Yeni Medya ve Görsel Estetik

Yeni medya; gelişen teknoloji ile masaüstü bilgisayarlar, akıllı mobil cihazlar, Smart TV, OTT (Over the Top TV), Hybrid TV, VoD (Video on Demand) siteler, IPTV, OTT sistem, WebTV, DVB/Dijital karasal yayın, Set -top Box (Set üstü kutu -alıcı) gibi cihazlar üzerinden, kullanıcıların zamandan ve mekândan bağımsız şekilde, karşılıklı etkileşimde bulunma becerisine de sahip olarak bilgiye ve içeriğe ulaşabildikleri sayısal ortamın tamamını tanımlayan altyapıya verilen isimdir.

Tüm yeni medya çatısı farklı işletim sistemleri üzerinde çeşitli yazılımlarla birlikte farklı amaçlara hizmet eden dosya formatlarının kullanılarak içeriklerin kullanıcıya ulaştırıldığı etkileşimli bir çoklu disipliner ortamdır.

Yeni Medya Tasarımında Öncelikler

Yeni medya ortamı gelişen teknoloji ile birlikte kendi tasarım ve estetik kurallarını beraberinde getirmektedir. Bunlar basitlik, öncelikler (hiyerarşi), gezinilebilirlik, tutarlılık, ulaşılabilirlik, geleneksellik, güvenilirlik ve kullanıcı merkezlilik olarak sıralanabilir.

Tipografi

İçeriğin kullanıcıya ulaştığı yeni medya işletim sistemleri, tarayıcılar ve ekranlar çok çeşitlilik sunduğu için tipografi konusunda da geleneksel medyaya göre farklı kuralları beraberinde getirmektedir. Durağan tipografi yerine anlık etkileşimle kendini uyarlayan, farklı işletim sistemleri ya da tarayıcılara göre ikame edilen yazı karakterleri, yatay dikey ekran kullanımları gibi pek çok unsur tipografi konusunda da farklı bir yaklaşımı mecbur kılar.

Estetik Yapıyı Oluşturma

Bir içerik kullanıcıya sunulacaksa imkânların etkin kullanımı adına belirli süreçlerin sırasıyla işletilmesi gerek kaynak kullanımı, gerekse iş akışının etkin bir şekilde oluşturulması anlamında önemlidir. Bu iş akışında sırasıyla; konumlandırmanın yapılması, ihtiyaçların belirlenmesi, site/uygulama ağaç yapısının ortaya konması, öncelikleri belirlenmesi, arayüz tasarımının bu kıstaslara göre oluşturulması ve gerekli denemelerin tekrar tekrar yapılması hedefe ulaşmada atılacak doğru adımlardır.

Çalışmanın iş akışını hızlandırmak adına son dönemde tasarım ve estetik yapıyı oluşturmada yeni yaklaşımlar ortaya konmaya başlanmıştır. Akışkan (fluid) ya da esnek (responsive) tasarım yaklaşımları, tek bir yazılım süreci ile, özellikle internet sitelerinde, mobil ve masaüstü çözümlerin tek bir kerede oluşturulmasına imkân vermektedir.

Mobil

Kullanıcı tarafında en önemli unsur tek bir kelime ile tanımlanabilir: içerik. Yeni medya çatısı altında çok çeşitli cihaz ve kullanıcı deneyiminden bahsetmek mümkün olsa da artık dünya genelinde arayüz ve deneyim tasarımı süreçlerine akıllı telefon öncelikli olacak şekilde yaklaşılmaktadır. Bu durumun sebebi giderek ezici şekilde artmakta olan akıllı telefon kullanımı ve mobil ekranlar ile ilgili aşağıda bahsi geçen kısıtlardır. Özetle ‘mobil öncelikli = içerik öncelikli’ denilebilir.

Kullanıcı Deneyimi Tasarımı (UX)

UI tasarım ile karıştırılan bir disiplin olan ‘kullanıcı deneyimi tasarımı’, kullanıcının ekranda ne göreceğinden çok ihtiyaç duyduğu işlemi nasıl yapacağına ya da ihtiyaç duyduğu içeriğe hangi aşamalardan geçerek ulaşacağına odaklanır.

Kullanıcının yeni medya platformunu (daha yaygın olarak mobil platformu) kullandığında hayal kırıklığı yaratmayan bir deneyim ile isteklerini yerine getirmesini sağlamak UX tasarımcının görev alanıdır. Bir arayüzde kullanıcıyı yönlendirmek, gerekli uyarıları sağlamak ve olası senaryolara göre kullanıcıyı yönlendirmek amacıyla oluşturulur. Burada esas olan UX tasarımcısının kullanıcıya kötü bir deneyim yaşatmadan sunulan platformu kullanmasını sağlamaktır.

Kullanıcı Arayüzü Tasarımı (UI)

‘Kullanıcı arayüzü tasarımı’ (User Interface Design -UI) yeni iş kollarından biridir. Öncelikle mobil platformlarla birlikte anılmak üzere, artık otomotivden sağlık sektörüne kadar pek çok alanda ihtiyaç duyulan bir iş kolu hâline gelmiştir. Kullanıcının ulaşmak istediği içeriğe, işleve nasıl bir arayüz düzenlemesi ile ulaşacağını belirler .Renk skalası nasıl olacak, buton, metin büyüklükleri, resim -görsel ilişkileri, uyarı ve/veya kullanıcının ekran üzerinde sıralı bir işlem yaparken bir sonraki adıma geçeceği hissinin nasıl sağlanacağı konuları UI tasarımcısının çözmesi gereken bir süreçtir.

Bağlam (CONTEXT)

‘Bağlam’ (context) için kullanıcı deneyimi ve kullanıcı arayüzü sunarken tasarım sürecinde en belirleyici kavramlardan biridir denilebilir. Farklı kullanıcı kitleleri ve ihtiyaçlarına göre görsel üstyapı ve altyapının oluşturulması gerekliliğini kapsar. Bağlam doğrultusunda arayüz ögeleri gibi kullanıcı deneyimini etkileyecek pek çok konuda belirleyici unsur olabilmektedir. Mobil uygulama arayüz tasarımı, görece kısıtlı hesaplama ve iletişim gücü, küçük boyutlar, her zaman değişen bağlam ve daha düşük miktarda kullanıcı dikkati sebebiyle masaüstü arayüz tasarımından daha fazla kısıtlayıcıdır

Kısıtlar

Yeni medya çatısı, özellikle mobil ekosistem, cihaz çeşitliliğinin fazla olması, tarayıcı ve işlerim sistemi çeşitliliği, küçük ekran ölçüleri, kısıtlı erişim hızları ve cihaz kapasiteleri, yüksek erişim maliyetleri, tuş takımı yetersizliği, fare (mouse) olmaması, yeni ve bilinenlerinin az olduğu bir teknoloji olması, kısıtlı çoklu görev, sayfa açma ve gezinim becerileri sebepleriyle zorlu bir çalışma alanıdır.