Lobicilik
Modern siyasal sistemlerin temelinde yöntemin halk adına çalışması, vatandaşların ilgisi, desteği ve etkisi olmaksızın sistemin etkin bir şekilde yürüyemeyecek olması gibi bir anlayış yaygın kabul görmüş durumdadır. Günümüzde yöntemin halk adına çalışması, vatandaşların ilgisi, desteği ve etkisi olmaksızın sistemin etkin bir şekilde yürüyemeyecek olması gibi bir anlayış yaygın kabul görmüş durumdadır. Devlet içerisinde karar alıcı ve yasa yapıcı pozisyonda olan kişilerin verecekleri kararlarda ve yapacakları uygulamalarda ilgili toplum kesimlerinin görüşlerini dikkate almaları büyük bir önem taşımaktadır. Bunu sağlamaya yönelik olarak pek çok uygulama ve düzenleme geliştirilmekte olup lobicilik de bu çerçevede yasa yapıcıların verecekleri kararları etkileme noktasında önemli bir faaliyet alanı olarak gelişmiş bir durumdadır.
Lobi, Lobici ve Lobicilik
Lobicilik en genel anlamda yasa yapıcıları verecekleri kararlar noktasında etkileyebilmek ve beklenen yönde davranmalarını sağlamak için girişilen etkileme çabaları olarak tanımlanmaktadır. Bu faaliyetler günümüzde profesyonel bir hâle gelmiş olup bu alanda uzmanlaşma sağlanarak ‘lobicilik’ bir meslek dalı olarak da kurumsallaşmış durumdadır.
Karar alıcı makamda olan kişileri, özellikle de yasama faaliyetlerini gerçekleştiren parlamenterleri, çalışmalarını yürüttükleri mekânlarda ziyaret etmek ve onları verecekleri kararlar noktasında etkileyebilmek isteyenler için parlamento koridorları, kulisler önemli mekânlardır. Bu tür mekânlarda ilgili kişilerle kurulabilecek etkileşimler lobicilik faaliyetlerinin çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bununla birlikte lobicilik, günümüzde sadece lobilerde gerçekleştirilen etkileşimlerle sınırlı kalmamış ve daha geniş bir perspektifte her tür etkileşim biçimlerini içerecek bir genişliğe ulaşmış durumdadır.
Lobicilik Faaliyetlerinin Tarihsel Gelişimi
Lobiciliğin tarihini insanlığın yöneten-yönetilen ayırımına dayanan toplum düzeni içerisinde yaşamaya başladığı dönemlere kadar götürebilmek mümkündür. Ancak günümüzdeki anlamıyla lobicilik faaliyetleri 19. yüzyılda ABD'de başlamış, 2. Dünya Savaşı sonrasındaki dönemde 1950'li yıllarda Avrupa'da da yaygınlaşmıştır.
Lobicide Bulunması Gereken Özellikler
Lobicilik faaliyetleri yürütecek kişilerin taşıması gereken bir takım nitelikler ve özel yetenekler bulunmaktadır. Lobiciliği bir meslek olarak yürüten kişilerin başta iletişim kabiliyetleri olmak üzere özel yeteneklere ve niteliklere sahip olmaları gerekmektedir. Eğitim, tecrübe ve çevre bu faaliyetleri gerçekleştirecek olanlar için diğer önemli hususlardandır.
Lobicilerin İşlevleri
Yönetim ve halk arasında kurulabilecek etkileşimlerin özel bir boyutunu oluşturan lobicilik belirli çıkar gurupları ile karar vericiler arasında iki tarafın da faydasına olabilecek etkili bir iletişim sağlama işlevi taşımaktadır.
Lobicilik Çeşitleri
Lobiciliğin: Doğrudan lobicilik, halka dayalı lobicilik ve kolektif lobicilik gibi çeşitli türleri bulunmaktadır. Doğrudan lobicilik: Yasa yapıcı ve karar alıcılarla, alınacak kararın sonucundan etkilenecek olanların olası yasal düzenlemeleri etkilemek üzere doğrudan temas kurması yöntemidir.
Lobiciliğin diğer türü olan dolaylı lobicilik, yerel düzeyde halkın lobi faaliyetlerine katılması olarak da nitelendirilmektedir. Halka dayalı lobicilik olarak da ifade edilebilen bu türde, etkide bulunulmak istenen konuda ilgili parlamenterleri veya karar alıcıları daha güçlü bir şekilde ekti altına alabilmek için seçmen kitlesini de harekete geçirmek hedeflenmektedir.
Bir başka lobicilik türü olan kolektif lobicilik ise lobicilerin tek başına hareket etmek yerine kendisi gibi diğer lobici kişi, grup veya kurumlarla birlikte aynı amaca yönelik hareket etmesini nitelemektedir. Ortak lobicilik olarak da nitelenen bu türde: Bilgi, tecrübe, maddi imkân, çevre ve benzeri unsurlar bazen tek bir lobici kişi, grup veya kurumu aşabilecek düzeylere ulaşabileceği ve kaçınılmaz bir şekilde etkileme çabaları yeterli düzeye ulaşamayabileceği durumunda birden çok lobici kişi ve kuruluşun beraber hareket etmeleri yoluna gidilmektedir.
Lobicilikte Etkileme Yöntemleri
Lobicilik faaliyetlerinin etkili olabilmesi ve amacına ulaşabilmesi için birtakım etkileme yöntemlerini kullanması son derece önemlidir. Bunların başında kuşkusuz yüz yüze iletişim becerileri en önemli gereklilikler arasındadır. Yüz yüze iletişimin yanı sıra lobicilikte kullanılan yöntem ve teknikler arasında: Yöntemin çeşitli kademelerindeki görevlilere yazmak, yetkililere bilgi sunmak, doğrudan eylemler organize etmek, medya ile sıkı ilişkiler tesis etmek gibi birçok farklı yöntem ve teknikler de uygulanabilmektedir.
Lobicilik faaliyetlerinde belirli yasal ve etik ilkeler dâhilinde hareket etmek önemli bir gereklilik olup belirli kurallar dahilinde icra edilecek bu faaliyet günümüzde etkisi ve önemi belirginleşmiş olan profesyonel bir uzmanlık alanı hâline gelmiş durumdadır.