Acil Duruma Hazırlık ve Acil Durum Planı

Acil durum, yangın, patlama, kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet ve benzeri sebeplerle acil müdahale ve mücadele, ilk yardım veya tahliye gerektiren olayları ifade etmek üzere kullanılan bir kavramdır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik hükümleri acil durumlar karşısında hem işverenler için bir takım yükümlülükler öngörmüş, hem de çalışanlar için bir takım hak ve yükümlülükler öngörmüştür.

Acil Durum Planı Hazırlama Yükümlülüğü

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun işveren için öngördüğü yükümlülüklerden biri, acil durum planı hazırlama yükümlülüğüdür. Bu Kanun'un 11. maddesi dayanak alınarak çıkarılan İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik'e göre acil durum planı; "İş yerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı” ifade etmektedir.

Acil Durum Planına Hazırlık

Bir acil durum planı oluştururken öncelikle hazırlık işlemleri olarak; mevcut durum ve risk analizi yapılarak muhtemel acil durumlar belirlenmeli, bu acil durumları önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlerin neler olacağı belirlenmeli, muhtemel acil durumlara müdahale ve bu durumlarla mücadele edecek acil durum elemanları görevlendirilmeli ve acil durum hâlinde müdahale ve tahliye yöntemlerinin nasıl olacağı ortaya konulmalıdır.

Bir iş yerinde acil durumlara müdahale ve bu durumla mücadele edecek olan kişilerin görevlendirilmesi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca hazırlanan Tebliğ'e göre iş yerinin tehlikelilik durumu esas alınarak belirlenir. Buna göre çok tehlikeli bir iş yerinde çalışan her 30 kişi için; tehlikeli bir iş yerinde çalışan her 40 kişi için; az tehlikeli bir iş yerinde çalışan her 50 kişi için; en az 1 arama kurtarma ve tahliye elemanı en az 1 de yangınla mücadele elamanı görevlendirilmesi zorunludur. Ayrıca çok tehlikeli bir iş yerinde çalışan her 10 kişi için; tehlikeli bir iş yerinde çalışan her 15 kişi için; az tehlikeli bir iş yerinde çalışan her 20 kişi için; en az 1 ilk yardım elamanının görevlendirilmesi zorunludur.

Acil Durum Planının Dokümantasyonu

Acil durum planlarının hazırlık işlemleri bittikten sonra dokümante edilmesi gerekir. Bir acil durum planı İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre; işverenin unvanı adresi ve iş yerinin adını, hazırlayanların adı soyadı ve unvanlarını, hazırlandığı tarihi ve geçerlilik tarihini, belirlenen acil durumları, alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri ve iş yerini ve iş yerinin bölümlerini gösteren bir krokiyi barındırmak zorundadır.

Acil Durum Planının Denenmesi

Acil durum planlarının işlerliğinin yılda en az 1 defa tatbikat yapılarak kontrol edilmesi ve sonucun tatbikat raporu hâline getirilmesi gereklidir.

Acil Durum Planının Yenilenmesi

Acil durum planlarının iş yerinin tehlikelilik durumuna göre 2, 4 veya 6 yıl olmak üzere belli aralıklara yenilenmesi gereklidir. Çok tehlikeli iş yerlerinde 2 yılda bir, tehlikeli iş yerlerinde 4 yılda bir, az tehlikeli iş yerlerinde ise 6 yılda bir acil durum planı yenilenmelidir.