İsim Uzayı Hazırlama ve Kullanma

Çoğu programlama dilinde, programcıların işini kolaylaştırmak için hazır kütüphaneler bulunmaktadır. C# programlama dilinde ise herhangi bir hazır kütüphane bulunmamaktadır. Bunun yerine .NET Framework’ün sunduğu sınıf ve tür olarak adlandırılan yapılar bulunmaktadır. Bu yapılar sayesinde temel programlama işlemleri programcılar tarafından kolayca gerçekleştirilmektedir. .NET Framework sınıf kütüphaneleri kod yazarken programcıya fayda sağlayacak birçok servisi, nesneyi, yapıları ve benzerlerini içermektedir. Programcının bu sınıfları kolayca kullanabilmesi için sınıflar mantıksal bir organizasyonla sunulmaktadır. Bu mantıksal organizasyonu sağlayan ise isim uzayları (namespace)’dır.

İsim uzayı (namespace), benzer amaca hizmet eden sınıfların bir arada tutulmasıyla oluşan bir küme olarak tanımlanabilir. Bu küme içinde sınıfların yanı sıra başka isim alanları (namespace) veya yapılar da bulunabilirim uzayları ile efektif programlar yazılmaktadır. Özellikle büyük programlar çok fazla sınıf, metot gibi yapılar içerdiği için bu programların bakımı ve okunabilirliği oldukça zordur. İsim uzayları bu gibi problemleri çözerek programcıya kolaylık sağlamaktadır.

İsim Uzayı (Nmaspace) Nedir?

Birden fazla kişi tarafından geliştirilen projelerde programcılar, geliştirme aşamasında sınıf, tür, değişken gibi yapılara aynı isimler verebilir. Bu da projede isim çakışmalarına neden olmaktadır. Modern programla dillerinde bu sorunu çözmek için mantıksal organizasyon yapısına başvurulmuştur. C# ta programlama içerisindeki bu mantıksal organizasyon isim uzayları (namespace) ile sağlanmaktadır.

İsim Uzayı Bildirimi

İsim uzayları içindeki yapılara erişebilmek için ya kod içerisinde isim uzayı ve kullanılacak yapının tam adı yazılır ya da programın başında kullanılacak isim uzayı using anahtar kelimesi ile çağrılır. İsim uzayı içerisinde sınıf (class), yapı (struct), numaralandırma (enum), temsilci (delegate) ya da ara yüz (interface) bildirimi yapılabilirken değişken veya metot bildirimi yapılamaz

İsim Uzayı Oluşturma

Program içerisinde okunabilirliği artırmak ve kullanımı kolaylaştırmak için programcılar kendi isim uzaylarını oluşturabilir. İsim uzayı namespace anahtar kelimesi kullanılarak oluşturulur. İsim uzayının adı belirtildikten sonra isim uzayı içerisinde yer alacak işlemler tanımlanır. Daha sonra isim uzayı program içerisine dahil edilerek kullanımı sağlanır.

İç İçe İsim Uzayı Tanımlama

C# programlama dilinde iç içe birden fazla isim uzayı tanımlanabilir. Böylece kod içerisinde hiyerarşik bir düzen sağlanabilmektedir. İç içe isim uzayının tanımlandığı durumda isim uzaylarına “.” operatörü ile erişilir. İç içe isim uzaylarını koda eklemek için using anahtar kelimesi ile birlikte isim uzay adının tam yolu yazılmalıdır. Tam yol yazılırken de yine isim uzay adları arasına “.” operatörü eklenmelidir.

Programda Kullanılan İsim Uzaylarının Listesi

C# programlama dilinde kod içerisinde kullanılan isi uzayları Visual Studio’da yer alan View menüsü altındaki Object Browser’da listelenmektedir. Ayrıca Solution Explorer penceresinde bulunan References altında dagörülebilir.

C# programlama dilinde yaygın kullanılan birkaç isim uzayı ve özellikleri;

Data

Çoğunlukla veri tabanı yer alan projelerde kullanılan bir isim uzayıdır. Bu isim uzayı içerisinde yer alan veri tipleri ile veri tabanına bağlantı kurulması sağlanır.

System

Bu isim uzayı altında generic koleksiyonlar, ortak kullanıma sahip değerler, çeşitli ara yüzler, referans edilen veri türleri ve işlem hatalarını tanımlayan temel sınıflar yer alır.

Drawing

Bu isim uzayı altında font ayarları, renklendirme, gibi temel grafik işlemlerinin kolayca yapılabilmesini sağlayan sınıflar yer almaktadır.

Configuration

Bu isim uzayında, programlar için .Net Framework konfigürasyon ayarlarının yapılmasını sağlayan hazır ara yüz ve sınıflar yer alır.

IO

Bu isim uzayı ile dosya okuma ve yazma işlemelerinin yapılmasını sağlayan sınıflara erişilebilmektedir.

Text

Bu isim uzayı ASCII ve Unicode karakter kodlarını temsil eden, karakter ve bayt dönüşümü yapan sınıfları içermektedir. Bu isim uzayı kullanılarak şifreleme, şifre çözme ve text işlemleri gerçekleştirilebilir.

Web

Bu isim uzayı ile istemci/sunucu iletişimini sağlayan sınıf ve ara yüzlere erişilebilmektedir.

Threading

Uygulamaların aynı anda paralel işlemler yapmasını sağlayan sınıflar için bu isim uzayı kullanılmaktadır.

Net

Bu isim uzayında ağlarda kullanılan birçok protokol için hazır sınıflar yer almaktadır.

Globalization

Uygulamalarda kullanılan dil, tarih, rakam, takvim ve para birimi gibi bilgilerin tanımlanmasını sağlayan sınıflar bu isim uzayında yer almaktadır.

Security

Bu isim uzayında güvenlik ve yetkilendirme işlemleri için hazır sınıflar bulunmaktadır.

UI

Kullanıcı ara yüzünü ve web sayfalarını oluşturmak için gerekli sınıf ve ara yüzler bu isim uzayında yer almaktadır. .