Kaçakçılık Mevzuatı

Kaçakçılık

Ülkeye giriş çıkışı kanunlarla yasaklanmış, izne bağlanmış veya gümrük işlemlerinin tam olarak yapılması sonucunda izin verilen, canlı cansız varlıkların, yasal olamayan yollardan ülkeye getirilmesi veya ülkeden çıkarılması fiiline kaçakçılık, fiili işleyen faile de kaçakçı denilmektedir. Kaçakçılık ülkelerin ekonomik ve sosyal hayatını olumsuz yönde etkileyen ağır bir suç türüdür. Gümrük vergi oranlarının yüksek olması, ülke içinde satışı yasak olan bazı malların kaçakçılara yüksek rant sağlaması ve benzeri faktörlerden dolayı, kaçakçılık her geçen gün miktar ve değer olarak daha yüksek rakamlara ulaşmaktadır.

Türkiye'de Gümrük Kaçakçılığı ve Mevzuatı

Ülkemizde kaçakçılıkla mücadele, 21/03/2007 tarih ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu temel alınarak yapılmaktadır. Anadolu topraklarında meydana gelen kaçakçılık olayları ile ilgili ilk resmi kayıtlar, M.Ö. 2000’li yıllara dayanmaktadır. Tarihi eser ve kültür varlıklarımız başta olmak üzere nesli tükenmek üzere olan bitki ve hayvan türlerimizde yüzlerce yıldır kaçakçılık yoluyla çeşitli ülkelere götürülmektedir. Kaçakçılık ithalat veya ihracatta, ödenmesi gereken vergileri ödememek, dış ticarette yönelik devlet desteklerinden haksız yere faydalanmak, ülkeye giriş çıkış yasağı olan eşyalarla ilgili yasakları aşmak gibi nedenlerle yapılmaktadır.

Kaçakçılık Sayılan Suçlar

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu’nun 3. maddesinde kaçakçılık suçları ve cezaları açıklanmaktadır. Cezalar para ve hapis cezalarından oluşmaktadır.

Gümrük Kaçakçılığı Sayılan Fiiller

Eşyanın, gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın ülkeye getirilmesi

Eşyanın, aldatıcı işlem ve davranışlarla ülkeye getirilmesi

Transit rejimi çerçevesinde taşınan serbest dolaşımda bulunmayan eşyayı, rejim hükümlerine aykırı olarak gümrük bölgesinde bırakmak

Belli bir amaç için kullanılmak veya işlenmek üzere ülkeye geçici ithalat ve dâhilde işleme rejimi çerçevesinde getirilen eşyayı, hile ile yurt dışına çıkarmış gibi işlem yapılması

Yukarıda sayılan fiillerin işlenmesine iştirak etmese dahi, kaçak sayılan eşyayı bu özelliğini bilerek ve ticarî amaçla satın almak, taşımak, saklamak

Gümrük vergilerinden kısmen veya tamamen muaf olarak ithal edilen eşyayı, ithal amacı dışında başka bir kullanıma tahsis etmek veya satmak

İthali kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeye sokmak veya ihracı kanun gereği yasak olan eşyayı ülkeden çıkarmak

Eşyayı; teşvik, sübvansiyon veya parasal iadelerden yararlanmak amacıyla ihracat gerçekleşmediği hâlde gerçekleşmiş gibi göstermek.

Kaçakçılıkta Teşebbüs

5067 sayılı kaçakçılık kanununa göre, kişiler kaçakçılık sayılan fiilleri tamamlayamamış, yani teşebbüs aşamasında kalmış olsa bile, tamamlanmış gibi cezalandırılır.

Nitelikli Haller

Kaçakçılık kanununda nitelikli haller sayılarak bu haller çerçevesinde suç işleyenler için ceza artırımı ve fiil daha ağır suçları da gerektiriyorsa diğer kanunlarda yer alan cezalarla da cezalandıralacağı belirtilmiştir.

Etkin Pişmanlık

Kaçakçılık suçlarından birine iştirak etmiş olan kişinin, yaptığı fiilden pişman olup, devlet ile işbirliği yaparak kanunda belirtilen ceza indirimlerinden faydalanmasıdır.

Arama, El koyma ve Müsadere

Gümrük alanlarında görevliler şüphelenmeleri sonucu kişilerin üzerini, eşyalarını, araçlarını arayabilirler.

Gümrük Kanun da belirtilen kapı ve yoların dışında başka yerlerden Türkiye Gümrük Bölgesi’ne girip çıkmak isteyen kişilerde durdurulur ve yapılan kontroller sonucu kaçak eşya bulunursa bu eşya kanunlara uygun düzenlenen tutanaklar ile eşyaya el koyar

Müsadere, kaçakçılık faaliyetinde kullanılan eşya, araç benzeri şeylerin devlet mülkiyetine geçmesidir. Özel yapılmış gizli bölmelerinde, bilerek kaçak eşya taşınan veya taşınmasına teşebbüs edilen araçlar, kaçak eşya miktar veya hacim bakımından yükünün tamamını veya ağırlıklı bölümünü oluşturan araçlar ile Türkiye’ye girmesi veya Türkiye’den çıkması yasak veya toplum veya çevre sağlığı açısından zararlı kaçak eşya taşıyan araçlar müsadere edilir.

Kaçak Eşyanın Tasfiyesi

Tasfiye en basit tanımıyla elden çıkarma demektir. Devlet kaçak eşyayı, ihale yoluyla satış, yeniden ihraç amaçlı satış, perakende satış, kamu kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere tahsis gibi yollarla tasfiye eder.

Kaçak olduğu zannı ile el koyulan her türlü eşya, el koyma tarihinden itibaren altı ay sonra tasfiye edilir. Ancak eşyanın zarara uğraması veya değerinde esaslı ölçüde kayıp meydana gelme tehlikesinin varlığı veya muhafazasının ciddi külfet oluşturması halinde bir ay içinde, tasfiye edilir.

Dava tasfiye edilen kaçak eşya sahiplerinin lehine sonuçlanması halinde; tasfiye edilen eşya veya bedeli kanuni faizlerle birlikte hak sahibine ödenir.

İkramiyeler

Devlet kaçakçılığı engellemek ve görev yapanlar ile yakalamaya yardımcı olacakları teşvik etmek amacıyla, kaçak eşya yakalanması halinde muhbir ve el koyanlara ikramiye ödemektedir. Bakanlar Kurulunca tespit edilenler dışındaki ikramiye ödemelerinde, yurt dışına çıkarılırken yakalanan eşyanın gemi güvertesinde telim (FOB), giriş yaparken yakalanan eşyanın navlun sigorta dahil (CIF) kıymeti esas alınır.