Hata Ayıklama ve Hata Kontrolü

Giriş

Yazılım geliştiricilerinin birbiri ardına yazdığı kod satırlarında birçok işlemler yapılmaktadır. Bu işlemler yapılırken hata olmadan her zaman istenilen veya beklenilen sonuçlar ortaya çıkmamaktadır. Bazen yazılan kodlar tamamen farklı işlemler yapabilir. Bu durumlarda, kod satırlarında bir sonraki görevin sebebini anlamak veya hatanın nereden kaynakladığını tespit etmek için hata ayıklama işlemi yapılabilir. Bu işlemler hata ayıklama aracı ile gerçekleştirilebilir.

Hata ayıklama araçları, tüm sorunlara veya kodlarda yer alan hataları açığa çıkarabilecek bir şey değildir. Hata ayıklama, bir programlama hatası yapıldığında kesin hata yapılan noktayı bize göstermemektedir. Visual studio gibi programlarda yer alan hata ayıklama araçları kod satırlarını adım adım çalıştırarak hatayı tespit etmenizi sağlar. Bu araç ile kodlarda düzeltmeleri göstermekte ve geçici değişiklikler yapmanıza izin vermektedir. Ayrıca yazılan kodlarda hatalara karşı ne kadar önlem alsak da başka sebeplerden kaynaklanan hatalar hep olacaktır. Örneğin bir metin kutusuna kullanıcının bilgi girmesi gerekirken boş bırakması bir hataya sebep olacaktır. Bu tür durumlarda hata kontrolü yaparak sistem kullanıcılarının hatayı görmesini engellememiz gerekmektedir. İşte bu ünitede hata ayıklama araçları, hata ayıklama ve iz bulma sınıfları ve istisnai durumlar başlıkları altında konular örnekli olarak açıklanmıştır.

Hata Ayıklama Araçları

Hata, yazılan kodların derlemesinde ortaya çıkmaktadır. Hatalar genellikle kullanıcı kaynaklıdır. Örneğin, kullanıcının yazılan sistemde metin girilmesi gereken alana sayı bilgisi girildiği durumda sistemde hata meydana gelecektir. Yazılım geliştiriciler bu yüzden oluşabilecek durumlar için hataları kontrol edebilen kod satırları yazarak sistemin hata vermesini önler.

Hata Türleri

Hatalar; yazılım, çalışma zamanı ve mantıksal hatalar olmak üzere üç çeşittir.

Debug Menüsünün Elemanları

Bu menün elemanları incelendiğinde bunlar; start, restart, stop debugging, step into, step over, step out ve watch’dur.

TaskList (Görev Listesi Penceresi)

TaskList penceresinde, sistem içerisinde tanımlanmayan fonksiyon, değişken, metot veya yazım hataları gösterilir.

Breakpoint (Kesme Noktası) ve Breakpoint Penceresi

Kodların derlenmesi sırasında sistemi istediğiniz bir noktada durdurmak için kod satırına breakpoint (kesme noktası) ekleyebilirsiniz. Böylelikle sistem sizin işaretlemiş olduğunuz breakpoint noktasında duracaktır. Klavyeden F9 kısayol tuşu veya sağ tıkla açılan menüde Insert Breakpoint komutu ile kod satırına breakpoint ekleyebilirsiniz.

Output Penceresi

Sistemin derlenme aşamalarının gösterildiği penceredir. Klavyeden kısayol tuşu Ctrl+Alt+O’dur. Output penceresinde bulunan açılır listede dört seçenek vardır. Bunlar; derleme, derleme sırası, hata ayıklama ve paket yöneticisidir.

Hata Ayıklama ve İz Bulma Sınıfları

Trace ve Debug Sınıfları

Dosyalama mekanizmasının (Log) oluşturulması ve yönetilmesi işlemleri trace ve debug sınıflarının kullanımı ile yapılmaktadır. Bu sınıfları kullanabilmek için using deyimi ile birlikte System.Diagnostics isim uzayının uygulamanın başına yazılması gerekmektedir. Proje geliştirme aşamasında hata mesajlarını, proje uygulanmasında ise gerekli dosyalama bilgilerini gerekli yerlere yazdırmak açısından bu iki sınıf çok fazla kolaylık sağlar. Bu iki sınıfın tüm özellikleri aynıdır. İki sınıf arasındaki tek fark Debug sınıfının Realese uygulaması içerisinde derlenmesidir.

İstisnai Durumlar

Bir projenin hatasız yazılmış olması o projenin hiç hata vermeyeceği anlamına gelmez. Gerek kullanıcı gerekse diğer durumlardan dolayı doğru yazılmış kodlarda hata verebilir. Bu yüzden hataların oluşumunu her zaman kontrol altında tutamayabiliriz. Fakat oluşabilecek hatalara karşı önlemler alabiliriz.

Try – Catch Kullanımı

Try-catch tüm programcılar tarafından en sık kullanılan hata ayıklama kod bloğudur. Oluşabilecek hata kodları try bloğunda, hata durumunda işletilecek kodlar ise catch bloğunda yazılır. Eğer hata olmazsa catch bloğundaki kodlar çalıştırılmaz. Hata olması durumunda hata oluşan kod satırından catch bloğuna kadar olan kod satırları işletilmez. Catch bloğundaki kod satırları işletilir.

Finally Kullanımı

Hata oluşması durumunda kullanılacak kod bloğu yoksa programın hata vermesini engellemek için finally bloğu kullanmaktadır. Finally bloğunun özelliği hata olsun ve olmasın çalışan bir bloktur.

Throw Rethrow Kullanımı

Throw Kullanımı

Throw hatayı gönderme anlamına gelir. Bazen hatalar bilerek oluşturulmak istenilebilir. İşte bunun için throw komutu kullanılır. Kod bloğunda eğer throw ifadesi kullanılmışsa program ifadenin kullanıldığı noktada durarak istenilen istisnayı üretir.

Rethrow Kullanımı

Hatayı yeniden gönderme anlamında kullanılır. Eğer projede birden fazla catch bloğunun kullanıldığı zaman rethrow kullanılır. Bu durum bir catch bloğunda yakalanan istisnai durum diğer catch bloğunda da yakalanabilsin diye kullanılır.