Gümrük Mevzuatı ile İlgili Temel Kavramlar

Gümrükle İlgili Temel Kavramlar

Bir ülkeye giren ve kanunların tanıdığı istisnalar dışında kalan mal ve eşyadan sınırlarda, istasyonlarda, hava ve deniz limanlarında alınan vergi ve resimler ile bu işlemlerin gerçekleştirilmesi ve gerçekleştirildiği yerler "gümrük" kavramı içinde değerlendirilmektedir.

Gümrük Tarifesi ile İlgili Kavramlar

Bölüm

TGTC (Türk Gümrük Tarife Cetveli)’de birbirine benzeyen aynı nitelikteki veya çoğunlukla aynı ham maddeden yapılan eşyayı içine alacak şekilde oluşturulan gruplardır.

Fasıl

Aynı nitelikteki eşyayı ve birbirine çok benzeyen eşyayı da içine alan, bölüme göre daha alt seviyede olan ve armonize sistem kodunu oluşturan numaralandırmanın başladığı altı basamaklı rakamdan oluşan armonize sistem kodunun ilk iki rakamıyla ifade edilir.

Tarife Pozisyonu

TGTC’de fasıla ilişkin ilk iki rakamdan sonra gelen iki rakamla birlikte dörtlü rakamlarla ifade edilen gruplardır. İlk iki rakamdan sonra gelen iki rakam, pozisyon numarasıdır. Eşyanın ilgili faslın kaçıncı sırasında olduğunu gösterir. Fasıl numarası ile birlikte bir bütün olarak pozisyon diye adlandırılır.

Gümrükte Temsil ve Yükümlülükle İlgili Kavramlar

Disiplin Cezaları

Gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı mesleğinin gerektirdiği onur ve haysiyetine uygun olmayan fiil ve hareketlerde bulunanlarla gümrükle ilgili görevlerini yapmayan veya gümrük işlemini gerçekleştirirken kusurlu yapan ya da güvensizlik ifade eden davranışlarda bulunan gümrük mesleği çalışanları hakkında, gümrük müşavirliği hizmetlerinin kanunda belirtilen koşullara uygun yerine getirilmesi amacıyla, o anki gümrük işleminin niteliğine ve ağırlık derecesine göre tanımlanan disiplin cezaları verilir.

Temsil

Gümrük mevzuatı ile öngörülen işlemleri gerçekleştirmek üzere bütün kişiler, mevzuata göre gümrük idarelerinde bir temsilci tayin ederek işlemlerini yürütme hakkına sahiptir. Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. Temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket eder.

Antrepo ile İlgili Kavramlar

Gümrük antrepoları, genel ve özel antrepo olmak üzere ikiye ayrılır. Uygulamadaki özellikleri sebebiyle genel antrepoların A, B ve F tipleri; özel antrepoların C, D ve E tipleri bulunur.

Antrepo

Antrepolar gümrüklü depolar şeklinde de ifade edilebilir. Ülkemiz sınırları içinde ve buralara konulan eşyalar açısından yurt dışı niteliğinde olan ve ithalat vergilerine tabi tutulmadan serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın koyulduğ, gümrüklü depolar antrepo olarak isimlendirilir.

A tipi antrepo

Ağırlıklı olarak işleticinin sorumlu olduğu, stok kayıtlarını işleticinin tuttuğu ve gümrük vergilerinin antrepoya konulan eşyada herhangi bir noksanlık olması durumunda işleticinin sorumlu olduğu antrepo tipi ,genel antrepo olarak ifade edilir.

B tipi antrepo

Sorumluluğunun ağırlıklı olarak kullanıcıda olduğu, antrepo işleticisinin sorumluluğunun sınırlı olduğu antrepo tipidir. Kullanıcı antrepoya konulan eşyadan ve antrepo beyannamesini vermekten de sorumludur. Bu tür antrepo genel antrepo olarak isimlendirilir. Antrepo işleticisi sadece antrepoyu kiralar. Bu tür antrepo da antrepo stok kayıtları tutulmadığından beyanname ve belgeler gümrük kontrolüne esas teşkil eder.

C tipi antrepo

Bu tür antrepo da işletici ve kullanıcı aynı kişidir. Buna ek olarak antrepoya alınan eşyadan bu kişinin sorumlu olduğu özel antrepo çeşididir.

D tipi antrepo

İşleticisi ve kullanıcının aynı kişi olduğu, Kanun’un 104’üncü maddesinin üçüncü fıkrasının uygulandığı özel antrepo tipidir.

E tipi antrepo

İşleticisi ve kullanıcısının aynı kişi olduğu, izin hak sahibinin depolama yerinin antrepo addedildiği veya depolama yeri olmazsa dahi eşyaya antrepo rejimi hükümlerinin uygulandığı özel antrepo tipidir.

F tipi antrepo

Gümrük idarelerince işletilen genel antrepo tipidir.