Yangın Öncesi ve Sonrasında Alınacak Genel Önlemler
Yanma Olayı
Yanma; oksijen, ısı ve yanıcı maddenin bir araya gelerek oluşturduğu kimyasal bir reaksiyondur.
Yangın
Yangın ise bu reaksiyonun kontrol dışı gerçekleşmesidir.
Yangının oluşmasını engellemek için yangın üçgeninin kenarlarından birinin yani yanma olayının elemanlarından birinin ortamdan uzaklaşması gerekmektedir. Ayrıca yangını oluşturan diğer sebepler de tek tek imcelenerek bunlarla mücadele edilmelidir.
Yangın Sınıfları: Yangın yanmakta olan maddeye göre çeşitli sınıflara ayrılmıştır. Bunlar A, B, C ve D sınıfı yangınlardır.
A sınıfı yangınlar; katı yanıcı maddeler nedeniyle oluşmuş yangınlardır. Sıvı söndürücü veya kuru kimyevi tozlu söndürücüler kullanılabilir.
B sınıfı yangınlar; yanabilen sıvılar nedeniyle oluşmuş yangınlardır. köpüklü söndürücü, kuru kimyevi tozlar ve karbondioksitli söndücüler kullanılabilir.
C sınıfı yangınlar; gaz hâlindeki yanıcı madde yangınlarıdır. Kuru kimyevi tozlu ve karbondioksitli söndürücüler kullanılabilir.
D sınıfı yangınlar; yanabilen hafif metal yangınlarıdır. Kuru kimyevi tozlu (kuru metal tozlu) söndürücüler kullanılabilir.
Elektrik bir yangın türü değildir. Ancak yangın nedenidir. Elektrik yangınlarının söndürme maddesi kuru kimyevi tozlu veya CO2 (karbondioksit) içerikli yangın söndürücülerdir. Kesinlikle su kullanılmamalıdır.
Yangın Sebepleri: Koruma önlemlerinin alınmaması, bilgisizlik, eğitimsizlik, ihmal, kazalar, sabotajlar, sıçrama ve doğa olaylarıdır.
Yangın Söndürücü Tüpler
Yangın Söndürücü Tüplerin Çeşitleri: Yangın söndürücülerden en yaygın olarak kullanılan taşınabilir yangın söndürme tüpleridir. Bunlar kuru kimyevi tozlu, köpüklü, karbondioksitli ve D -tozlu olanlardır.
Yangın Söndürücü Tüplerin Kullanımı: İçeriği farklı da olsa tüm yangın söndürücü tüplerin kullanımı aynıdır ve 3 adımdan oluşur.
- Pimi yangına yakın ama güvenli bir mesafede çekin.
- Hortumun ucunu alevin kaynağına yöneltin.
- Tetiğe basın.
- Hortumu hareket ettirerek yanan maddenin üzerini yangın söndürücüsü ile kaplayın.
Yangın Söndürücü Tüplerin Muayene, Bakım ve Doldurma İşlemleri
Muayene: Söndürücüler kullanılmak üzere bulunacakları yere konulduktan sonra yaklaşık 30 günlük aralarla kontrol edilmelidir. Söndürücülerin aylık kontrolleri sırasında;
- Söndürücünün işaretlerle gösterilen yerde bulunduğu,
- Söndürücünün engellenmemiş ve görülebilmesi ve dışa bakan yüzeyinde çalıştırma talimatlarının bulunduğu,
- Çalışma talimatlarının okunabilir durumda olduğu,
- Contalar ve mühür ile doluluk göstergelerinde bir kırılma veya kaybolma olup olmadığı,
- Söndürücünün tam dolu olduğu (tartarak veya kaldırarak),
- Söndürücünün belirgin bir biçimde hasar görmediği, korozyona uğramadığı, sızdırmadığı veya bir meme tıkanıklığı bulunup bulunmadığı,
- Basınç okuma düzeneğinin veya göstergenin kullanılan aralıkta veya konumda olup olmadığı (İbrenin yeşil bölgede olup olmadığı) kontrol edilir.
Bakım: Bir söndürücüye yılda bir defadan daha fazla olmayan, ancak 6 aydan da daha az olmayan aralıklarla, hidrostatik deney uygulandığında ve bir muayene sonucunda özellikle belirtildiğinde bakım işlemleri yapılmalıdır.
Her bir bakım esnasında bütün söndürücülere aşağıdaki işlemler uygulanmalıdır:
- Söndürücünün kullanılmış olup olmadığını tayin etmek için mühür ve güvenlik cihazlarının kontrolü,
- Güvenlik cihazının yenilenmesi ve yeni bir mührün takılması,
- Söndürücüye bir etiket takılması veya gerekli bakımın yapıldığını gösteren söndürücüye takılmış bir etiketin işaretlenmesi.
Doldurma: Tekrar doldurulabilir tipteki bütün yangın söndürücüler kullanımdan sonra, bir muayene veya bakım kusuru bulunduğunda yeniden doldurulmalıdır. Boşalmış bir yangın söndürücüdeki artık toz tekrar kullanılmamalıdır. 5 yılda bir yapılan bakım veya hidrostatik deneyler için ayrılan söndürücüler boşaltılmalıdır.
Yangın Öncesi Alınacak Genel Önlemler
Evlerde yangın öncesi alınacak genel tedbirleri bilmek ve elektrik tesisatı ve kalorifer kazanının kontrollerinin yapılması gerekmektedir.
İş yerlerinde yangın merdiveni, yangın eğitimleri, acil durum planının hazırlanması, acil durum ekiplerinin eğitimi ve yangın tatbikatları konusunda yapılması gerekenler ilgili yönetmeliklere uygun olarak yapılmalıdır.
İş yerlerinde tüm çalışanlar yangına karşı alınan tedbirler ve yapılması gerekenler konusunda bilgilendirilmelidir.