TV Program Tasarım ve Geliştirme II
Televizyon Programı Geliştirme-Yapım Öncesi Aşama
Yapımcının Yapması Gerekenler
Yapımcı ve belki çok az sayıda ekip arkadaşı, bir program yapımının en başından, yayın ya da dağıtım aşamasına kadar işin içinde bulunurlar. Bu yüzden de, hazırlanan programın tüm bölüm ve ayrıntılarını bilen kişi olarak, sadece yapımcı programın sürekliliğine ve bütünlüğüne yol gösterebilir.Yapımcı, televizyon için program fikrini geliştirir, üretim süreci boyunca daha ilk yapım öncesi toplantısından başlamak koşuluyla, son kurgusuna kadar yönlendirmeleri yapar ve her unsurun - ister teknik, ister yaratıcılık açısından olsun - sorumluluğunu üstlenir.Yapımcının bilgilerine dayanarak vereceği ilk iki karar; (1) Programın stüdyoda mı, yoksa açık mekânda mı yapılacağı ve (2) Hangi özgün yapım yaklaşımının kullanılacağıdır.
Program Fikrinin Geliştirilmesi
Yapım fikri nereden kaynaklanırsa kaynaklansın, yapımcının işi, çoğu zaman küçük bir kıvılcım olarak karşısına çıkan bu fikirden ektili bir televizyon programı yaratmaktır. Bunun için de yapımcı, bir dizi program geliştirme adımı atmak durumundadır.
Fikrin Araştırılması
Program içeriği üzerindeki araştırmaları sırasında yapımcı kendi kendine “Bu fikir programa uyarlamak için uygun mudur ve benim yapımcılığıma uyar mı?” sorularını sormalıdır. Çünkü televizyon görsel bir araçtır ve programı etkili kılacak en çekici ve ilgi uyandırıcı resimlere gereksinim duyulacaktır.
Hedef Kitlenin Belirlenmesi
Her ne kadar izleyici kitlenin yapısı/bileşimi çoğu yayınlar için kolay saptanabilecek bir şey değilse de, işe kavramı daraltmakla başlanılabilir. Seslenilecek kitle ulus çapında mıdır, yoksa yerel midir? Hedeflenen kitle erkeklerden mi, kadınlardan mı yoksa çocuklardan mı oluşmaktadır? Yaş grubu nedir?
Stüdyo-Dış Mekân Karşılaştırması
Çoğu zaman yapılmakta olan programın kendisi, çekimlerin stüdyoda mı yoksa açık mekânlarda mı yapılacağını belirler. Örneğin, bir spor karşılaşması yerinde çekilmelidir Buna karşılık, birçok programın çekimi, yapımcıya değişik çekimler yapma olanağı tanıyabilir. Çekimlerin stüdyoda mı açık mekânlarda mı yapılacağı bir başka açıdan da yapım için ayrılan paraya, zamana ve kullanılacak donanıma bağlıdır.
Program Geliştirme Sürecinde Sorulması Gereken Sorular
- Hedef izleyici kimdir?
- İzleyici neden izlemelidir?
- İzleyici ne zaman izlemelidir?
- Programın uzunluğu ne olmalıdır?
- İzleyici ne izlemelidir?
- Fikirler nereden kaynaklanmalı/gelmelidir?
- Program nasıl/nerede üretilmiş/yapılmış olmalı?
- Yapım maliyetleri nelerdir?
- Fikir hayata geçirilebilir türden midir?
- Fikir satılabilir türden midir?
- Başarıya ulaşacağı neye dayanılarak önceden nasıl kestirilebilir?
Program Öneri Formu
Formda Olması Gerekenler
Programın adı, programın türü, programın konusu, amacı, hedef kitle, yayın dönemi, yayın saati, süresi,yayın sıklığı, bölüm sayısı, programın formatı, yapım özellikleri ve tahmini bütçedir.
Yönetmenin Yapması Gerekenler
Yönetmen, seçildiği andan başlayarak, bütün yapım öncesi toplantılara katılmalı ve özellikle de metni/senaryoyu, oyuncu/sanatçı kadrosu ya da sunucu veya spiker ve yapımı ilgilendiren konularda hem bilgi hem de söz sahibi olmalıdır.
Televizyon Metinleri
Program metni yazımı bir öykü anlatma sürecidir ve anlatımın görsel ve işitsel içerikle sunulması gerekir. Televizyon programları her ne kadar görsel ve işitsel olsalar da, mesajın önemli bir kısmı izleyiciye sözlerle aktarıldığı için, program metinleri aynı zamanda izleyiciye söylenecek sözleri içeren bir belge niteliğindedir.
Yapım Klasörünün Hazırlanması
Ayrıntılı Öneri Formu, yapımın planlanmasını sağlayacak bütün temel bilgileri içerir duruma geldiğinde bile; bir çalışma rehberi işlevini üstlenecek ayrıntılardan yoksundur. Yapım Klasörü, bir anlamda, çalışma sürecinin bütününü kuş bakışı, gösteren bir belge niteliğindedir.
Program Bütçesinin Hesaplanması
Bütçenin sağlıklı hazırlanabilmesi için, öncelikle programın uygulama planının ayrıntılı olarak geliştirilmesi ve tüm masraf kalemlerinin eksiksiz bir listesinin yapılması gereklidir. Bu yüzden, çekim ve çekim sonrası süreçleri de kapsayan çalışma takviminin gerçekçi bir zaman programının oluşturulması ile işe başlanmalıdır. Çoğu programın bütçesi iki ana maliyet kalemine ayrılır: (1) yaratıcılıkla ilgili maliyetler: yapımcı, yönetmen, yazar ve oyuncular, (2) teknikle ilgili maliyetler: yapım harcamaları (personel ve teknik donanım).