Fitness Özel Egzersiz Programları

Bu ünite de, fitness özel egzersiz programları hazırlarken hangi prensiplere uyulması gerektiği açıklanacaktır. Spora yeni başlayanlar için egzersiz programı yazılır iken “tekrarlar, setler, antrenman şiddeti, tekrar temposu, dinlenme aralığı, antrenman sıklığı, antrenman süresi” ne dikkat edilmesi gerekmektedir.

Tekrar ile antrenman şiddeti ters ilişkilidir; tekrar arttıkça şiddet azalır, şiddet arttıkça tekrar azalır. Antrenman adaptasyonu içerisinde belirtilen güç, maksimum kuvvet, hipertrofi ve kas dayanıklılığına ilişkin tekrar sayıları ile set sayıları ters orantılı farklılık göstermektedir.

Dinlenme aralığı, antrenman sıklığı ve süresi; şiddete, tekrar temposuna ve sete bağlı olarak değişkenlik gösterir.

Fitness özel egzersiz programında en sık kullanılan programlar açıklamaları ile birlikte aşağıda detaylı belirtilmiştir.

Tekrar Yöntemi (Setleme Yöntemi): Spora yeni başlayanlar için sabit tekrar ve üç set şeklinde yapılmaktadır.

Piramidal Yöntem (Artırmalı Yüklenme Metodu): Şiddet ve tekrarın birbiri ile ters ilişkili olarak program yazılmalıdır. Şiddet arttıkça, tekrar azalır; şiddet azaldıkça, tekrar artar. Ayrıca piramidal yöntemler; ters piramit yöntemi, çift piramit yöntemi, eğik piramit yöntemi, düz piramit yöntemi olmak üzere sıralanabilir.

Ters Piramit Yöntemi bu yöntem, tekrar sayısı az ancak yükleme seviyesi yüksek olarak yapılır. Setler ilerledikçe tekrar sayısı artar ve yükleme seviyesi düşer.

Çift piramit yönteminde, normal bir piramit gibi başlanır: daha yüksek tekrarlarla başlayıp, sonraki 2-3 sette onları azaltarak ardından son bir veya iki sette tekrarı artırılır.

Düz piramidal antrenman tekrar sayıları ve şiddeti ile uygulanır. (Set örnekleri; 12-6-4 tekrarlı ile yapılabilir.)Ardından aynı tekrar sayıları artırılarak antrenman uygulanır. (Set örnekleri; 4-6-12 tekrarlı ile yapılabilir.)

Çift piramidin geliştirilmiş bir uygulamasıdır; bu yükleme yönteminde tekrarlar son sete kadar azalır ve beraberinde yoğunluk yükselir. Son sette ise başlangıç şiddeti ve tekrar sayısı ile birlikte antrenman uygulaması yapılarak sporcunun egzersizi daha hızlı gerçekleştirmesi sağlanır.

Düz piramit yöntemi, yükün her sette kademeli olarak artması açısından normal piramit yüklemeye biraz benzerlik gösterir ancak tekrar sayısı aynı kalır.

Bölgesel Antrenman Yöntemi: Vücudun belli bölgelere ayrılması ile uygulanan antrenman programıdır.

Tüm Vücut (Full-Body) Antrenman Yöntemi: Vücudun tüm bölgelerini, tek bir antrenmanda çalıştırma yöntemidir.

İzometrik Antrenman Yöntemi: Kasın boyu sabit kalarak, kasılma yöntemidir. Genellikle spor sakatlıklarından sonra rehabilitasyon yöntemi olarak, kasların kuvvetini geri kazanması için kullanılan bir yöntemdir.

Drop Set Antrenman Yöntemi: Her sette uygulanan şiddet ve tekrar sayısının doğru orantılı azaltılarak uygulanan bir yöntemdir.

Süper Set Antrenman Yöntemi: Dinlenme aralığı verilmeyen ya da verilir ise çok az süre verilerek yapılan antrenman yöntemidir. Bu yöntem, aynı kas ya da farklı kas grubu olmak üzere iki hareketin art arda uygulanması ile gerçekleştirilir.

10X10 Alman Hacim Antrenman Yöntemi: 10 set ve 10 tekrardan oluşan antrenman yöntemidir. Kas hipertrofisinin arttırılması amacıyla tercih edilen bir yöntem çeşitidir.

Dev Set Antrenman Yöntemi (Giant Set Training Principle): Aynı kas grubunda 4 hareket ve dinlenme aralığı hiç olmadan veya olur ise de çok az verilen antrenman yöntemidir. Bir direnç antrenmanı olarak da tanımlanabilir.