Özel Gruplarda Fiziksel Uygunluk Yaklaşımları

Günümüzde teknolojinin ilerlemesi her yaş grubundan insanın hayatını kolaylaştırdığı gibi hareketsiz yaşam tarzınıda, teşvik etmektedir. Hareketsiz yaşamı benimseyen bireylerin de hastalıklar risk faktörleri artmaktadır. Bireylerin hastalık risk faktörlerinin artması da toplum sağlığını olumsuz etkilemektedir.

İskelet-kas sisteminin çalışması sonucunda, istirahat düzeyinin üzerinde enerji tüketilmesi olarak tanımlanan fiziksel aktivite sağlıklı bir yaşam için elzem bir faktördür.

Çocukluktan başlayarak kazanılan, yaşam boyu aktif olma süreci, sağlıklı ve kaliteli yaşam için en kolay çözüm yoludur. Çocuklarda, düzenli yapılan fiziksel aktivitelerin sağlıklı büyüme ve sosyal gelişim için destekleyici bir faktör olduğu bilinmektedir. Obezite gibi risk faktörü için de önleyici bir tedbir olarak yerini almaktadır.

Çocukluk dönemine uygun olmayan fiziksel aktiviteler ya da aşırı yüklenmeler sakatlıklara sebep olabilmekte ve çocukların, ilerleyen dönemler için hayatlarını olumsuz etkileyebilmektedir. Bu nedenle özellikle çocukluk döneminde, uzman kişiler tarafından hazırlanan ve uygulatılan egzersiz programlarıyla aktivite alışkanlıkları kazanılması ilerleyen yaşlar için kaliteli, aktif bir yaşam sürdürülmesi bakımından son derece önemlidir.

Genç ve yetişkinlik döneminde kemik gelişim süreci dikkate alınmalıdır. Bu dönemde bulunan bireyler bazen yaşanan bu maksimum değişim ve gelişime adapte olmakta zorlanabilmektedirler. Bu dönem süresince, bireylerin kaslarında kuvvet ve esneklikle ilgili dengesizliklere bağlı olarak yaralanmalar yaşanabilmektedir.

Kemiklerdeki büyüme plaklarının henüz kapanmamış olmasına bağlı olarak büyümenin devam etmesi nedeniyle uygulanan egzersiz programında dikkatli olunmalıdır. Egzersizlerde aşırı yüklenmeler, bu dönemde büyümeyi olumsuz etkileyebilmektedir. Bu dönemde bireylerin fiziksel kapasitesi hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olunmalı ve aşırı zorlamalardan ve yüklerden kaçınılmalıdır.

Yaşlılarda, fiziksel aktivitenin düşme, kemik kırılması risklerini azalttığı ve yaşlıklığın getirmiş olduğu hastalık risk faktörlerini azalltığı aynı zamanda yaşlı bireylerde işlevsel bağımsızılığı desteklediği görülmektedir.

Aerobik egzersizler, yürüyüş, bisiklet, yüzme, kürek çekme gibi aktiviteleri içeren kardiyovasküler sistemi geliştiren egzersizlerdir. Aerobik egzersizler vücudumuzun oksijeni kullanma kapasitesini arttıran ve büyük kas gruplarının uzun süre dinamik ve ritmik olarak çalıştığı egzersizlerdir.

Direnç egzersizleri, mevcut kas gücünü korumaya veya arttırmaya yönelik egzersizlerdir. İskelet kaslarının uygulanan bir yüke karşı direnç göstermesini gerektiren egzersizlerdir.

Denge egzersizleri, bireyin vücut stabilitesini artırarak ve düşme olasılığını azaltmak için tasarlanmış aktivitelerdir. Vücut dengesini korumaya odaklanan denge egzersizlerinde yaşlılardan yüksek düşme riski olanlar için gereklidir.

Esneklik egzersizleri, günlük gerçekleştirdiğimiz aktivitelerimiz aynı zamnada fiziksel aktiviteler için önemli ve gereklidir. Eklem hareket aralığını korumak için gereklidir.

Fiziksel aktivitenin engelli bireylerde fiziksel sağlık, zihinsel sağlık, toplumsal katılım ve bazı durumlarda nöral iyileşmeyi artırdığı yönünde kanıtlar gittikçe artmaktadır. Farklı engelli gruplar üzerinde yapılan araştırmalarda fiziksel aktivitenin sağlığa faydaları rapor edilmiştir.

Engelli gruplarda, diğer gruplarda olduğu gibi fiziksel aktivitenin yetersizliği sağlığı olumsuz etkilemekte obeziteye de neden olmaktadır. Her engelli bireyin mevcut durumuna uygun olarak yapabileceği fiziksel aktiviteler vardır. Uygulanan egzersiz kombinasyonları tüm fiziksel performans bileşenleri üzerinde maksimum etkiyi sağlayarak fiziksel uygunluk ve sağlık kazanımlarını optimum düzeye çıkarmayı hedeflemektedir.

Bu bağlamda bu ünitede çocuklarda, gençlerde, yaşlılarda ve engelllilerde fiziksel uygunluk yaklaşımları üzerinde durarak, bu özel gruplarda uygulanabilecek olan fiziksel aktivite programları hakkında bilgi sahibi olacaksınız. Hazırlanan içeriğin sonunda konunun tümünü kapsayacak şekilde özet hazırlanmalıdır.