Sağlığın Geliştirilmesi ve Sağlık Eğitimi
Sağlığı Geliştirme
Sağlığı geliştirme, son yıllarda sağlık politikaları içinde dikkate değer bir strateji olarak yer almıştır. Daha sonra da Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) "Herkes İçin Sağlık" politikasına ulaşmak için önemli bir yol kabul etmiştir. Sağlığın geliştirilmesi için sosyal adaletin var olması; Cenevre Dünya Sağlık Konferansında vurgulanmış,1978 Alma Ata ile birlikte birinci basamak hizmetleri ile istenen sağlık düzeyine erişebilmek için sağlığın gelişmesi ve sosyal adaletin önemli bir rol oynadığı kabul edilmiştir.
Sağlığı Geliştirme Kavramı:Bu konunun Ülkeler tarafından önemsenmesinin altında birçok neden vardır. Anderson, bunları 5 başlık altında toplamıştır:
- Sağlıkta iyileştirmeler ve yaşam kalitesinin artırılmasına dair istek
- Yaşamın kontrol edilebilirliğine dair istek
- Geleneksel görüşlerin sağlık eğitiminde sınırlı etkide olması
- Yaşam tarzı ve hastalık ilişkisi
- Sağlık durumu ve sağlık bakımı arasındaki ilişkinin zayıflığı.
Sağlığı Geliştirme Konusunda Dönüm Noktaları
1978 yılında Alma-Ata ile başlayan ve günümüze kadar gelen sürede yapılan çeşitli toplantılar ışığında sağlık için birden fazla uluslararası konferanslar yapılmış ve bildirgeler yayımlanmıştır.
- Ottowa Sağlığı Geliştirme Bildirgesi(1986)
- Adelaıde Sağlığı Geliştirme Konferansı(1988)
- Milano Bildirgesi(1990)
- Sundsvall Sağlığı Geliştirme Konferansı(1991)
- Jakarta Sağlığı Geliştirme Bildirgesi(1997)
- Mexico City, Beşinci Küresel Sağlığı Geliştirme Konferansı(2000)
- Bangkok, Altıncı Küresel Sağlığı Geliştirme Konferansı ve Bildirgesi(2005)
- Nairobi, Yedinci Küresel Sağlığı Geliştirme Konferansı(2009)
- Helsinki, sekizinci Küresel Sağlığı Geliştirme Konferansı(2013)
- Şangay ,dokuzuncu Küresel Sağlığı Geliştirme Konferansı(2016)
Dünyada Türkiye’nin de İçinde Bulunduğu Sağlığın Geliştirilmesine Yönelik Küresel Örnekler:
- Dünya Sağlık Örgütu Tütün Kontrol Çerçeve Sözleşmesi,
- DSÖ Avrupa Bölgesi Atina Sağlıklı Şehirler Deklarasyonu,
- Avrupa’da Sağlığı Geliştiren Okullar Ağı Projesi,
- Avrupa Kalp Sağlığı Ağı ve Avrupa Kalp Sağlığı Sözleşmesi.
Sağlığı geliştirme daire başkanlığının yaptığı kampanyalar(tamamlanan ve devam eden):
- H1N1 Pandemi Bilgilendirme Kampanyası
- Aile Hekimliği Tanıtım Kampanyası
- Evde Sağlık Hizmetleri Tanıtım Kampanyası
- Tütün ve Tütün Mamulleriyle Mücadele Kampanyası
- Obezite Mücadele Hareketi Kampanyası
- Aşıyla Hastalıkları Aşıyoruz
- Sevgi En İyi İlaçtır
- Okul Sütü Kampanyası
- ALO 182
- Bebeğimi Seviyorum Sağlıklı Besleniyorum
- Kızılay Kan Bağışı Kampanyası
- Organ Bağışı Kampanyası
- Aşı Kampanyası
- El Yıkama Kampanyası
- Akılcı Antibiyotik Kullanımı
- Halen devam edenler
- Her Gün 10 Bin Adım
- Yaşama Yol Ver
- Akılcı Antibiyotik Kullanımı Medya Kampanyası (2018)
Sağlık Eğitimi
Sağlık eğitimi; bireyin yaşam yolu ile sağlıkla dair düşünce, kavram, inanç, tutum, davranış ve yaşam davranışı değişikliği sağlamak için yapılan herhangi bir öğrenme kazanımı olarak da tanımlanabilir. Buradaki amaç sağlıklı bir hayat sürebilmek için sağlığın korunmasına ve geliştirilmesine, gerektiğinde tedavi olanaklarına erişimine ve sağlıklı çevreler oluşturmasına yönelik davranışlar kazanmasıdır.
Sağlık İçin İletişim
Sağlıklı bir eğitim için sağlıklı bir iletişim gereklidir. İletişim, "Bir kaynağın, bir mesajı alıcıya iletmesi süreci" şeklinde bir süreç olarak ele alınır. İletişim süreci beş ögeden oluşmaktadır. Bunlar; kaynak, mesaj, kanal, alıcı ve cevaptır.
Halk Eğitimi
Çağdaş anlamda halk eğitimi; örgün eğitimden sonra farklı kişisel ve sosyo kültürel özellikte herhangi bir kişinin veya grubun ulaşmak istediği bilgiye devlet eliyle ya da gönüllü kuruluşlar aracılığıyla ulaşmasına olanak sağlamak olarak ifade edilebilir.
Yetişkinlerin Öğrenme Özellikleri ve Engelleri
Yetişkinlerin öğrenme özelliklerini şu şekilde sıralanabilir:
- Yetişkinler eğilimli olduğu konularla eğitimin ilişkili olmasını isterler
- Yetişkinler eğitim eğilimli olduğu konuyla bağlantısı varsa daha istekli olurlar
- Yetişkinler eğitime aktif katılmak isterler
- Yetişkinler eğitimde değişim isterler
- Yetişkinler pozitif geri dönüşlerin sunulmasını isterler
- Yetişkinler eğitimde kaygılarını azaltacak güven ortamına ihtiyaç duyarlar
- Yetişkinler farklı bilgi, görgü ve deneyime sahip, özgün birer birey olarak görülmek isterler
- Yetişkinlerin özgüvenlerini korumaları gerekir
- Yetişkinlerin kişisel ihtiyaçları önemsenmelidir.