Kameralar ve Sayısal Görüntü Kaydı

Sayısal kameralar görüntüden yansıyan ışığı, objektif aracılığıyla bir düzlemde toplamakta ve ışığa duyarlı elektronik devre elemanlarına yani sensöre düşmesini sağlamaktadır. Sensöre düşen görüntü, ışık enerjisinin elektrik enerjisine çevrilmesi ile görüntü işlemcilerine gönderilmektedir. Görüntü işlemcisi üzerinde işlenen sinyaller dijital sinyale dönüştürülüp başka bir kaynağa iletilmekte veya kayıt altına alınmaktadır.

Görüntünün oluşmasında etkin bir göreve sahip olan sensörlerin farklı tipleri bulunmaktadır. Kameralarda genellikle CCD (Charge Coupled Device) ve CMOS (Complementary Metal-Oxide-Semi-conductor) adı verilen sensörler kullanılmaktadır.

Sayısal kameralarda farklı sensör formatları bulunmaktadır. Sensör formatları arasında öne çıkan formatlar APS-C (Crop, Çarpanlı sensör) ve Full Frame (Tam Kare) sensörlerdir.

Sayısal görüntü kayıt teknolojisinde video çözünürlüğü faktörü de oldukça önemlidir. Görüntü çözünürlükleri 360p, 480p, 720p, 1080p, 4K ve 8K gibi farklı ölçü birimleri ile isimlendirilmektedir.

Video çözünürlük birimleri genel olarak Standard definition (SD – Standart çözünürlük), High definition (HD – Yüksek çözünürlük) ve Ultra high definition (UHD – Çok yüksek çözünürlük) isimleri ile sınıflandırılmaktadır.

Sayısal görüntü kayıt teknolojisinde bir diğer önemli konu ise video dosya formatlarıdır. Her kamera üreticisi kendine özgü video dosya formatları kullanmaktadır. Çok sayıda dosya formatı bulunsa da bunlardan öne çıkanlar MP4, MOV, AVCHD ve XAVC isimli formatlardır.

Video dosya formatları oluşturulurken veriyi sıkıştırmak için codec bileşenleri kullanılmaktadır. Codec bileşenlerinde sıklıkla kullanılanlar ise MPEG-4, H.264, H.265, MPEG-2, AVC, XAVC, DVCPRO ve DV isimli formatlar olarak görülmektedir.

Sayısal Tabanlı Kamera Türleri

Farklı türlerde sayısal tabanlı kameralar bulunmaktadır. Bu türlerden en çok kullanılanlar stüdyo kameraları, EFP kameralar, ENG kameralar, el kameraları, DSLR kameralar, aksiyon kameralar ve insansız hava aracı kameraları olarak sınıflandırılmaktadır.

Stüdyo Kameraları

Oldukça büyük ve ağır olan stüdyo kameralarının kullanımında pedestal adı verilen tripotlar gerekmektedir. Kolaylıkla taşınamayan stüdyo kameralarının üzerlerinde diyafram, beyaz ayarı, gain (kazanç) ve shutter (örtücü) gibi temel kamera ayarlarının yapılmasını sağlayan sistemler bulunmamaktadır.

Bu tür kameralarda ilgili ayarlar kameranın üzerinden değil kameranın bağlı bulunduğu kamera kontrol ünitesinden (CCU- Camera Control Unit) yapılmaktadır.

EFP Kameralar

Electronic Field Production tanımlamasının kısaltması olarak kullanılan EFP terimi, stüdyo kameralarının portatif, taşınabilir ve kayıt yapabilir versiyonları olarak ifade edilmektedir.

EFP kameralar çeşitli aparat ve aksesuarlar takılarak stüdyo içi çekimlerde de kullanılabilmektedir. Bu durum EFP kameraların tercih edilmesindeki en önemli etkenler arasındadır. Tek kamera ile hem dış çekim prodüksiyon işleri hem de stüdyo içi çekimlerin yapılabilmesi maliyet dengesi açısından önemlidir.

ENG Kameralar

Electronic News Gathering tanımlamasının kısaltması olarak kullanılan ENG terimi, kameraların taşınabilir, hızlı, kolay ve yeniden kayıt yapılabilir versiyonları olarak ifade edilmektedir.

Enerji ve kayıt birimi ihtiyacını kendi gövdesinden karşılayan ENG kameralar, omuzda ve elde taşınabilecek tasarım ve boyutlara sahiptir. Bu kameralar, yapım şirketleri ve televizyon kanalları gibi pek çok içerik üreticisi tarafından haber çekimleri ve dış çekimler için tercih edilmektedir.

El Kameraları (Handycam – Handy Camera)

El kamerası türleri daha çok kişisel kullanım amacıyla üretilmiştir. Bu tür kameralar profesyonel kameralara göre daha ucuz ve kolay taşınabilir özelliktedir. Ufak boyutlarda olan el kameraları kişisel günlük çekimler açısından pratiktir. Kalite ve teknik özellikleri amatör kullanıcının ihtiyaçlarını karşılayabilecek niteliktedir.

DSLR Kameralar (Digital Single-Lens Reflex Camera)

Türkçe anlamı ile Sayısal Tek Objektifli Refleks Kamera anlamına gelen DSLR fotoğraf makineleri, yüksek çözünürlüklü (HD) videolar kaydedebilmektedir.

Dijital fotoğraf çekmek üzere üretilen DSLR kameralar, algılayıcı boyutu ve değiştirilebilir objektif özellikleri ile video kameralara göre önemli avantaja sahiptir.

Objektif çeşitliliği, kayıt aktarım teknolojisi ve kolay taşınabilir olması gibi nedenlerle medya sektöründe yoğun olarak kullanılmaktadır. Birçok modelinde tam kare (Full frame) sensör formatı olan DSLR kameralar, 36x24 mm diğer bir deyişle 35 mm film boyutuna sahiptir.

Aksiyon Kameralar

Aksiyon kameralar küçük boyutları, düşük ağırlıkları, yüksek çözünürlüklü kayıt olanakları ve geniş açılı lensleri ile ön plana çıkmaktadır. Oldukça küçük boyutlardaki aksiyon kameraların 4K çözünürlüğe kadar kayıt yapabilme özellikleri, her türlü hava ve arazi koşullarına dayanaklı olmaları ve yüksek kare sayıları gibi avantajları bulunmaktadır.

İnsansız Hava Aracı Kameraları (İHA-Drone Kameraları)

İnsansız hava araçları uzaktan kumanda edilebilen sistemlere sahiptir. Araçtan gelen görüntü İHA operatörünün kumandasına bağlı olan tablet veya cep telefonu üzerinden izlenmektedir.

İnsansız hava araçlarında kullanılan kameralar genellikle araca entegre olarak satışa sunulmakta, daha üst modellerde ise değiştirilebilir opsiyonel olarak tercih edilmektedir.

Sayısal Tabanlı Kayıt Araçları

Sayısal kameralar görüntüyü, elektronik banda, disklere, bünyesinde bulunan sabit diske, kayıtçı monitörler aracılığıyla harici disklere veya hafıza kartlarına kaydetmektedir.

Her kameranın farklı veri aktarım hızının bulunması nedeniyle firmalar farklı türlerde görüntü kayıt araçları üretmektedir.

Hafıza kartları temelde farklı özelliklerine göre CFast Compact flash kart, Minidrive, Memory Stick Pro kart, xD-Picture kart, SD (Secure Digital - Güvenli Sayısal Hafıza Kartı) kart, Wifi SD kart, SDHC kart, SDXC kart, miniSD kart ve microSD kart olarak adlandırılmaktadır.

Ayrıca Kamera ile çekilen görüntülerin kaydı bazı durumlarda kamerada bulunan dâhili hard disklere (HDD) bazı durumlarda ise harici hard disklere de yapılabilmektedir.