Uygulama IV - Omuz Egzersizleri

Omuz kaslarının temel görevi omuz eklemini stabil tutmayı sağlamaktır. Çünkü omuz eklemi insan vücudundaki en geniş hareket açıklığına sahip eklemdir. Bu aşırı hareketlilik sayesinde sagittal düzlemde adduksiyon, abduksiyon, fleksiyon, ekstansiyon, iç rotasyon, dış rotasyon ve 360° sirkumdüksiyon gibi hareketlerin yapılmasını sağlanır. Ayrıca omuz skapular protraksiyon, retraksiyon, elevasyon ve depresyona izin verir. İşte bu bütün hareketlilik omuz ekleminin stabilizasyon ihtiyacını daha da arttırmaktadır. Omuz ekleminin bu ihtiyacına destek olan en önemli kas grubu rotator manşet kas grubudur. Bu kaslar supraspinatus, infraspinatus, teres minor ve subscapularis’den oluşmaktadır. Ayrıca omuz kemeri bölgesinde pectoralis majör, pectoralis minör, deltoidler, trapezius, serratus anterior, korakobrakialis, subclavius gibi kaslar da bulunur.

Omuz kemeri glenohumeral, skapulotorasik, akromiyoklaviküler ve sternoklaviküler olarak dört farklı eklemden oluşur.

Glenohumeral Eklem Hareketi: Glenohumeral eklem, skapula'nın glenoid fossası ile humerus başı arasındaki bir eklemden oluşan top-soket yapılı eklemdir. Omuz eklemine muazzam esneklik sağlayan glenoid fossanın üç katı büyüklüğünde bir yüzey alanına sahip olan pürüzsüz, hiyalin kıkırdak humerus başını kaplar. Boyut farkını telafi etmek için, glenoid labrum adı verilen bir fibro kıkırdak halkası glenoid fossanın kenarına bir cıvata gibi yapışarak soketi derinleştirir ve eklemi stabilize eder. Tüm glenohumeral eklemin etrafı, humerus başının iki katı büyüklüğündeki geniş ve gevşek yapılı özellikteki eklem kapsülüyle çevrelenmiştir. Bu gevşek kapsül sayesinde, omuzda geniş eklem hareket açıklığı sağlanmış olur. Bu eklem sayesinde;

• Fleksiyon (180 derece), ekstansiyon ve hiper ekstansiyon (45 derece)
• Medial rotasyon (70 derece), lateral rotasyon (90 derce)
• Abdüksiyon (180 derece), ve addüksiyon (30 derece) hareketleri gerçekleştirilir.

Skapulotorasik Eklem: Skapula ile göğüs kafesi arasında yer alır. Skapula'nın birincil işlevi, kolu hareket ettirirken humerus başı ile optimum temas için glenoid fossa'yı yönlendirmektir. Kol hareket ettiğinde, kürek kemiği ile kaburgalar arasındaki eklem boşluğu olan skapulotorasik eklemde hareket eder. Eklem kapsülü ve eklem sıvısı olmadığı için gerçek bir eklem değildir. Fakat hareket açıklığı akromiyoklaviküler ve sternoklaviküler eklemlerden daha fazladır.

Akromiyoklaviküler Eklem: Akromiyoklaviküler eklem, klavikulanın yan ucunu akromion çıkıntısına bağlayan bir sinoviyal eklemdir. Skapula ve klavikula arasında bağımsız hareketin oluşmasına izin verir.

Sternoklaviküler Eklem: Sternoklaviküler eklem, biri frontal düzlemde ve diğeri yatay düzlemde olmak üzere iki türlü hareket eden düzlemsel bir sinovyal eklemdir.

Omuz Bölgesi Kasları: Omuz eklemi büyük hareket açıklığına sahiptir. Bu yüzden stabilizasyondan ödün vermesi gerekir. Omuz kaslarının temel görevi stabilite ve hareket kontrolünün sağlanmasıdır. Bu bölgenin en önemli stabilize edici kas grubu rotator manşet kaslarıdır. Bu kas grubu glenohumeral eklemi manşet gibi çevrelediği için bu adı almıştır. Omuz bölgesinini diğer önemli kas grubu ise deltoidlerdir. Bu kaslar rotator manşet kaslarının üzerinde yer alır. Omuzu geri çekmek, döndürmek ve stabilizasyonunu sağlamak için rotator manşet kaslarıyla birlikte çalışır.

Omuz Bölgesi Kasları İçin Önerilen Egzersizler: Barbell Shoulder Press, Dumbell Raise, Incline Dumbell Reverse Fly, Standing Dumbell Shoulder Press, Omuzlam ve Press, Lateral Raise, Front Raise, Dumbell External Shoulder Rotation, Dumbell Internal Shoulder Rotation hareketleridir.