Haberin Görsel Destekleri

Haberler görsel olarak desteklenmeye ihtiyaç duymaktadır. Özellikle inandırıcılıklarının artması için bir gereksinim olarak karşımıza çıkan bu süreç, daha haber yazılmadan başlamaktadır. Bilindiği üzere haber artık sadece masa başındaki bir yazarın görevi olmaktan çıkmıştır. Artık muhabir haberine ilişkin fotoğrafları da çoğu zaman çekmekte, haberin ön bilgilerini toplamakta, metnini yazmaktadır. Muhabir bu süreçte çektiği fotoğraflar içinden metnini en iyi şekilde açıklayanı ya da metnine en uygun olanı seçerek haberini editöre teslim etmektedir.

Editörler resimleri ve metni sayfada yerleştirirken Görsel Etki Merkezi (GEM) olarak bilinen sistemi genellikle kullanmaktadır. Sistem okuyucunun gözünün fotoğrafın olduğu yönde hareket ettiğini kabul ederek editörün sayfa düzenlemesini yapmasını istemektedir. Ayrıca GEM okuyucuların genellikle sayfa üzerinde sadece yazının olduğu bir noktaya odaklanmadığını fotoğraf ya da görselin bulunduğu kısma gözün odaklandığını da açıklamaktadır.

Özellikle fotoğrafın yazılı basında kullanılmaya başlaması bu tekniğin ortaya çıkmasının temel nedenlerinden birisi olmuştur. Bilindiği üzere fotoğraf ilk kez 1850 yılında yazılı basında yer almıştır. Bu dönemde basın için Amerika ve Avrupa’da meydana gelen kazaların fotoğrafları çekilerek, yayınlanmıştır. Fakat bildiğimiz anlamdaki haber fotoğrafçılığı ilk kez Roger Fenton ile 1855 yılında başlamıştır.

İlk dönemde savaşlar ve bazı önemli olaylar üzerinden yürüyen haber fotoğrafçılığı zaman içerisinde, toplumun ilgilendiği ve haber değeri taşıyan her konuyu fotoğraflamak için basın tarafından kullanılmaya başlamıştır. Öyle ki; haber fotoğrafçılığında uzmanlaşmanın olması gerektiğine olan inanç 20. Yüzyılla birlikte artmış, haber fotoğrafçılığı, savaştan spora kadar birçok alanda uzmanlaşma gerektiren bir hale bürünmüştür.

Haberin en önemli unsurlarından birisi fotoğraftır. Haberde kullanılan fotoğraflar üçe ayrılmaktadır. Bunlar sırasıyla haber fotoğrafı, renklendirici fotoğraf ve kavramsal fotoğraftır. Haber fotoğrafı okuyucuyu bilgilendirmek amacıyla, renklendirici fotoğraf birlikte yer aldığı metnin konusunu, kavramsal fotoğraf ise konunun merkezindeki kavramı görselleştirmek için kullanılmaktadır.

Haber fotoğraflarının seçilmesi kadar onların değerini belirleyen bazı ölçütler olduğu kabul edilen bir gerçektir. Dünya çapında yaygın olarak kabul edilen bu ölçütler fotoğrafın etki boyutu, yakınlık, zamanlama, tanınmışlık, haber fotoğrafının sıra dışı olması, fotoğrafın duygusal yoğunluğu, toplumsal çatışmalar, savaşlar, toplumsal olaylar şeklinde sıralanmaktadır.

Foto röportaj tarihe tanıklık etmesi kadar, bir belgesel çalışmasında anlatılabilecek bir hikayeyi, kurulacak sözü ortaya çıkarmak için kullanılan bir yöntemdir. Dolayısıyla foto röportaj kimi zaman birden fazla fotoğrafın bir araya getirildiği ve bu fotoğraflara güçlü metinlerin eşlik ettiği bir yazın türüdür. Foto röportajı yapan muhabirin çeşitli rollere bürünmesi ya da çeşitli özellikleri bulunması istenmektedir. Bunlar sırasıyla foto röportajı yapan kişi, tanıklık eden kişi, gözlemde bulunan kişi ve araştırmacı olmak üzere dört rol olarak karşımıza çıkmaktadır.

Röportajın bir çok türü bulunmasına rağmen en çok bilinen türü video röportajlardır. Özellikle televizyonculuk bağlamında ela alınan bu röportaj türü karşımıza iki şekilde çıkmaktadır. Bunlardan birincisi haber röportajları diğeri ise feature röportajlardır.

Haber röportajları, haber değeri olan ve haberle ilgili detaylı bilginin verildiği röportaj türü olarak bilinmektedir. Genellikle kısa olarak hazırlanan bu türün en büyük özelliği haber içerisinde sıklıkla kendisine yer bulması ve kısa süreli olarak hazırlanmasıdır.

Feature röportajlar ise daha çok bir konunun derinlemesine analizine ihtiyaç duyulduğunda başvurulan röportaj tekniğidir. Burada yapılan şey aslında bir konuyu geçmişi, mevcut durumu ve geleceğiyle ele almaktır.

Bant röportajlarda araya görüntü atarak akıcılığın bozulduğu yerler kısmende olsa akıştan çıkartılabilse de; canlı yayınlarda bu yapılamadığı için muhabire bu konuda büyük yükümlülük düşmektedir.

Yaygın olarak kullanılan röportaj girişlerinde genellikle bel plan kullanılırken, konuşmacı olaylarla ilgili bilgi verirken, düşüncelerini aktarmaya başladığında optik kaydırma ile yaklaşarak göğüs plana geçilir. Bu uygulama belgesellerde ve TV programlarında kullanılan yaygın bir tekniktir.

Ayrıca dekorun seçimi konukların çerçeveye yerleşimi önceden planlanma gerektirmektedir. Ek olarak ise; video röportaj yapılırken kimi zaman muhabirin ya da kameranın hareket etmesi, birden fazla kamera kullanıldığı durumlarda konuyla ilgili detay çekimlerin alınması da yine duygusal etkiyi artıran bir yöntem olarak durmaktadır.

Haber metinleri yazılırken her ne kadar da haberle ilgili tüm detaylar içerisine konmaya çalışılsa bile kimi zaman bu konuda yeterli başarı sağlanamamaktadır. Kimi zaman haberin salt verilere dayanması bu durumu ortaya çıkarmaktadır. Haber metnindeki verilerin kolay anlaşılabilir olması amacıyla grafiklerle birlikte verilmesine grafikli haber denilmektedir. Bir spor takımının yaptığı maçlarda aldığı sonuçların ve form durumunun incelenmesi, ekonomik verilerin aktarılması, hava durumu gibi klasik bir bilgilendirme ya da çeşitli verilerin değerlendirilmesi bu durumu ortaya çıkarmaktadır.