İş Kazaları Öncesinde ve Sonrasında Alınacak Tedbirler

İş yerlerinde işin yapımı sırasında, can kaybına, iş sağlığına, yapılan işe ve iş yerine zarar verebilecek olan ansızın gerçekleşen ve çeşitli sebeplerden kaynaklanan durumlardan korunmak için yapılan planlı ve tedbirli çalışmaların tamamına ”iş güvenliği” denilmektedir.

İş Kazası Nedir?

İş kazalarının önlemekteki temel amaç, çalışanların can güvenliğini korumak, üretimin ve İşletmenin güvenliğini sağlamak ve çevreye verilebilecek zararları önceden öngörerek gerekli tedbirleri almaktır. 6331 sayılı Kanun'a göre iş kazası: İş yerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen özre uğratan olay olarak tanımlanmaktadır. İş kazası iki temel faktörün aynı anda bir arada bulunması ile meydana gelmektedir. Bunlar; tehlikeli durumlar ve tehlikeli davranışlardır. Tehlikeli durum; Kazaya sebebiyet verecek tüm fiziksel olumsuzluklardır. Ucuz atlatılan kazalar (ramak kala olayları); herhangi bir yaralanma veya malzeme kaybına veya hasarına kıl payı farkla yol açmayan kazalardır. Ancak gerçek bir kaza olarak kabul edilmeli ve buna yol açan çalışma koşulları araştırılmalıdır. Maddi kayıplara yol açan iş kazaları; büyük maddi kayıplar; herhangi bir yaralanmanın yer almadığı, ancak şirket tesisinde, araçlarında, malında veya cihazlarında hasara neden olan kazalardır. Yaralanma ile sonuçlanan iş kazaları; Bir iş yerinde tanımlanmış olan bir görevin yerine getirilmesi sırasında tek bir olaydan veya kısa bir süre içinde birden fazla olaydan kaynaklanan yaralanma veya rahatsızlanma (veya hastalanma) durumudur. Ölümcül iş kazaları; Ölümle sonuçlanan iş kazalarıdır. Birden fazla kişinin ölümü söz konusu olabilir. Yaralanma ile ölüm arasında geçen süre dikkate alınmaz.

İş Kazaları Öncesinde Alınacak Tedbirler

İş kazaları öncesinde alınabilecek tedbirleri şu şekil özetleyebiliriz. İş kazalarının önlenebilmesi veya azaltılabilmesi için iş yerindeki tehlikeli durumları ve tehlikeli hareketleri ortadan kaldırmak veya en aza indirmek için çalışma şartlarını sık sık gözden geçirmek ve aksayan konularda tedbirler almak gerekir. Tehlikeli durumları ortadan kaldırma çalışmaları iki safhada yapılır. Öncelikle bir iş yerinde emniyetsiz durumların ve kaza kaynaklarının tespit edilmesi gerekir. Daha sonra bu durumların giderilmesine yönelik önlemler planlanır ve gerçekleştirilir. Tehlikeli davranışlar insan faktöründen kaynaklanmakta olup etkili eğitim programlarıyla önlenebilmektedir. Kazaların olmaması veya azaltılması için işin çalışana, çalışanın da işe uygun olması önemli bir etkendir. Bu konuda ergonomi biliminden yararlanılır. Otomasyon uygulamaları iş kazalarını azaltan diğer önemli bir teknolojik önleme metodudur. İş kazalarını önlemek için başvurulacak en son çare ise kişisel koruyucu donanım kullanımının yaygınlaştırılmasıdır.

İş Kazaları Sonrasında Alınacak Tedbirler

İş kazaları sonrasında alınabilecek tedbirleri ise şu şekil özetleyebiliriz. Olay yerine güvenliği ve sağlık personelini çağırma, kimlik tespiti, kaza tutanağının hazırlanması ve kaza mahallinin fotoğraflanması ve/veya resminin çizilmesi. İş kazası ve meslek hastalığı sonucunda mağdur kişinin maddi zararının karşılanması gerekir. İş kazasında, kazaya uğrayan çalışana ilk yardım müdahalesi yapılırken aynı anda hiç vakit geçirilmeden, varsa kurum hekimi tarafından, yoksa idari kademeler aracılığı ile durum işverene bildirilmelidir. İşveren tarafından, kolluk kuvvetlerine derhâl ve Sosyal Güvenlik Kurumuna da en geç kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirilmesi zorunludur. Ancak bu süre, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmesi hâlinde, iş kazasının öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Bildirim işveren tarafından yapılmamış ise kazalı işçi tarafından yerine getirilmelidir.