GNSS

GNSS (Global Navigation Satallite Systems), Global Uydu Navigasyon Sistemleri için kullanılan tanımlamadır.

Temel olarak yer yüzeyinden 19 ilâ 36 km uzaklıktaki uydulardan gelen sinyallerin kullanılarak kullanıcı cihazı konumunun belirlenmesi prensibine dayanır. Gelen sinyaller aracılığı ile enlem, boylam, yükseklik ve cihazın bulunduğu konumun yerel saati tanımlanabilir.

Askerî amaçlar için geliştirilen GNSS teknolojisi zaman içerisinde sivil erişime de açılarak günümüzde çeşitli alanlarda kullanılmaktadır.

4 Ekim 1957'de SSCB'nin Sputnik uydusunu fırlatması ile başlayan uzay yarışına ABD başta olmak üzere diğer devletler de zaman içinde katılmışlardır. Günümüzde konum edinmek için ABD, Rusya, Çin, AB, Hindistan ve Japonya kendi GNSS uydu sistemlerine sahiptir.

Kullanıcı terminali bağlantı kurduğu uydulardan gelen sinyaller arasındaki gecikme süresinin ışığında bulunan yerin enlem ve boylamını hesaplar. İki boyutlu belirleme için en az üç, üç boyutlu belirleme için ise en az dört uydu ile bağlantı kurulmasına ihtiyaç vardır.

Askerî alanda GNSS verileri:

  • Balistik Füzeler
  • İntikal
  • İstihbarat
  • Hava savunma
  • Nükleer patlama gözlem amaçları için kullanılır.

Sivil Alanda GNSS verileri:

  • Haritacılık
  • Navigasyon
  • Saat eş güdümü
  • Filo akibi
  • Deprem izleme
  • Denizcilik faaliyetleri
  • Havacılık faaliyetleri
  • Arama-kurtarma amaçları için kullanılır.

Havacılık ve GNSS

Seyrüsefer (Navigasyon), arama kurtarma (SAR) ve iniş destek sistemleri (WBAS-SBAS) alanlarında GNSS verileri kullanılır.

Seyrüsefer: Geleneksel anlamda harita üzerinde konum ve hedef bulma, radyo dalgaları ile çalışan VOR, NDB, DME, LORAN gibi cihazların gelişen teknoloji ile birlikte eskimesi sonucunda daha hızlı ve kesin bilgi verebilen GNSS tabanlı seyrüsefere geçiş başlamıştır. Uçuş rotası oluşturmaktan, uçuş için edinilebilecek arazi yükseltileri, IFR uçuş yolları, irtifa, yaklaşma usullerinin uygulanmasına kadar bir çok bilgi GNSS den gelen verinin işlenerek ilgili sistemlerle senkronize edilmesi sonucunda gerekli bilgiler alınabilir, prosedürler gerçekleştirilebilir.