Güvenlik Risk Yönetimi
Risk ve Risk Yönetimi
Risk Kavramı Tanımı ve Özellikleri
Risk, bir eylemin veya durumun kayba sebebiyet verme potansiyeli ve tehlikesidir. Diğer bir tanımıyla risk, kurumun amaçlarına ulaşma ve stratejilerini başarılı bir şekilde sürdürme kabiliyetini olumsuz yönde etkileyen bir tehdittir.
Risklerin özellikleri; belirsizliklerinin olması, gerçekleşme ihtimallerinin olması, soyut veya somut nitelikte olması, içsel ve dışsal faktörlerden etkilenmesi, bir olayla veya durumla ilgili olması, önlenebilir nitelikte olması, zamana ve algıya bağlı olarak değişiklik gösterebilmesi ve yönetilebilir bir olgu olması şeklindedir.
Risk Kavramıyla İlişkili Olan Benzer Kavramlar
Olasılık; bir olayın gerçekleşme durumunun, konuyla ilgili olarak gerçekleşme ihtimali olan tüm olaylara oranıdır.
Belirsizlik; gerçekleşme ihtimali olan olayların önceden tespit edilebildiğini fakat bu olayların gerçekleşme olasılığının belirlenememesidir.
Bilgisizlik; belirsizlik kavramının ötesinde risk oluşturabilecek olayların neler olduğunun dahi bilinememesi veya öngörülememesidir.
Tehlike; bireylerin, çevrenin, sosyal hayatın vb. varlığını tehdit eden ve bunlara zarar verebilecek bir durumu ifade etmektedir.
Tehdit; tehlikeli durumu meydana getiren birey, grup, olay, olgu veya nesneyi ifade etmedir.
Risklerin Sebepleri, Türleri ve Boyutları
Risklerin sebepleri; metotsuz ve plansız hareket etmek, aşırı öz güven, ihmal ve gerekli araçların olmayışı, zaman ve yönetici baskısı, küçük riskler karşılığında büyük kâr beklentisi, çevresel etkiler ve teknolojik gelişmeler şeklindedir.
Riskleri sınıflandırmanın (türlerine ayırmanın) birçok yolu olmasına rağmen; en çok kabul gören sınıflandırma yöntemi riskleri üç ana başlık altında toplamaktadır: doğal kaynaklı riskler, insan kaynaklı riskler ve ekonomik kaynaklı riskler.
Risklerin boyutları ise açık, örtülü, sınırlı, sürekli, sınırsız, mutlak, gömülü ve stratejik riskler şeklindedir.
Risk Yönetimi
Risk yönetimi, en genel tanımıyla, her türlü risklerin tanımlanması, ölçülmesi ve giderilmesini kapsayan sistematik bir yönetim uygulamasıdır. Risk yönetimi kısaca elverişsiz ve olumsuz sonuçların minimum seviyeye indirilmesidir.
Risk Yönetiminin Amaçları
Risk yönetiminin temel amaçları; risklerin makul seviyelerde kalmalarını sağlamak, sürpriz ve kayıpları en aza indirmek, hızlı ve etkili karar almaya yardımcı olmak, zaman tasarrufu sağlamak, kaynak israfını önlemek, kişileri, yeniliklere açık olma hususunda cesaretlendirmek şeklindedir.
Risk Yönetimi Süreci
Döngüsel bir yapısı olan risk yönetimi süreci; yedi aşamadan oluşmaktadır. Bunlar; 1-Tehlikeleri saptamak 2-Risk değerlendirmek 3-Risk yönetim yöntemini belirlemek 4-Risk yönetimi planlamak ve uygulamak 5-Risk yönetimini kontrol etmek ve değerlendirmek 6-Risk yönetim sürecini izlemek ve kontrol etmek 7-Risk yönetiminde iletişim ve koordinasyonu sağlamak şeklindedir.
Güvenlik Hizmetleri Alanında Risk Yönetimi
Genel bir tanımıyla güvenlik risk yönetimi, insanların, eşyaların, binaların, ülkenin ve diğer önemli değerler açısından tehdit ve tehlike oluşturan risklerin güvenlik hizmeti sunan görevliler tarafından saptanması, değerlendirilmesi, yönetim metodunun belirlenmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi süreçlerini içeren bir faaliyettir.
Güvenlik Risk Yönetiminin Temel Amaçları ve Faydaları
Amaçlar; kurumsal faaliyet ve planlamalar için alınan kararların, riskleri göz önünde bulundurarak daha objektif şekilde alınmasının sağlanması, güvenlik hizmeti sunumunda ortaya çıkan risklerin azaltılması, güvenlik açısından tehlikeli olabilecek olaylara karşı önlem alınması, tehlikeye maruz kalma olasılığı olanların etkilenmemesinin sağlanması, tehlikeye maruz kalma olasılığı olanların hazırlıklı olmalarının sağlanması şeklinde sıralanabilir.
Faydalar; risk yönetimiyle ilgilenen başta yönetici olmak üzere birçok güvenlik personelinin fiziksel ve zihinsel gelişimini sağlaması, bireylerin veya kurumların güvenlik hizmeti için yapmış oldukları harcamaların azalmasının sağlaması, kurumsal imajın iyileşmesi ve kuruma olan güvenin artması şeklinde sıralanabilir.
Güvenlik Hizmetlerindeki Risklerin Temel Kaynakları
Güvenlik hizmetlerindeki risk kaynaklarını; dış çevre, iç çevre, çalışan kaynaklı ve yönetim kaynaklı riskler olarak dört boyutta inceleyebiliriz.
Güvenlik Risk Yönetiminde Temel Prensipler
Bunlar: Gereksiz durumlarda risk alınması, risk kararlarını uygun seviyede (önceden belirlenmiş sorumluluk alanı) alınması, fayda-maliyet analizi yaparak riskler alınması, risk yönetiminin kurumun tüm birimlerine entegre edilmesi şeklindedir.
Güvenlik Hizmetleri Alanında Risk Yönetim Şekiller
Güvenlik risk yönetim şekilleri klasik yöntemler ve analitik yöntemler olarak iki ana başlıkta inceleyebiliriz.
Güvenlik Risk Yönetiminde Klasik Yöntemler
Bu yöntemler; riskten kaçmak, riski yaymak, riski transfer etmek, riski kontrol altında tutmak, riski azaltmak ve riski sigorta ettirmek şeklindedir.
Güvenlik Risk Yönetiminde Analitik Yöntemler
Bu yöntemler; zaman serisi analizi, tahmin analizi, duyarlılık analizi, doğruluk analizi ve @ analizidir.
Güvenlik Hizmeti Uygulamalarında Risk Yönetimi
Genel Asayişin Sağlanması ve Suçun Önlenmesinde Risk Yönetimi
Toplumda suç riskinin belirlenebilmesi için geçmiş suç oranlarının tespit edilmesi gerekmektedir. Suç işlenmesi riskiyle mücadele edilmesinde; klasik risk yönetimi metotlarından riskin önlenmesi, riskin transfer edilmesi ve riskin azaltılması yöntemleri, analitik yöntemlerin ise tümü kullanılabilir.
Toplumsal Olaylarda Risk Yönetimi
Toplumsal olaylarda ortaya çıkabilecek riskler, toplumsal olaylara katılanlardan kaynaklı riskler, toplumsal olaya katılanlara yönelik riskler, güvenlik güçleri açısından riskler, kamu düzenine yönelik riskler, toplumun huzuruna yönelik riskler ve kamu sağlığına yönelik riskler olarak gruplandırılabilir.
Devlet Büyüklerinin ve VIP’lerin Korunmasında Risk Yönetimi
Bu konuda oluşabilecek risklerin doğru şekilde yönetilememesi korunan ve koruyan kişilerin canlarını tehlikeye attığı gibi ekonomik ve siyasal birçok zararın da oluşmasına yol açabilecektir. Bu konu altında hem önemli bireylerin can güvenliğinin korunması hem de bu kişilerin ikamet yerlerini, çalışma ofislerinin ve geçiş güzergâhlarının korunması yer almaktadır.