Deprem Öncesi ve Sonrasında Alınacak Genel Önlemler
Deprem nedir? Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yer yüzeyini sarsma olayına deprem (yersarsıntısı ya da zelzele) denir.
Fay: Depremlerin gerçekleştiği yer yüzünde, bazen gözle görülebilen, yer kabuğu boyunca kilometrelerce uzanabilen kırık hatlara fay denir.
Tsunami: Odağı deniz dibinde olan derin deniz depremlerinden sonra, denizlerde kıyılara kadar oluşan ve bazen kıyılarda büyük hasarlara neden olan dalgalar oluşur ki bunlara tsunami denir.
Deprem türleri: Çöküntü depremler, volkanik depremler, tektonik depremler
Deprem dalga çeşitleri: Başlıca üç dalga çeşidi vardır: Bunlar ,1. Boylamasına dalgalar: P dalgaları da denir. 2. Enlemesine dalgalar: S dalgaları da denir. 3. Uzun dalgalar: L dalgaları da denilen bu tip dalgalardır.
Deprem Parametreleri: Odak noktası, Dış merkez (episantr), Odak derinliği.
Deprem sonrası meydana gelen hasarlar: Hafif hasar, Orta hasar, Ağır hasar, Yıkıntı, Fazla yıkıntı.
Kişi açık alanda ya da dışarıda ise:
Dışarıda bulunuluyorsa, dışarıda kalınmalıdır.
Yapıların girişleri ve dış duvarına yakın, sokak lambalarından ve elektrik kablolarından uzak durulmalıdır.
Toprak kayması olabilecek dik kayaların yakınından ve yamaç altlarından uzaklaşılmalıdır.
Deniz kıyısından uzaklaşılmalıdır.
Yüksek yerlere doğru zaman kaybedilmeden kaçılmalıdır.
Toprak altındaki kanalizasyon, elektrik ve gaz hatlarından gelebilecek tehlikelere ve yangınlara karşı hazırlıklı ve dikkatli olunmalıdır.
Depremden sonra alınacak önlemler:
Aile bireyleri birbirleri ile dayanışma halinde olmalıdır.
Mecbur kalınmadıkça trafiğe çıkılmamalıdır.
Artçı depremler ihtimaline karşı tedbirler alınmalıdır.
Fazla yardım malzemesi alınmamalıdır.
Yaralı olanlara hızlı ve dikkatli bir şekilde ilk yardım uygulanmalıdır.
Çok acil durumlar dışında telefon kullanılmamalıdır.
Çöpler ağzı kapalı bidonlarda saklanmalı.
Deprem sonrası trafiğe çıkılması halinde tedbirli olunmalıdır.
Deprem sonrası çadırlar, yetkililerin gösterecekleri açık alanlara 5-8 er metre ara ile düzgün sıralar hâlinde kurulmalıdır.
Deprem sonrası trafiğe çıkılması hâlinde tedbirli olunmalıdır.
Depremin zarar verdiği yerlerden geçilmemelidir.
Düşme tehlikesi olan kırık camlara ve yere düşmüş cam parçalarına dikkat edilmelidir.
Yere ilaç ya da yanabilecek sıvı dökülmüşse hemen temizlenmelidir.
Gaz sızıntısının ya da bir tür kimyasalın kokusunu ortamda varsa derhal alan terk edilmelidir.
Elektrikle çalışan sistemlerde hasar olup olmadığı kontrol edilmelidir. Eğer hasar varsa elektriği ana şartelden kapatılmalıdır.
Elektrik şalterleri kapatabilmek için ıslak bir alandan geçmeniz gerekiyorsa o zaman mümkünse elektrikçi aranmalıdır.
En kısa sürede yangın kontrolü yapılmalıdır.
Gelişmeler, önlemler, uyarılar ve en son durumlar hakkında önemli bilgiler edinebilmek için bir radyo ya da televizyon bulmaya çalışılmalıdır.
Eviniz artık güvenli değilse ve yakınlarda güvenli yapı varsa oraya gidilmelidir.
Gaz sızıntısı tespit ettiyseniz, pencereler açık bırakıp bina terk edilmelidir.
Ana gaz vanası kapatabiliyorsanız kapatılmalıdır.
İçinde bulunulan yapı yıkılmamışsa, bulunulan mekânda tehlikeli bir durum olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Kurulan kriz merkezlerine gidilmeli ve içinde bulunulan durum belirtilmelidir.
Zarar görmüş yapılardan uzak durulmalıdır.
Deprem çıkış yolu üzerindeki eşyalar kenara kaldırılmalıdır