TV Program Tasarım ve Geliştirme I

Televizyon Programı Yapım Tasarımı

Bir televizyon kanalı, mesajını çeşitli programlarla iletir. Yapımcılık, zihinsel bir kavramı televizyon tekniğinden ve farklı uzmanlık ve beceri sahibi kişilerden oluşan yapım ekibinden yararlanarak, televizyon ekranında izler kitleyle buluşacak bir mesaj hâline dönüştürmektir. Bir televizyon yapımının amacı, hedef kitleye olabildiğince kapsayıcı olarak ulaşmak, ulaştıktan sonra da izleyicileri ekran başında tutmaktır. Televizyon yapımının amacı, televizyonun işlevlerini yerine getirme çerçevesinde düşünülür. Televizyon yapımcılığının esas işlevi; bir fikri, bir konuyu, bir görüşü ya da bir olayı hikâye etme, öyküleme bilgisi ve becerisidir. Teknik yön, bu esas işleve yardımcı olan unsurlardır. Teknik yön; kamera, stüdyo, ışık, ses, video kayıt cihazı gibi çok sayıda teknik aygıt ve uygulayımla ilgilidir. Bu aygıtların ve uygulayımların sunduğu olanak ve sınırlamaların neler olduğu, bunların teknik ve işletim özelliklerinin bilinmesiyle kavranabilir. Yapımcının, bu araçların televizyon anlatımında kullanımlarını bilmesi gereklidir.

Program Türleri

Televizyon iletişiminin mesajı olan programlar, gerek konuları, gerek bu konuların işlenirken kullanılan gereçler ve yapım biçimlerindeki ortak özelliklere göre sınıflandırılırlar. Kitle iletişimin ve bu kapsamda televizyonun bu işlevleri, program türlerine temel oluşturmuştur. Programın amacına, yöneldiği kitleye, yapım biçimlerine, yayınların kapsama alanına, göre çeşitli programlarla bu işlevler yerine getirilir.

Program Formatları

Yapımcıların amacı, programlarının izleyenler üzerinde, onların amaçladıkları etkinin yaratmasıdır. Bunun için öncelikle, yapımcının seslenmek istediği hedef kitlenin, daha da iyisi hedef dışındaki kitlelerin de programı izlemeyi tercih etmesi ya da ikna olması gereklidir. Bu nedenle de, izleyiciye sunulan programın, aynı zaman dilimi içinde yayınlanan programlardan onun beklentilerini en iyi karşılayacak program olması gerekmektedir. Yapımcı programının ilgi çekip izlenebilmesi için her şeyden önce, izleyiciye çekici gelecek şekilde sunmalıdır. Format, programın yapısını ve biçimini, yapım yaklaşımını anlatan bir kavramdır. Örneksel bir yapısı vardır. Pek çok televizyon programı, uluslararası pazarda format olarak satılmakta, yapılan anlaşmalar çerçevesinde alıcı ülkelerin toplumsal ya da kültürel özelliklerine göre uyarlamalarına izin verilmektedir.

Hedef Kitle

Hedef kitle kavramı, bir televizyon yapımcısının, bir televizyon kuruluşunun ya da bir program veya reklam sponsorunun mesajlarının amacına ulaşması için en önemli gördüğü izleyici kümelerini ifade eder. Özellikle izleyicilerin programları seçmede; onların yaş, cinsiyet, öğrenim, gelir ve benzeri özelliklerine göre programlar hazırlanması ve hedef kitlenin özenle belirlenip tanımlanması, programın amacına ulaşmada ve yapımcının başarılı olmasında en temel etkendir.

Yapım Ekibi

Televizyon bir takım çalışmasını gerektirir.

Bir televizyon yapım ekibini iki ana grupta toplamak mümkündür.

Yaratıcı ekip: Yapımcı, yardımcı yapımcı, yönetmen, yönetmen yardımcıları, yapım yardımcıları, yazar ve araştırmacılar. Program içeriği, geliştirilmesi ve yaratılmasından sorumlu ekiptir.

Teknik ekip: Teknik yönetmen, resim seçici, ses mühendisi/teknisyeni, ses ekibi, aydınlatma yönetmeni, ışık operatörü, sanat yönetmeni, stüdyo şefi, kameramanlar, resim kontrol teknisyeni, kayıt operatörü, makyajcı, kostümcü, dekoratör, grafiker vd.

Yaratıcı Ekip

Yapımcı

Yapımcı, programın tümünden sorumludur. Programın planlanmasından senaryo yazımına, kurgusundan son ürün aşamasına dek tek yetkilidir. Bu nedenle, yapımcı programın, estetik yönü kadar bütçesiyle ve yapım süreci planlamasıyla da ilgilenir. Yapımcı ilk başta aklına gelen fikrin gerçekleştirilme olanaklarını, yararlarını ve benzeri çeşitli yönlerini düşündükten sonra, izleyicinin ilgiyle izleyebileceği bir gösteri biçimine dönüştürebilmelidir.

Yönetmen

Yapımın görsel ve işitsel yaratıcılığından sorumludur. Yapımcının program kavramını bir televizyon programına dönüştürür. Yönetmen, metin dilini görüntü diline aktaran kişidir. Bunu yaparken, yayındaki sanatçıların performansını denetler ve teknik ekibi idare eder. Yönetmenin işi oldukça karmaşık olduğu için, aynı anda birçok işi ve kişiyi yönlendirebilecek yetenek gerektirir.

Yazar

Yazar yalnızca metni yazmaz, aynı zamanda programın akışını ve bütününe etki eden yapısını da belirler. Televizyon yazarları görüntüyle düşünebilmelidir. İzleyici gibi düşünebilmeli, izleyici empatisi kurabilmelidir.

Yardımcı Yönetmen

Yönetmene her alanda yardım eden ve destek olan kişidir.

Yapım Yardımcısı

Temel görevi yapımcıya, yönetmene ve diğer yapım elemanlarına yardımcı olmak olan yapım yardımcısının işi, programdan programa değişiklik gösterir. Genellikle kontrol odasında notlar alarak, yapımcı ve yönetmene yardımcı olur.

Teknik Ekip

Teknik Yönetmen

Teknik ekipten sorumlu kişidir. Programın teknik gereçlerinin sağlanması ve işletilmesi onun sorumluğundadır.

Ses Teknisyeni

Televizyon yapımının ses kısmından sorumludur. Ses gereçlerinin kurulması ve işletilmesi ile ses ekibinin yönetilmesi de ses teknisyeninin görevidir.

Işık Yönetmeni

Işık yönetmeni yalnızca stüdyonun aydınlatmasından değil, program içeriğinin etkisini de düzenler.

Sahne Tasarımcısı

Art direktör olarak da adlandırılan ve program için gerekli fiziksel mekânı yaratmaktan sorumlu kişi olan sahne tasarımcısı, televizyon gerçekliğini yaratan kişi olarak da tanımlanabilir. Televizyon ekranında çok sağlam taş duvar olarak görünen bir dekor parçası aslında tahta ya da bir strafor parçası olabilir.

Stüdyo Şefi

Çekimler sırasında program yönetmeninin kontrol odasından verdiği komutları, kulaklığı aracılığıyla alıp stüdyonun çekim alanında, kamera önündeki kişilere (sanatçılar, sunucular, izleyiciler vb.) aktarır.

Kameraman

Yapım sırasında kameraları idare eder.

Kayıt Teknisyeni

Kameradan gelen görüntünün teknik kalitesinden sorumlu kişidir.