar: Hasta odasında düşmeye neden olabilecek çevresel faktörlerin ortadan kaldırılması (gereksiz ekipman, ışıklandırma, kaygan zemin vb.),hastaya kaymayan terlik ve çorap giymesinin sağlanmas,hasta odasında düşmeye neden olabilecek çevresel faktörlerin ortadan kaldırılması sağlanmalıdır.Ayrıca düşme riski yüksek hastaların 30 dakikada bir odasında kontrol edilmesi dikkat edilecek uygulamalar arasındadır.

İntiharlar

Dünyada her yıl bir milyonun üstünde kişi, tüm ölüm sebepleri içerisinde onuncu sırada yer alan intihar nedeniyle hayatlarını kaybetmektedir. . Her yıl 20 milyona yakın intihar girişimi meydana gelmektedir. İntihar öncesi bir birey çaresizlik, aşırı umutsuzluk, terk etme, nefret, öfke, kaygı, yalnızlık ve suçluluk gibi çok çeşitli duygusal durumları gösterebilir:İntiharlar toplumun önemli bir kısmını etkileyen ciddi bir halk sağlığı sorunur.

İntihar: İntihar,bireyin, ruhsal ve toplumsal nedenlerle, yaşamına kendi eliyle son vermesi, kendini öldürmesidir.

İntiharların Önemi: Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ) 2015 yılında dünyada 800.000 kişinin intihar sonucu öldüğünü bildirmiştir.

Bu sayının 2030 yılında bir milyonun üstüne çokacağı tahmin edilmektedir.İntihar günümüzde tüm ülkelerde büyük bir halk sağlığı sorunudur.

İntiharlarlarda Genel Epidemiyolojik Bulgular: Nüfusa paralel olarak tüm yaş gruplarında artan intihar, özellikle 15–34 yaşları ile 65 yaş ve üzerini etkilemektedir.Erkekler kadınlara göre daha yüksek risk grubundadır.Bekar boşanmış ve dul olanlar,evlilere göre daha yüksek risk altındadır.lSosyo ekonomik durumu daha yüksek ve daha düşük olanlar, orta sınıftakilere göre daha yüksek risk altındadırlarar .

İntiharların Ruhsal Hastalıklarla İlişkisi: İntihar edenlerin ruhsal hastalıklarınailişkisine bakıldığında % 35-80 depressif bozukluklar,%10 şizofreni,% 5 demans yada delirium gelmektedir.

İntihar Metodları: Kimyasal madde kullanma,aşırı dozda ilaç alımı, gaza maruz kalma, ateşli silahları kullanma, kendini asma yüksekten atlama,aşırı alkol alımı,kendini kesme şeklindedir. Hastanelerde sıklıkla rastlanan intihar metodu kendini asarak canına kıymaktır. İkinci en sık rastlanan yol camdan ya da çatıdan atlamaktır.

İntihar Riskinin Değerlendirilmesi: İntihar Riskinin Değerlendirilmesi

İntihar riski değerlendirmenin amacı, risk altındaki bir bireyin intihar düşüncesi seviyesini ölçmektir.

İntihar Nedenleri: Bireyin özgeçmişinde başta depresyon olmak üzere alkolizm ve madde bağımlılığı gibi psikiyatrik bir rahatsızlığın bulunması,kronik fiziksel bir hastalığın bulunması başta gelen nedenler arasındadadır.

İntihar Öncesi Belirtiler: Günlük faaliyetlere ilgi kişisel bakım ve görünümü ihmal etme,belirgin kişilik ve davranış değişiklikleri,kendini yaralayıcı hareketlerde bulunmak,umutsuzluk, çaresizlik duyguları yaşamakibi bazı belirtilerdir.

İntihar Riski Olan Hastaların Değerlendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasını Gerektiren Durumlar. Hastanın hastaneye kabulünde,intihar eğilimli davranışlarda bulunduğunda, yalnız kalma isteğinin arttığı v.bdurumlar, kayıt altına alınması gerektiren durumlardır.

İnihar Durumundaki Breye Ulaşmak: İlk adım sessiz bir konuşmanın gizlilik içinde sürdürülebileceği uygun bir yer bulmak ve sonraki adım uygun zaman ayarlamaktır. Daha sonraki en önemli adım, bu kişileri etkili bir şekilde dinlemek ve iyi bir iletişim kurmak olmalıdır.

İntihar Durumundaki Bireylerin Risk Düzeyleri: Düşük risk,orta risk ve yüksek risk olarak değerlendirilir.

İntiharların Önlenmesi: Yeterli sayıda eğitimli ve yetkin personel ile çalışılmalı ,bakım ortamı kontrol altına alınmalıdır.Üzerinde kesici aletler, kravat, ip, kemer gibi boğucu eşyalar bulundurulmamalıdır.Yüksek ve tehlikeli yerlerden ve ilaç vb. zehirleyici maddelerden uzak tutulmalıdır.Sürekli gözetim altında tutulmalı,gerekli psikososyal destek sağlanmalıdır.

İntihar Olgularında Tedavi: İntihar olguları acil tıbbi müdahale gerektirir..Hasta kendine gelmeye başlayınca hasta ile ilişki kurulmaya çalışılır (kişi bu dönemde başkalarından gelecek yardım önerilerine açıktır).Bedensel sorunlarının yanı sıra duygusal sorunlarına da odaklanılır, psikoterapi ve ilaç tedavisi yapılır.