Sayısal Televizyon Sistemlerinde Görüntü

Dijitalleşme Sürecinde Televizyon

Dijitalleşen TV yayıncılığı içeriksel anlamda küresel sınırları ortadan kaldırmış ve ulusların kültür alışverişini hızlandırmıştır. Daha hızlı ve daha etkin bir formatta yapılan TV yayıncılığı, izleyiciyi politik, ekonomik, kültürel ve sosyal alanlarda etkisi altına alarak toplumsal anlamda birçok değişime ve gelişime neden olmuştur.

Televizyonda Sayısal Yayıncılık

Görüntü ve ses üzerinden izleyiciye daha etkin bir televizyon içeriği sunan sayısal televizyon yayıncılığı; 2000’li yıllarla birlikte daha değişken bir hale bürünerek her geçen gün yeni teknolojik öğelerle izleyiciye sunulmaktadır.

Karasal Sayısal Yayıncılık

Çevresel ve ekonomik anlamda tasarruf sunması, etkileşimli televizyon için altyapı oluşturması ve mobil erişime imkan tanıması nedeniyle karasal sayısal yayıncılık analog yayınlara göre tercih sebebi olmuş ve aynı zamanda uydu üzerinden erişimi de mümkün olduğu için kullanıcı sayısında artış gözlemlenmiştir.

Uydu Yayıncılığı

Hem sayısal hem de analog yayına elverişli olan uydu yayıncılığı özellikle sayısal yayıncılığın ses ve görüntü nitelikleri ile buluştuğunda daha etkili bir hale dönüştüğü için hem frekans sorunu ortadan kalkmakta hem de her bütçeye uygun televizyon kanallarına kapısını açmaktadır.

Kablolu Yayıncılık

Kablolu yayınlarda network sistemi uydu erişimi bağlamında aynı çekirdekten oluşmaktadır. Bu kapsamda farklılık gösteren kısım ise ayar sistemindeki QAM’dir. QPSK yerine QAM üzerinden ayar sisteminin oluşturulduğu bir kontrol mekanizması söz konusudur. Dolayısıyla erişim bandı 128 ve 256 QAM bantlı sistemlerde de mevcut olabilmektedir.

Sayısal Yayıncılığın Standartları

Bu yayın standartları şu şekildedir:

ATSC (Advanced Television Systems Comitee)

ISDB (Integrated Services Digital Broadcasting)

DVB (Digital Video Broadcasting)

Sayısal Yayıncılığın Avantajları

Analog yayıncılığa nazaran öne çıkan avantajların bazıları şunlardır:

İnteraktif etkileşim sağlayan TV uygulamalarına yayın imkanı sağlayan bir altyapısının bulunması

Hem kablolu yayıncılık hem de uydu yayıncılığı aracılığıyla daha kapsamlı ve daha nitelikli bir kanal içeriğine sahip olması

Tek frekans üzerinden yayın hizmeti sunarak frekans karmaşasını ortadan kaldırması

İzleyiciyi ekran karşısında edilgenlikten etkenliğe dönüştürmesi

Her izleyiciye dilediği içeriği sunabilen bir geniş portföye sahip olması

Tek bir bütünlük içerisinde ve sıkıştırılmış bant üzerinden yayın imkanı sağlaması

Devamlılık arz eden bir yayın profiline sahip olması

Sayısal Teknolojiler Bağlamında Görüntünün Değişen Yapısı

Televizyonu televizyon yapan unsur; görüntüdür. Bu noktada nitelik arz eden husus ise bu görüntüyü sunum biçimi ve kalitesidir. En ideal görüntüyü ekrana yansıtabilmek için ise birtakım unsurlar önem arz etmektedir. Bu unsurlar şunlardır:

Ekran Boyutu

Televizyonun iki çapraz kenarının uzunluğu ölçülerek televizyon boyutu belirlenmektedir. Örneğin; 102 ekran boyutundaki bir televizyon 40 inç ölçütündedir. Bu hesaplama yapılırken 1 inçin 2,54 santimetre olması baz alınmaktadır. Öyleyse 40 inç bir televizyon ekranı; 40 ile 2,54’ün çarpımı neticesinde 101,6 rakamını verdiği için 102 ekran boyutu bilgisine ulaşılır.

Ekran Çözünürlüğü

Bu kavrama değinecek olursak “piksel” denilen küçük noktalardan bahsetmemiz gerekir. Çünkü ekran çözünürlüğü; ekrandaki resmi meydana getiren piksellerin sayısını teşkil etmektedir. Yeni nesil teknolojiler ile birlikte 8K yayınların da mevut olacağını dikkate alırsak ekran çözünürlüğün bambaşka boyutlara ulaşabileceğini söyleyebiliriz.

Görüntü Formatı

Görüntü formatında öne çıkan husus; sunulan görüntü içeriğini göze en ideal şekilde hitap edecek seviyeye taşımaktır. Televizyon kumandaları aracılığıyla izleyicinin bizzat müdahale edebildiği ve isteğine göre değiştirebildiği görüntü formatlarında genel olarak otomatik format tercih edilmektedir. bu formatın ölçütü ise 4:3'tür.

Sayısal Yayıncılıkta "Etkileşimli Televizyonlar"

Etkileşimli televizyonların izleyiciye sunduğu etkileşimli yayınlarda; interaktif sürece entegre olunabilmesi için program akışları da yeniden tasarlanmıştır. Spordan sinemaya, eğlence programlarından yarışmalara kadar izleyiciyi içerik sürecine dahil eden bir program portföyü oluşturulmuştur. Öte yandan etkileşimli yayıncılıkta ekrandaki yayın içeriğini hem istediği ölçütte değiştirebilen hem de yine arzu ettiği şekilde dizayn edebilen bir izleyici profili oluşturmak gaye edinilmiştir.

Etkileşimli yayınlarda televizyon cihazını internet mantığıyla kullanmak da mümkündür. Dolayısıyla etkileşimli televizyonlar kullanılarak, internet ortamında gerçekleştirilen tüm online işlemler kumanda aracılığıyla gerçekleştirilebilmektedir. Buradaki fark ise ekran akışındaki reklamlara müdahale edip söz konusu reklam içeriğindeki ürünü yine kumanda aracılığıyla sipariş edebilme yetisidir.

IPTV Yayıncılığı

IPTV adı verilen yayın sistemi ile internet tabanlı yayın aktarımını gerçekleştirmek uygun hale gelmiştir.

IPTV ile izleyici profili doğrudan kullanıcı pozisyonuna geçmiştir. İnternet protokolü eşliğinde yürütülen etkileşimli yayın neticesinde söz konusu kullanıcılar IPTV uygulamalarını aktif bir biçimde kullanmaya başlamıştır.

Bu süreç yeni uygulamalarda gelişim göstermeye de müsait bir yapıdadır.