Biçkiyle Kalıp Hazırlama

Tarihsel Süreçte Biçkiyle Kalıp Hazırlama

Biçki işleminin geçmişi antik çağlara kadar dayanmaktadır. Başlarda korunma ve örtünme ihtiyacını karşılamak amacıyla hazırlanan giysilerde kullanılmıştır

Sanayileşme ‘hazır giyim’ üretim kavramını ortaya çıkarmıştır. Hazır giyime artan talebin karşılanabilmesi için, giysi hazırlamada bireysel üretimden toplu üretime geçilmiştir.

Boyutlandırma sistemi geliştirme konusunda çalışmalar sonucunda belirli standartlar oluşturulmuştur.

Biçkiyle kalıp hazırlamak için geliştirilen Alman ‘Müller’, İngiliz ‘Metrik’ ve Amerikan ‘Blok’ ve Fransız sistemi kullanılan sistemlerin başında gelmektedir.

Günümüzde yoğun talebin karşılanması için, biçki sistemleri çoğunlukla bilgisayar teknolojilerine dayalı çalışma teknikleriyle uygulanmaktadır.

Biçkiyle Kalıp Hazırlama Aşamaları

Biçkiyle kalıp hazırlama, ölçü sistemi kullanımına dayalı bir kalıp hazırlama yöntemidir.

Eğitim Alanında Kalıp Hazırlama Aşamaları

Biçkiyle kalıp hazırlama eğitimlerinde malzeme ve zamandan tasarruf sağlamak için Kroki Kalıp ve Minyatür Kalıplar kullanılır.

Üretim Alanında Kalıp Hazırlama Aşamaları

Şablon Kalıp: Kullanılan biçkiyle kalıp hazırlama yöntemi doğrultusunda vücuda oturum ve form oluşturma işlemleri tamamlanmış, üretimde gerekli bütün bilgi ve açıklamaların yer aldığı kalıptır.

Üretimde kullanım yerine göre şablon kalıplar;

Kalıp Şablonu,Kesim Şablonu,Dikim Şablonu,Ütü Şablonu,İşaretleme Şablonu

Temel Kalıp: Malzeme özelliğine göre gerekli oturum, hareket ve çekme ilaveleri gibi payların ilave edildiği dikiş paylı veya paysız türde hazırlanmış kalıptır.

Blok Kalıp,Tasarım/Model Uygulanmış Kalıp

Üretim Kalıbı: Kesim aşamasında kullanılmak üzere hazır hale getirilmiş dikiş paylı iki boyutlu kalıptır.

Serilenmiş Kalıp: Referans kalıbın belirli hat ve yönleri doğrultusunda belirli oran ve ölçüler aktarılarak, daha büyük veya küçük beden numaralarındaki kalıpları elde edilir.

Biçkiyle Kalıp Hazırlama İşlemleri

Vücut ile doğrudan ilişkili olması nedeniyle giysi kalıbının taşıması gereken özellikler:

Fiziksel değer,Fonksiyonel değer ,Performans değeri,Estetik değer

Ön Hazırlık İşlemleri

Model Analizi

Mamul ve giysi türü ile çeşidi, niş gruplar ve oturma stili gibi giysinin ölçüsel ve biçimsel nitelikleri dikkate alınır.

Malzeme Analizi

Teknik, yüzey, estetik, strüktür ve reaksiyon türü gibi giysinin görsel ve işlevsel nitelikleri dikkate alınır.

Stil Analizi

Giysinin, strüktür, şekil ve form nitelikleri dikkate alınır.

Vücut Analizi

Vücudun tip ve şekil özellikleri doğrultusunda cinsiyet türü, gelişim dönemi, vücut tipi ve vücut şekline göre sınıflandırılmasıdır.

Uygulama İşlemleri

Ölçü Alma

Toplu üretim için hazırlanacak kalıplarda biçki sisteminin kabul ettiği standart ölçü tabloları kullanılır. Bireysel üretim için hazırlanacak kalıplarda ölçüler, kişinin vücudu üzerinden alınarak elde edilir.

Ölçüleri Kalıba Aktarma

Biçkiyle kalıp hazırlamada kullanılan sistemlerde giysi kalıbını ortaya çıkaran çizgilerin her biri vücut mesafelerini temsil eder. Kalıp çizgilerinin taşıdığı ölçü değerini, vücut üzerindeki mesafelerden elde edilen uzunluklar belirler.

Vücut mesafelerini kalıba aktarmak için kullanılan ölçüler temel ve yardımcı ölçülerdir. Temel ölçüler; uzunluk ve çevresel ölçüleri temsil eder. Yardımcı ölçüler; kalıbın çizgi mesafe ve yerleşim aralıklarının oluşturulması için kullanılan ölçülerdir.

Biçkiyle kalıp hazırlamada kullanılan sistemlerde yardımcı ölçüler için farklı formül ve hesaplamalar kullanılabilmektedir.

Giysi kalıplarında temel ölçüleri kalıba aktarma işlemleri giysi benzerdir. Etek, pantolon, bluz ve elbise gibi giysilerin uygulanan işlemlerde vücudun dikey ve yatay mesafeleri aynı prensiplere dayalı olarak oluşturulur.

Kalıpların ön ve arka orta hatları, tıpkı vücutta olduğu gibi ön ve arka gövdeyi sağ ve sol olmak üzere ikiye ayırır. Giysinin ön veya arka alanı içinde, sağ ve sol yöndeki tasarım detaylarının eş değer olması taşıması simetri; tam tersi ise asimetri şeklinde tanımlanır. Simetrik modellerin tek; asimetriklerin iki taraflı kalıpları oluşturulur.

Biçkiyle kalıp hazırlamanın genel kurgusu; dikey uzunluk ölçüleri kullanılarak kalıp üzerinde vücut hatlarının oluşturulması, bu hatlar üzerine vücudun genişlik ve çevresel ölçülerinin taşınarak yerleştirilmesi ve devamında gerekli olan derinlik ve dikey uzunluk ve çevre ölçülerinin dâhil edilmesine yönelik dayalıdır.

Kalıp taslağının başlangıcı giysi modelinin vücut üzerindeki başladığı, bitimi ise model boyuna bağlı olarak değişir. Bu ikisi arasında kalan mesafeye dikey uzunluk ölçüleri aktarılır ve kalıp taslağı üzerinde vücut hatları oluşturulur. Örneğin; koltuk derinliğiyle beden, arka uzunlukla bel, kalça düşüklüğüyle kalça, model boyuyla etek ucu hatları belirlenir.

Ağ dikişi nedeniyle pantolon kalıbında oturuş yüksekliğiyle kalça, diz boyuyla diz, yan bacak boyuyla paça hattı oluşturulur.

Oluşturulacak kalıbın genişliğini modele göre vücudun en geniş çevre ölçüsü belirler. Çevre ölçüsünün içine dâhil olan diğer yardımcı ölçüler, vücut formunun açılımını iki boyutlu kalıp taslağına aktarmak için birlikte kullanılır. Ön ve arka kalıpları birbirinden ayıran daha sonra birleşecek olan hatlar yan dikişlerdir. Vücudumuzun yan gövde yönünü işaret eder.

Şekli Kalıba Aktarmaa

Ölçüler kalıba taşınırken vücut şeklinin temsil ettiği çizgilerine doğru değerde aktarılması gerekmektedir. Vücudun dikey ve yatay yöndeki doğrusal açıdaki hatları düz, oyuntulu hatları kavisli çizgilerle şekle aktarılır.

Formu Kalıba Aktarma

Form kalıba pens ve hat/kesik şeklinde uygulanan teknikler doğrultusunda aktarılır.

Pens: Hatların ölçü dağılımlarının ortaya çıkardığı farkları kalıp üzerinde forma dönüştürmeye yarayan uygulamalardır. Giysi modeli ve tasarım detayına göre yerleri değiştirilebilir.

Hat/Kesik: Vücudun formuna uygun giysiler elde etmek için kalıp üzerinde oluşturulan hat veya kesiklerdir.