Masaüstü Yayıncılık ve Sayfa Tasarımı

Masaüstü yayıncılık, el ilanları, aylık bültenler, broşürler, şirket formları, kitaplar ve dergiler gibi amatör ve/veya profesyonel görünümlü yayınların bilgisayar ortamında hazırlanma sürecidir. Metnin birleştirilmesi, montajı ve sunumuna dek süren aşamada, müşteri memnuniyeti zaman, maliyet, esneklik güvenlik ve gizlilik açısından desteklenmektedir. Bu teknolojinin amacı, en kısa sürede en profesyonel görüntüye ulaştırılan ve okumaya değer, müşteriye cazip vb. materyalleri hazırlamaktır.

Masaüstü yayıncılığın gelişimini doğru bilmek ve izlemekte önemlidir. Bu nedenle bu çalışmada ilk olarak kavramsal yaklaşım ortaya konulmakta, kavramın tanımına ve süreçe ilişkin bilgilere dikkat çekilmektedir.

Masaüstü yayıncılık özellikle değişen ve gelişen bilgisayar teknolojisiyle hız kazanmış ve basım teknolojilerinin gelişmesiyle de kısa zamanda tanınır, bilinir, kabul edilir olmuştur. 35-40 yıl öncesine kadar zorlu süreçler içerisinde hazırlanan ve baskıya sunulan yayıncılık faaliyetleri, günümüz masaüstü yayıncılığı ile kısa zamanda uygulamaya konulur hâle dönüşmüştür.

Masaüstü Yayıncılığın Avantajları

Zaman, Maliyet, Esneklik ve Kontrol, Güvenlik ve Gizlilik gibi avantajlar sunan masaüstü yayıncılık faaliyetlerinin, okuyucu/müşterilerin yani kamunun tükemine sunduğu formatlar, ilk dönemlerde tasarımın temel ilkelerini tam anlamıyla kullanamamaktaydı. Yani söz konusu faaliyetlerin günümüzdeki yapılanlara göre daha ilkel bir yanı vardı. Oysaki gelişen teknolojiye paralel olarak artan tasarım programlarının varlığı ve tasarım ilkelerine dayalı tasarım algısı, okuyucuyu etkili tasarıma daha duyarlı hale getirdi. Teknolojinin avantajlar sunması, masaüstü yayıncılığın süreçlerini de değiştirdi.

Masaüstü Yayıncılıkta Temel Donanımlar ve Yayıncılık Süreci

Bu çalışmada masaüstü yayıncılığın üretim süreçlerine dair de bilgi verilmesi uygun görüldü. Üretim süreçleri birinci evre ve ikinci evre olarak ele alındı. Böylelikle, birinci evrede ilk adımları olan masaüstü yayıncılığın; dizgi süreci, tashih, görsellerle birleşme, tarama, sayfa planının oluşturulması, prova, montaj, matbaa, kalıp ve baskı süreci ayrıntılı olarak anlatıldı. İkinci evrede ise yayıncılık süreci gelişim gösterdi ve özellikle montaj, kalıp gibi ara işlemlerin kalkmasıyla, yapılan faaliyetler hızlandı ve tercih edilir konuma dönüştü.

1984 yılında Brainard tarafından ortaya atılan masaüstü yayıncılık kavramı, basım öncesi işlemlerin temelini oluşturdu. Masaüstü üretim süreci

a) Yayının planlanması

b)Sayfa düzeni için ön hazırlığın yapılması

c) Metne ait materyallerin hazırlanması

d) Sanatsal ve grafik materyallerinin hazırlanması

e) Sayfa planına (sınırlarına) son şeklinin verilmesi

f) Elde edilen son ürünün basılması

g) Basılan son ürünün üretimine geçilmesi (çoğaltılması) işlemlerine göre devam etmektedir.

Günümüzde ise masaüstü yayıncılık süreci, özellikle teknolojinin gelişimine bağlı olarak farklılaşmaktadır. Gelecekte de bu değişim kaçınılmazdır. Masaüstü yayıncılık, bilgisayarın çok yönlü kullanımına bağlı olarak grafik yoğun işlemlerin yapılmasına olanak tanımaktadır. Geçmişteki prova, tashih, baskı ve kalıp vb. aşamalar kalkmakta ve genellikle PDF odaklı elektronik provalar yaygınlaşmaktadır. Bu durum üretim sürecini hızlandırmaktadır. Bu doğrultuda ise gelecekte basılı masaüstü yayıncılık faaliyetlerinin yerini dijital ortamlara tamamen bırakacağı görülmektedir.

Sayfa Tasarımında Grid (Izgara) Kullanımı

Masaüstü yayıncılığın başarı kazanmasındaki bir önemli etken de tasarımdır. Tasarımlar, teknolojiyle birlikte geliştirilmiş ve birtakım kurallar başarılı tasarımlar da kullanılır olmuştur. Kimi kurallar şunlardır:

a) Boşluk kullanın

b) Tireleme yapın

c) Tipografi sayısını az tutun

d) Tipografi seçimi doğru olmalı

e) Sütun kullanımı orantılı olmalı

f) Çerçeve, kutu ve kenarlık kullanımı az olmalı

g) Çok sayıda küçük foto/resim kullanmayın.

Tasarımı güçlü kılan şey, ızgara (grid) kullanımıdır. Bu çalışmada, grid kullanımı ve türlerine ilişkin bilgiler aktarılmıştır. Grid, taslak, izlek anlamına gelmektedir. Tüm ızgaralar, simetrik ve asimetrik olarak tasarlanmaktadır. Masaüstü yayıncılıkta, manuscript (blok), sütun, modüler, hiyerarşik ve baseline grid sıklıkla kullanılmaktadır.

Sayfa Tasarımında Yazı (Metin), Görseller, Grafik ve İllüstrasyonlar Kullanımı

Masaüstü yayıncılıkta metin kullanımı gridler aracılığıyla görseller, grafikler ve illüstrasyonlarla güçlendirilir ve renklendirilir. Görsel kullanımı okumayı rahatlatır ve ilgi çeker. Yazı, görseller aracılığıyla bir yandan daha rahat okunurken öte yandan daha estetik hale getirilir. Yazıyı ayrıca güçlendiren ögelerden biri de tipografi seçimidir. Tipografiler, belirlenen görseller ile daha okunaklı hale getirilir. Günümüz masaüstü yayıncılığı önemini giderek artırmaktadır.