Terör Kavramı ve Terör Eylemlerine Müdahale

Terör ve Terörizm

Terör, herhangi bir şiddet eylemi sonucunda ortaya çıkan bir korku ve panik değil, siyasal bir sonuç elde etmek için gerçekleştirilen ve şiddet yoluyla toplumu korkutup, yıldırarak yarattığı korku ve panik iklimiyle elde edilmek istenen sonuca ulaşmak amacıyla icra edilen, siyasal nitelikteki şiddet eylemleri olarak tanımlanabilir.

Terörün ne şekilde tanımlanması gerektiği konusunda tam bir uzlaşı bulunmamakta, kavram farklı şekillerde tanımlanmaktadır. Ancak kavram ne kadar farklı tanımlanır ise tanımlansın, terör eylemi olarak kabul edilen eylemlerin bazı ortak özellikleri bulunmaktadır. Bunlar; a) Siyasal amaçla gerçekleştirilme, b) Araç olma, c) Eylemin niteliği, d) Eylemin hedef kitlesinin niteliği, e) Failin niteliği, f) Örgütlü olma, g) Sürekli ve sistematik olmadır.

Teröre yol açan başlıca faktörler, sosyal ortam, sosyal ve ekonomik dengesizlikler, şiddet yanlısı ideolojik akımlar, etnik sorunlardır. Dolayısıyla terörle mücadele, bir yandan teröre yol açan nedenlerin yok edilmesini, diğer yandan da siyasal amaçlı şiddet içeren terör eylemlerine başvurarak toplum da korku atmosferine yol açan örgütlerin eylem gücünün ve varlıklarının yok edilmesini ifade eder.

Terörün Tarihi Gelişimi

Terör, Soğuk Savaş Sonrası Dönem'in fenomen kavramı olsa da terör ile insanlık tarihinin ilk dönemlerinden beri karşılaşılmıştır. Bu nedenle kavram tarihsel bakımdan modern dönemle sınırlı bir olgu değildir.

Terör kelimesi bugünkü anlamında ilk defa Fransa’ da Fransız İhtilali’nden sonra kullanılmış, 1793 Martında 1794 Temmuzuna kadar süren ve Robespierre’in önderlik ettiği Jakobenlerin, 40.000 civarında devrim düşmanını öldürdüğü söylenen dönem, “terör rejimi” veya “terör saltanatı” (reign of terror) olarak adlandırılmıştır. Terör eylemleri 19.yüzyıl boyunca anarşist olarak anılan gruplarca, 1881’de Rus Çarı II. Aleksander, 1894’de Fransız Devlet Başkanı Carnot, 1898’de Avusturya İmparatoriçesi Elizabeth, 1900’de İtalya Kralı Umberto ve 1901’de ABD Devlet Başkanı Mc Kinley’e karşı gerçekleştirilen siyasi nitelikteki suikastler sonucunda yaygınlık kazanmıştır. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ise terör, Soğuk Savaş Dönemi'ndeki kutuplaşmanın da etkisi ile hem uluslararasılaşmaya başlamış hem de daha ideolojik bir karaktere bürünmüştür. Bu dönem daha çok sömürge sonrası dönemde ortaya çıkan milliyetçi ve sol terör örgütlerinin aktif olduğu bir dönemdir. Bu dönemde faaliyet gösteren sol terör örgütlerine, Batı Almanya’da faaliyet gösteren Baader-Meinhof, İtalya’da faaliyet gösteren Kızıl Tugaylar, Peru’da faaliyet gösteren Aydınlık Yol ile Türkiye’de faaliyet gösteren Dev-Sol, örnek olarak verilebilir. Milliyetçi terör örgütlerinin en önemli örneği ise Kuzey İrlanda’da faaliyet gösteren İrlanda Kurtuluş Ordusu (IRA) ve İspanya’da faaliyet gösteren ETA’dır.

Terör Eylemlerine Müdahale Yöntemleri

Her toplum, ortak yaşamın sürdürülmesi için belirli bir düzene ihtiyaç duyar. Bu nedenle tüm toplumlarda, idarenin en önemli görevi, kamu düzenini korumak, bireylerin huzur ve güvenlik içerisinde yaşamalarını temin etmek ve toplum barışını sağlamaktır. İşte idarenin kamu düzenini korumak ve sağlamak için yürüttüğü tüm faaliyetlere “kolluk faaliyetleri” denilmektedir.

Kolluk faaliyetinin amacının kamu düzenini korumak, bireylerin huzur ve güvenliğini temin etmek ve toplum barışını sağlamak olduğu yukarıda belirtilmişti. İşte bu amacın gerçekleştirilmesi için kolluk kuvvetlerinin bir takım zor kullanma yetkisiyle donatılması zaruridir. Polis, görevini yaparken direnişle karşılaşması hâlinde, bu direnişi kırmak amacıyla ve kıracak ölçüde zor kullanmaya yetkilidir.

“Terör örgütlerine karşı icra edilecek operasyonlarda “teslim ol” emrine itaat edilmemesi veya silah kullanmaya teşebbüs edilmesi hâlinde kolluk görevlileri, tehlikeyi etkisiz kılabilecek ölçü ve orantıda, doğrudan ve duraksamadan hedefe karşı silah kullanmaya yetkilidirler.”