Görsel İşitsel Ortamlarda Yapım Süreci

Görsel-işitsel uygulamaların geniş kitlelere ulaşabilir olması, bu uygulamaların halkla ilişkiler faaliyetlerinde de kullanılmasını gerekli hâle getirmiştir. Yaratıcı görsel-işitsel bir üretim, birden çok alanda çalışma yapılmasına ihtiyaç duyar.

Üretim; yazarlık becerisinin, yapımı gerçekleştirebilme bilgisinin, yapım yönetimi için gerekli sinematografik görüşün, kurgu ve ses uygulamalarına dair temel kavramların farkında olunmasını gerektirir.

Görsel-işitsel uygulamaları gerçekleştirebilmek için öncelikle yaratıcı bir fikir ortaya konur. Yaratıcılık, “herkesin ulaşabilir olduğu iki ya da daha fazla farklı kavramın, hedef kitlenin konumu göz önünde bulundurularak amaçlanan hedefi yerine getirebilmek için, farklı bir anlama gelecek şekilde, yani yeni bir bağlamda bir araya getirilmesi becerisi”dir. Uygulamanın hazırlık aşamasında yaratıcı fikir, sinopsis ile ilk kez yazıya dökülür. Ardından, senaryolaştırma gelir.

Yapım sürecinde, mizansen kavramı ve mizansenin ögeleri, görselişitsel uygulamanın gerçekleştirilmesinde, hedeflenen amaca uygun olarak oluşturulmalı ve kullanılmalıdır.

Mizansenin altı ögesi, yani; dekor/mekân, kostüm, saç, makyaj, aydınlatma ve karakterlerin hareketleri, yönetmenin yaratıcı ürününü ortaya koyması için ihtiyaç duyduğu aracılardır. Mekân, yaratılan karakteri konumlandırırarak ilk bakışta izleyicinin alımlamasına yardımcı olur. Kostüm, saç ve makyaj, karakterin, geçmiş-bugüngelecek gibi, anlatıdaki zamana uygun tanımlanması için kulanılır, aynı zamanda yaşadığı sosyal yapıya, kişisel özelliklerine ve psikolojisine yönelik fikir edinilmesini sağlar. Aydınlatma konusunda, üç temel ışık kaynağı; ana (anahtar) ışık, dolgu ışığı ve geri ışığı, karakterlerin ve nesnelerin hem görünebilmesi hem de estetik olarak düzenlenebilmesi için bilinçli şekilde kurulmalıdır. Genel olarak karakterlerin hareketlerini izleyici için anlamlı hale getirebilmek, çekim, sahne, sekans bilgisine sahip olmayı gerekli kılmaktadır.

Çekim, teknik bir terimdir. Kamerada kayda girildiğinden çıkılana kadar elde edilen görüntüye denilir. Sahne, anlatıyla ilgilidir. Zaman ve mekân birliğine ihtiyaç duyar. Genellikle birden çok çekimden meydana gelir. Sekans, anlatı bloğudur. Bir sekansta anlam yani konu bütünlüğü olmalıdır. “Düğün Sekansı”, “Kaçış Sekansı”, “Okul Sekansı” gibi.

Yapım sonrası süreçte ise kurgu, miksaj, ses efekti gibi uygulamalar, görsel-işitsel çalışmaların ürün olarak çıktısının alınmasından önce yapılan son aşamalardır.

Kurgu, yönetmenin dili kabul edilir. Yaratıcı bir süreçtir. İçerik bakımından kurgu, benzetmeli, karşıtlamalı, bağıntılı yapılardan oluşur ve benzerlikler, zıtlıklar ve simgeselliklerden yararlanır.

Görsel-işitsel uygulamaların başarısını etkileyen para, zaman, ekipman ve çalışanlar açısından belirginleşen sınırlılıklar ise, ürünün, başlangıçta yola çıkılan hedeflere ulaşılmasını garanti altına almak için göz önünde bulundurulmalıdır.

Görsel-işitsel yapımlarda görev alan kişiler, temel olarak yapımcı, yönetmen, yönetmen yardımcısı, senaryo yazarı, görüntü yönetmeni, sanat yönetmeni, ışıkçı, devamlılık yazmanı, kurgucu gibi teknik ve sanatsal kişi ve ekiplerinden oluşmaktadır. Ekipte yer alacak kişilerin sayısı, ortaya konulacak ürünün içeriği doğrultusunda artıp azalabilir. Ekibin deneyimli ve uzman kadrolardan oluşması görsel-işitsel yapımın hem anlam hem de teknik bütünlüğünün sağlanmasında önemli bir role sahiptir.