Küreselleşme ve Halkla İlişkilerde Stratejik İş birliği

İletişim ve bilgi teknolojileri ve ulaşımdaki gelişmeler kültürden ekonomiye kadar dünya üzerinde büyük bir değişime neden olmuştur. Seksenli yılların başında ortaya çıkan küreselleşme, sadece ekonomik boyutlarıyla değil toplumsal ve kültürel boyutlarıyla da ele alınan bir kavramdır. Küreselleşme olgusu, genel olarak 1980 'li yıllarda konuşulmaya başlayan bir kavramdır. Özellikleri arasında uluslararası mal ve hizmet ticaretinin serbestleşmesi, tüketim kültürünün yerleşmesi, iki kutuplu dünya anlayışı yıkılması, kaynakların üretimi, dağıtımı ve tüketimi küresel bir ölçeğe ulaşması gibi boyutlar yer almaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojileri her alanda kullanılmaya başlanmış. Bu anlamıyla dijital bir devrim yaşanmıştır. Ekonominin uluslararası hâle gelmiş, uluslararası ticaret yaygınlaşmıştır.

Ekonomik Küreselleşme Alanları

Ekonomik küreselleşme alanlarını; üretimde, ticarette, para ve sermaye piyasalarında, bilgi ve fikir piyasalarında ve emek piyasalarında olmak üzere beş farklı alandadır. İşletmenin faaliyetlerinde tüm dünyayı hedef aldığı bir strateji çeşididir. Şirketler küresel stratejilerini üç aşamada oluştururlar. İlk aşama işletmenin temel rekabet avantajları belirlenir. İkinci aşama ise işletme faaliyetlerinin ulusallaştırılır, son aşamada ise, işletmelerin uluslararasılaştırdıkları faaliyetleri birleştirilerek küreselleştirilir. İşletmeler, faaliyetlerini uluslararasılaştırmak için, ihracat, lisans verme, franchising, yatırım ortaklığı, direkt yatırım gibi stratejiler uygular. İhracaat, lisans verme, franchising, yatırım ortaklığı, direkt yatırım gibi stratejilerin uygulandığı uluslararasılaştırma, küreselleşmeden bir önceki aşamadır. Lisans verme: İhracatın yetersiz görüldüğü durumlarda şirketler, doğrudan yatırım için lisans verme yöntemini tercih eder. Firmaları lisans vermeye yönelten nedenler; yurtdışında ürünlerin pazarlanmasında bazı avantajlar elde etmek, yeni bir pazara ulaşmak, yabancı bir pazara hızlı giriş yapmaktır. Franchising (İmtiyazlı Lisans Anlaşmaları): Sınırlı bir sermaye ile az risk alarak yabancı bir pazara girmek isteyen şirketlerin uyguladığı yöntem olan franchising, bir firmanın diğer bir firmaya belli bir zaman dilimi içinde ve belirli bir alanda kullanım hakkını vermesini içermektedir. Yatırım ortaklığı: Gelişmekte olan pazarlara girmekte en çok kullanılan yöntemdir. Bu yöntemde hedef pazara yönelik yeni bir kurum oluşturmak için firmalar kaynaklarını birleştirir ve ortak bir girişim belirler. Direkt yatırım: Kendi ülkesi dışında ihracat ve lisans verme gibi tecrübe kazanan birçok firma bir süre sonra daha fazla yatırım ve bağlılık gerektiren yöntemleri seçerek bir başka ülkede yüzde 100 doğrudan yatırımı tercih eder. Bu yöntemin tercih edilmesi için pazarın yeterince büyük olması gerekmektedir.

Küresel Stratejiler

Küresel strateji, tüm dünyayı tek bir pazar gibi görmeyi ve aynı standartta üretilmiş ürünü aynı satış ve pazarlama yöntemleri ile pazarda satışa sunmayı içerir. İşletmeler küresel stratejiyi uygulamalarında göz önüne aldığı iki nokta homojenleşme ve standartlaşmadır. Küresel stratejiler çok uluslu strateji olarak da adlandırılan uluslararasılaştırma stratejilerle karıştırılmaktadır. Bu karışıklık, küresel şirketlerin zaman zaman küresel stratejileri başarısız olduğunda uluslararası stratejilere yönelmesinden kaynaklanmaktadır. Çok uluslu ve küresel işletmeler arasındaki stratejik farkılıklar bazı unsurlar çerçevesinde kendini göstermektedir. Bunlar; stratejik alan, işletme stratejisi, üretim hattı stratejisi, ham maddeler ve bileşenler için arz kaynağı, pazarlama, dağıtım ve promosyon, firma organizasyonu, tasarımdır. Çok uluslu işletmelerde üretim tasarımında düzenlemeler yerel pazarlar göz önüne alınarak yapılırken; küresel işletmeler, tasarım sürecinde uluslararası performans kriterleri ile ilgilenilir.

Küreselleşme stratejisinin boyutları; pazar katılımı, ürün sunumu, katma değer faaliyetlerinin yeri, pazarlama yaklaşımı ve rekabet hareketleri olmak üzere beş boyuttadır. Küresel stratejiyi uygulayan işletmeler, mal ve hizmet üretim maliyetlerini düşürmek, Ürünlerin ve üretim programlarının kalitesini iyileştirme, genişletilmiş müşteri önceliğinin sağlanması, artmış rekabet kaldıracının sağlanması gibi avantajlara sahip olurken; tekdüze pazarlama, standardize ürün gibi sakıncalarla da karşı karşıya kalabilirler. Küresel stratejide tüm dünya potansiyel bir pazar olarak algılanır ve bütünleşik pazarlama iletişimi de buna göre yapılır. Halkla ilişkiler de buna göre yapılır.