Haber Türleri

Gazeteciliğin karmaşık ve çok yönlü oluşu mesleğin tam anlamıyla icrası için uzmanlık alanlarına ayrılmasını gerektirmektedir. Uzmanlaşma gazeteciliğin daha başarılı ve etkili gerçekleştirilmesini sağlar; doğru, güvenilir ve kaliteli haberciliğin önünü açar.

Siyasi (İç/Dış Politika) Haberleri

Politika haberleri genelde gazetelerin ilk sayfalarında ve televizyon haberlerinin ilk sırasında yer alan haberlerdir. Siyasi partilerin faaliyetlerini, liderlerin ve temsilcilerin siyasi kararlar ve politik süreçlere dair demeçlerini, yasama çalışmalarına yönelik bilgileri içermekte ve ülke gündemini belirlemektedir.

Politika habercisinin temel haber kaynakları başlıca şunlardır; TBMM, Cumhurbaşkanlığı ve Bakanlıklar, siyasi partiler, Genel Kurmay Başkanlığı, Belediye başkanlıkları, Sivil Toplum Kuruluşları ve yabancı misyonlar.

Parlamento muhabirliği temsili demokrasinin sağlıklı işleyebilmesi için ve seçilenlerin eylemlerinin halk adına denetlenmesi gibi önemli bir misyonu vardır.

Ekonomi Haberleri

1760 yılında İngiltere’de yayınlanan PublicLedger gazetesi dünyada bilinen ilk ekonomi gazetesidir. Amerika’da ise 1789 yılında The Wall Street Journal yayına başlamıştır.

Türkiye’de ise 1980 sonrası görülen neo - liberal ekonomi politikalar ekonomi haberlerinin gelişiminde önemli bir etkiye sahip olmuştur.

Ekonomi haberleri, bölgesel ve küresel ekonomik gelişmeler, yeni ekonomi politikaları, devlet bütçesi, borsalar, döviz kurları, faizler, maaş zamları, enflasyon/devalüasyon, dış ticaret ve iş çevreleriyle ilgili yatırım, teşvik konulu içeriklerdir.

Yoğunlukla güncel sayısal veri, tablo ve grafiklere yer verilir ve önceki dönemlerle karşılaştırılarak oransal değişimler analiz edilir.

Spor Haberleri

Spor haberleri ilk zamanlar politik, sosyal, kültürel haberlerin tamamlayıcısı olarak görülmüştür. Dünyada bugünkü anlamda yayımlanan ilk spor gazetesi İngiltere’de 1838 yılında basılan Sporting Life’dır. 1854 yılında Fransa’nın başkenti Paris’te Le Sport dergisinin basılmıştır 1885 yılında ise İtalya’da La Gazetta dello Sport adlı gazete yayımlanmıştır.

Radyoda ilk spor karşılaşması haberi 1921 yılında dinleyicilere aktarılırken 1936 yılında yapılan Berlin Olimpiyat Oyunları ise televizyondan yayımlanan ilk spor faaliyeti olarak tarihe geçmiştir.

Spor faaliyetlerinde görülen fanatizm, ırkçılık ve cinsiyetçi söylemler spor gazeteciliğinin icrasında bir takım sorunlara neden olmaktadır.

Magazin Haberleri

Magazin haberleri; sanat, siyaset, spor ve sosyeteden ünlü insanların yaşayışları, başlarına gelen olaylar, durumlar ve bunlara yönelik bakış açılarından oluşmaktadır. Magazin, eğlendirirken bilgilendirmeyi amaçlayan bir yayıncılık anlayışını ifade eder. Genel olarak hafif içerik olarak değerlendirilen magazin haberlerinde, göze hitap edildiği için fotoğraf metinden daha büyük olmakta ve hatta bu fotoğraf çoğu zaman güncel bir nitelik taşımamaktadır. Magazin haberleri ayrıca eğlenceli içeriğine uygun bir biçimde basit bir anlatıma sahiptir ve haberde büyük puntolar kullanılır.

Magazin haberlerinde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta özel hayatın gizliliğinin gözetilmesi ve özel hayata yönelik sınırların aşılmamasıdır.

Sansasyonel magazin haberleri özellikle 1970’lerden sonra genel olarak haber olgusunu olumsuz yönde etkilemiş ve haberde tabloidleşmenin oluşmasına neden olmuştur .

Polis/Adliye Haberleri

Polis/Adliye haberleri, asayiş haberleri ya da üçüncü sayfa haberleri olarak da tanımlanmaktadır. Polis -Adliye (asayiş) haberleri; adi suç olaylarını ve bunların mahkeme süreçlerini içermektedir. Bu tür haberlerde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta gazetecinin polisin ya da yargının alanına girmemesidir.

Polis/adliye türünde ilk uzmanlaşan yayın 1928 yılında çıkarılan “Dédective” gazetesidir.

Şüphelilere yönelik suçlayıcı ve yönlendirici ifadeler kullanılmamalıdır. Kişilik haklarını ihlal edecek bir üsluptan kaçınılmalıdır. Haber metni ön yargılardan arındırılmış bir biçimde kurgulanmalıdır. Şüphelilere ait kimlik bilgileri hiçbir şekilde ifşa edilmemelidir. Şüpheli, sanık, tanık veya mağdur olan çocukların kimlik bilgileri, fotoğraf veya görüntülerinin yayımlanmamalıdır. Masumiyet (suçsuzluk) karinesine dikkat göstermelidir.

Polis/adliye muhabirinin genel haber kaynakları aşağıdaki gibi özetlenebilir; Polis telsizi, mobese ve sokak kameraları ve benzeri, emniyet birimleri, polis basın bürolarının bültenleri, dışardan gelen şikâyet ve ihbarlar, savcılık, savcılıktaki işlem dosyaları, mahkemeler, mahkeme süreçleri, hukuk büroları ve avukatlar gibi adli birimler.

Kültür/Sanat Haberleri

Kültür/sanat haberleri adından da anlaşılacağı üzere toplumdaki sanatsal ve kültürel faaliyetleri konu edinen ve onları haberleştiren bir uzmanlık alanıdır.

Kültür/sanat haberciliğinde entelektüel bir çaba gerekmektedir; Gazeteci alana ilişkin geniş bir bilgiye sahip olmalı, estetik kaygılar gütmeli ve kültür - sanat ortamlarına rahatça adapte olabilmelidir. Eleştiri yapabilmek için alana ilişkin donanımlı olmalıdır.

Gerek gazetecilik mesleğinin ekonomik koşulları ve gerekse kültür ve sanat gazeteciliği için gerekli entelektüel donanımın eksikliği ayrıca toplumun geneli bağlamında kültür ve sanat üzerine az yoğunlaşma gibi nedenler bu gazetecilik türünde uzmanlaşmanın önünü tıkamaktadır.

Sağlık Haberleri

Sağlık haberleri sadece sağlık personeli ya da sağlık problemi olanların değil toplumun her kesiminin ilgilendiği bir alandır. Sağlık haberleri, sağlıkla ilgili hemen her konuda yapılan haberlere denk gelmektedir.

Sağlık haberlerinde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta sağlık gibi yaşamsal öneme sahip bir alanda çalışıldığının unutulmamasıdır. İnsanlara umut tacirliği yapmaktan kaçınılmalıdır. Sağlık konusunda uzman kişi, kurum ya da örgütlerin açıklamalarına yer verilmelidir. Yeni yöntemler ya da ilaçlar/ürünler konusunda gizli reklam yapmaktan kaçınmalıdır. Bu alanda çalışan gazeteciler, toplumu bilgilendirme amacının yanı sıra sağlık okuryazarlığının yükselmesine katkı sağlamayı hedeflemelidir.