Gümrükte Temsil Yetkisi ve Gümrük Müşavirliği
Gümrük İşlemlerinde Temsil ve Temsilci
Gümrük Kanunu temsilin yapısını açıklamanın yanında temsil türleri hakkında da bilgi vermektedir.
Temsil Türleri
Dış ticarete konu olan eşyanın gümrükleme işlemleri sürecinde doğrudan ve dolaylı temsil olmak üzere iki tür temsil yöntemi kullanılmaktadır.
Doğrudan Temsil
Doğrudan temsil, ihracat ve/veya ithalatla uğraşan firmanın çalışanı pozisyonunda olan ve gerekli şartları sağlayan bir personelin gerçekleştirilen bir temsilname ile söz konusu firmanın nam ve hesabına gümrükleme işlemlerini yaptığı temsil yöntemidir.
Dolaylı Temsil
Gümrükleme iş süreçleri sırasında dış ticaret firması ile gümrük idareleri arasına gümrük müşaviri olarak adlandırılan üçüncü bir kişi girmektedir. Burada gümrükleme işlemlerinin üçüncü bir firma tarafından gerçekleştirilmesi söz konusu olduğundan bu yönteme, dolaylı temsil yöntemi denilmektedir.
Gümrük Müşaviri
Gümrük müşaviri; temel olarak kendi adına, başkası hesabına gümrük işlerini takip eden kişidir.
Gümrük Müşavirlerinin Yükümlülükleri
Gümrük müşavirleri imzaladıkları beyanname ile ilgili cezai hükümlerin uygulanması açısından beyannamede belirtilen bilgiler ile beyannameye ekli belgelerin doğruluğundan ve ilgili rejimin gerektirdiği bütün yükümlülüklere uyulmasından sorumludur.
Gümrük Müşaviri Olabilme Şartları
Gerekli Şartlar
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
- Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak
- Kamu haklarından mahrum bulunmamak
Taksirli suçlar hariç olmak üzere, affa uğramış olsalar dahi, ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis ya da kaçakçılık, zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giymiş bulunmamak
Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak
Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi, siyasal bilgiler ve endüstri mühendisliği dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya denkliği Yükseköğretim Kurulunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak
İki yıl süre ile gümrük müşavir yardımcılığı yapmış olmak
Yapılan Gümrük Mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan sınavda başarılı olmak
Gümrük Müşavir Yardımcısı
Gümrük müşavir yardımcısı, bir gümrük müşavirinin yanında istihdam edilen ve bu gümrük müşaviri adına gümrükte iş takibi gerçekleştirebilen kişilerdir.
Gümrük Müşavir Yardımcısı Olabilme Şartları
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
- Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak
- Kamu haklarından mahrum bulunmamak
Taksirli suçlar hariç olmak üzere, affa uğramış olsalar dahi, ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis ya da kaçakçılık, zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giymiş bulunmamak
Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak
Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi, siyasal bilgiler ve endüstri mühendisliği dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya denkliği Yükseköğretim Kurulunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak veya diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olduktan sonra (belirtilen bilim dallarından lisansüstü seviyede diploma almış olmak ya da ön lisans eğitimi veren gümrük, dış ticaret ve Avrupa Birliği konularında uzmanlık programı olan meslek yüksekokullarından mezun olmak)
Staj amacıyla bir gümrük müşavirinin yanında bir yıl çalışmış olmak
Yapılan Gümrük Mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan sınavda başarılı olmak
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri
Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri; ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için müsteşarlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen gümrük müşaviridir.
Gümrük Müşavirliğinde Disiplin Cezaları
Gümrük müşavirliği mesleğini veya mesleğin icrası sırasında karşılaşılacak birçok konuyu düzenleyen 4458 sayılı Gümrük Kanunu, etik dışı hâllerde yürütülecek disiplin işlemleri konusunda da gerekli düzenlemeleri yapmıştır.