İnternet Haberciliği

İnternet Haberciliğinin Tanımı

İnternet haberciliği gazeteciliğin çeşitli yöntemleri kullanılarak insanların internet aracılığıyla bilgilendirilmesini ifade eder.

İnternet haberciliği biçiminde ifade edilen habercilik faaliyetleri için sanal habercilik/gazetecilik, online (çevrimiçi) habercilik/gazetecilik ve dijital habercilik/gazetecilik, elektronik habercilik/gazetecilik gibi farklı kavramlar da kullanılır.

İnternet Haberciliğinin Tarihçesi

İnternet haberciliğinin kökeni televizyonlardaki teleteks yayınlarına dayanmaktadır.

İlk internet gazeteleri ABD’de ortaya çıkmıştır.

Türkiye’de gazete yayınları, internet ortamına ilk olarak 1995 yılında aktarılmıştır. İçeriğinin tamamını internete açan ilk gazete Milliyet gazetesidir.

Türkiye’de internet ortamına taşınan ilk dergi ise Aktüel dergisidir.

İnternet gazetelerinin ortaya çıkışından günümüze kadar geçen sürede internet haberciliği üç döneme ayrılarak değerlendirilebilir. İlk dönemde gazeteler basılı gazeteleri için üretilmiş haberlerini internet ortamına aktarırlar. İkinci dönem gazetecilerin haber içeriğini web sayfası için düzenledikleri dönemdir. Üçüncü dönem ise haber içeriğinin web sayfası için biçimlendirilerek üretildiği dönemi kapsar.

İnternet Haberciliğinin Özellikleri

İnternet yoluyla muhabir bilgiye daha ucuz ve daha hızlı bir şekilde ulaşabilir.

İnternetin interaktiflik (etkileşim) özelliği okuyucunun yorum yapabilme ve geri bildirimde bulunabilmesine imkân tanır.

İnternetin multimedya (çoklu ortam) özelliği video, ses, müzik gibi araçları bir arada kullanarak haberin daha güçlü ve dikkat çekici bir şekilde sunulmasını sağlar.

İnternetin en önemli özelliklerinden biri hipermetin özelliğidir. Bu özellik sayesinde okuyucu, aynı sayfadaki metnin içinde bir yere ya da başka sayfalara bağlantılar aracılığıyla erişebilir.

İnternet haberciliğinde yer sıkıntısı yoktur. Haber istenilen uzunlukta verilebilir.

İnternet haberciliğinde haberin okuyucuya ulaşma süresi oldukça hızlıdır.

İnternet haberciliğinde güncelleme oldukça kolay ve hızlı bir şekilde yapılır.

İnternetin depolama ve arşivleme özelliği sayesinde haberler kolaylık depolanıp saklanır ve kolayca bu arşivlere ulaşılabilir.

İnternet ortamında yayınlanan gazetelerin büyük çoğunluğu ücretsizdir.

İnternetin Haberciliğe Getirdiği Avantajlar ve Dezavantajlar

İnternet haberciliğinin en önemli avantajlarından birisi okuyucunun haberin içine daha fazla katılımını sağlamasıdır.

Geniş içeriklere rağmen internet haberciliği çok fazla istihdam gerektirmez. Bunun yanı sıra internet haber yayıncılığında pahalı cihazlara gerek duyulmaz.

İnternet haberciliğinde eş zamanlı yayın söz konusudur. Olay gerçekleşir gerçekleşmez haber olarak okura sunulabilir.

İnternet haberciliği alternatif medya potansiyeli taşır.

Geleneksel gazeteciliğe kıyasla internet haberciliğinin sahip olduğu avantajların yanında birtakım dezavantajları da bulunur.

İnternet ortamında habercilik ilkeleri ile uyuşmayan sansasyonel ve asparagas haber üreterek enformasyon kirliliği yaratan sitelerin artan sayısı önemli bir sorun olarak görülür.

Bazı siteler okuyucunun sitede çok daha fazla zaman harcaması için çarpıcı başlıklar altında uzun, anlaşılmaz veya haberin temel hedeflerine uzak metinleri haber olarak servis ederler.

İnternet haberciliğinde önemli görülen sorunlardan biri de “copy-past” (kopyala-yapıştır) haberciliğidir. Bu tutumla yürütülen habercilik, farklı kaynaklar ve sitelerden alınan haberlerin hiç değiştirilmeden veya çok az değiştirilerek kullanımını ifade eder.

İnternetin Haber, Gazeteci ve Okur Üzerinde Yarattığı Değişimler

Yeni iletişim teknolojileriyle birlikte internetin haber süreçlerinde kullanılmaya başlanması haberde ve haber süreçlerinde önemli değişiklikler yaratmıştır.

Haberin toplanması, işlenmesi ve sunum teknikleri gibi haber iş akış süreçleri ile haber içeriklerinin biçimi, haber merkezlerinin yapısı ve organizasyon biçimleri söz konusu değişikliklerden bazılarıdır.

Haber içeriklerini oluşturan bilgiler günümüzde büyük oranda bilgisayarlar, veri bankaları veya internet sitelerinde yer alır.Dolayısıyla geleneksel haber kaynaklarının yanında internet, önemli bir haber kaynağı olarak farklı kulvarlarda bilgi toplama aracı olarak önem kazanmıştır.

İnternet gazeteciliği aynı coğrafi konum ve zaman diliminde çalışma zorunluluğunu ortadan kaldırmıştır. Haber, sanal düzlemde ortaya çıkarılmaya başlanmıştır. Bu yönüyle haberde son derece önemli bir yapı olarak görülen yazı işlerinin de sanallaştığı söylenebilir.

İnternet Haberlerinde Anlatı ve Sunum Biçimleri

İnternet; metin, ses, görüntü, video, grafik, animasyon gibi özellikler ve gerçek zamanlı yayın, interaktiflik, isteğe bağlı erişim ve kullanıcı kontrolü dâhil olmak üzere geniş bir ölçekte haberciliğe yeni imkânlar sunar. Yeni medya ortam ve araçlarını kullanan gazeteciler bir hikâyeyi/haberi anlatmak için gerekli ve uygun yöntemleri ile ortamın sunduğu iletişim özelliklerini kullanarak etkili hikâyeler anlatabilir.

İnternetin multimedya özelliği haber anlatı yapısı ve sunum biçimini zenginleştirmiştir. İnternet ortamındaki haberler metin, ses, grafik, animasyon ve 360 derecelik video gibi var olan imkânların hepsinden yararlanabilir.

Hipermedya özelliği sayesinde internet ortamındaki haber, linkler arasında bağlantı kurularak geniş ölçekte anlatılabilir.

Slaytlar, sesli öyküler, canlı sohbetler, sormaca ve anketler, animasyon öyküleri ve tüm yönlü kamera internet ortamındaki haber anlatı biçimleri arasında yer alır.

İnternet haberciliği bağlamında önem kazanan haber sunum biçimlerinden biri de infografik haber tasarımıdır. İnfografik tasarım haberi daha etkili ve öz bir anlatımla sunmak için başvurulan yöntemlerden biridir.

İnternet haberlerinde genellikle olayın ve sonucunun ilk paragrafta özetlendiği ters piramit yöntemi tercih edilir. Ayrıca internet haberlerinde kısa ve çarpıcı başlıkların yoğun olarak kullanıldığı görülür.