Strüktürel Tasarım Unsurları
Giysi Tasarımında Strüktür
Giysiye şekil veren ve onu ayakta tutan; malzeme, kesim, dikim özellikleri gibi unsurların oluşturduğu iç veya alt yapıya “Strüktür” denilmektedir. Bir başka ifade ile giysi tasarımında strüktür, giysinin genel görüntüsünü oluşturan tasarım unsurlarından meydana gelen iç yapıdır.
Giysi tasarımında konstrüksiyon süreci strüktürü, strüktür silueti, siluet formu, form ise giysi stilini etkilemektedir.
Strüktürel Tasarım Unsurları
Birleştirici ve Biçimlendirici Tasarım Unsurları
Tamamlayıcı ve Destekleyici Tasarım Unsurlarından oluşmaktadır.
Ayrıca strüktürel yapı, süreci ve sonucu etkileyen tüm bileşenlerden etkilenmektedir. Bunlar giysi tasarımında özelden genele veya genelden özele dış ve iç etkenler olarak ele alınabilir.
- Dış etkenler; sosyal, kültürel ve ekonomik etkenler, Moda trendleri, Teknoloji vb.
- İç etkenler; Tasarım detayları, Malzeme ve özellikleri, Kesim, dikim teknikleri ve özellikleri, Tasarımcı, modelist ya da üreticinin yetkinliği şeklinde gruplandırılabilir.
Giysi strüktüründe birleştirici tasarım unsurları genel olarak kesim ve dikim detaylarını oluşturulan; dikişler, pensler, pili, büzgü, hatlar/kesikler, kapanma özellikleri şeklinde sıralanabilir.
Biçimlendirici unsurlar ise; malzeme ve tasarım detayları ile örneklendirilebilir.
Destekleyici ve tamamlayıcı tasarım unsurları, giysi iç düzenini sağlayan malzeme, temizleme uygulamaları ve destekleme uygulamaları ile oluşturulan tasarım unsurlarıdır.
Strüktür ve Tasarım Unsurları Arasındaki İlişki
Strüktür, tasarım unsurlarının oluşturulmasında kullanılan tasarım ögeleri ve tasarım ilkelerine dayalı bir yapıdır. Bu yapıda tasarım ögeleri tasarım ilkelerinin temelini oluşturmakta, tasarım ilkeleri ise strüktürel yapının belirleyici alt tapısını tespit etmektedir. Strüktür, siluet, form ve stili destekleyen bir sistemsel bütünlük içinde yer almaktadır.
Strüktür- Birleştirici ve Biçimlendirici Tasarım Unsurları İlişkisi
Geçmişten günümüze giysinin en temel görevi kendinden beklenen ihtiyaca cevap verebilmesidir. Bu nedenle giysi üretiminde kullanılan; hatlar/kesikler, dikişler, katlamalar ve bunlar ile oluşturulan pens, pili, büzgü, gibi birleştirici ve biçimlendirici tasarım unsurları, tarihsel süreçte öncelikle işlevsel özelliklerin karşılanması için gerçekleştirilmiştir. Sonrasında malzeme ve tasarım mühendisliğindeki hızlı gelişmeler ile talepte yaşanan değişim süreci giysi tasarımlarında strüktürün oluşturulmasında tasarım unsurlarının etkisini daha belirgin şekilde ortaya koymuştur.
Strüktür – Tamamlayıcı ve Destekleyici Tasarım Unsurları İlişkisi
Strüktür, genel olarak yukarıda saydığımız birleştirici ve biçimlendirici tasarım unsurları ile sağlanabilmesine rağmen, bu unsurları tamamlayan birtakım tasarım detaylarının kullanımı ile desteklenmektedir. Bu detaylar malzeme, temizleme ve destekleme uygulamalarında ortaya konulan teknikler ile gerçekleştirilir. Bu teknikler ise, giysi silueti, form ve stili doğrudan etkileyen faktörlerdir.
Tamamlayıcı ve destekleyici tasarım unsurlarında birincil amaç, giysiden beklenen siluet, form ve stilin oluşturulması için ana malzemenin desteklenmesidir.