Dâhilde İşleme Rejimi, Hariçte İşleme Rejimi

Dâhilde işleme rejimi, serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın vergileri teminata bağlanmak şartıyla Türkiye'nin gümrük sınırlarında bir ya da daha çok sayıda işlem görerek elde edilen ürünlerin ihraç edilmesinin temel olduğu, ihracat işlemlerinin gerçekleştirilmesiyle birlikte teminatın veya tahsil edilen vergilerin iade edildiği ekonomik etkili bir şartlı muafiyet düzenlemesidir.

Dâhilde işleme rejimi kararı ile şartlı muafiyet sistemi ve geri ödeme sistemi olmak üzere iki tür dâhilde işleme tedbiri geliştirilmiştir. Bu tedbirler ile sistemin işleyişi, yapısal unsurlar, teminatlar, ödemeler ve birçok tamamlayıcı konu ayrıntılı bir şekilde ortaya konulmuştur.

Şartlı muafiyet sistemi; dâhilde işleme izin belgesi/dâhilde işleme izni kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan ve serbest dolaşımda bulunmayan ham madde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşya, ambalaj ve işletme malzemesinin serbest bölgeler hariç Türkiye Gümrük Bölgesi'nde yerleşik firmalarca, ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın vergisi teminata bağlanmak suretiyle ithal edilmesi ve ihracat taahhüdünün gerçekleşmesini müteakip, alınan teminatın iade edilmesidir.

Geri ödeme sistemi; dâhilde işleme izin belgesi/dâhilde işleme izni kapsamında serbest dolaşıma giren ham madde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşya, ambalaj ve işletme malzemesinden elde edilen işlem görmüş ürünün ihracı hâlinde, ithalat esnasında alınan verginin geri ödenmesidir.

Hariçte işleme rejimi, serbest dolaşımda bulunan eşyanın hariçte işleme faaliyetlerine tabi tutulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesi'nden geçici olarak ihracı ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin ithal vergilerinden tam veya kısmi muafiyet suretiyle yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin hükümlerin uygulandığı ekonomik etkili bir gümrük rejimidir. Bu rejim sayesinde, nihai ürünün tamamının ithal eşyadan üretilmesi yerine, ürünün bir bölümü yurt içindeki girdi veya girdilerden oluşmakta ve yoğun ölçüde döviz tasarrufu sağlanmaktadır.

Dâhilde İşleme Rejimi Kapsamındaki Temel İş Süreçleri

Dâhilde işleme izni kapsamında, mevzuatta belirtilen işlemlere konu eşyanın ithalatına izin verilir. İzin, serbest bölgeler hariç Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde faaliyet gösteren yerleşik firmalara verilir. Yerleşik firmaların dâhilde işleme izin belgesi almak için elektronik ortamdan Bakanlığa bağlı İhracat Genel Mü0dürlüğüne, dâhilde işleme izni almak için mevzuatta belirtilen bilgi ve belgelerle Gümrük İdaresine başvurması gerekir.

Hariçte İşleme Rejimi Kapsamındaki Temel İş Süreçleri

Hariçte işleme rejimi izin süreçleri için ilk olarak mevzuatta belirtilen bilgi ve belgelerle başvuru yapılması gerekmektedir. Başvurular, farklı ürün gruplarına göre farklı kurumlara yapılmaktadır. Ham madde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ve ambalaj malzemeleri daha ileri bir düzeyde işlem görmek üzere geçici ihraç ediliyorsa başvuru bakanlığa, maden ve metallerden mamul eşya izabe ve ayrıştırmaya tabi tutulmak ve/veya bu işlem sonucunda yenilenmek; kıymetli maden ve taşların işlenmesi amaçlarıyla ihraç ediliyorsa başvuru maden ihracatçı birliklerinin bağlı olduğu ihracatçı birlikleri genel sekreterliklerine; tamirat amaçlı, garanti hükümleri uyarınca ithal edilecek eşyada ambalaj malzemesi olarak kullanılmak üzere veya bir imalat hatası nedeniyle geçici ihraç ediliyorsa başvuru, Ticaret Bakanlığına yapılır.