İş Organizasyonunda Ergonomi

İş organizasyonunda Ergonominin önemi, çalışanların verimli ve işleriyle uyumlu bir şekilde çalışabilmesi için ortamın uyumlu ve düzenli olmasını gerektirir. Bunun için iş organizasyonlarının teknik ve sosyal yapılarının birleştirilmesi önemlidir.

Ergonomik bir iş organizasyonu, çalışan memnuniyetini artırır, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını azaltır ve sonuç olarak işletmelerin başarısına olumlu bir etki yapar.

İnsan Mühendislerinin (Ergonomistlerin) işyeri organizasyonundaki odak noktası öncelikle insan, yani çalışandır.

Çalışana verilen bu önem, işletmelere artı bir geri dönüşüm olarak geri gelecektir. İnsanlar işlerinden, nasıl yaptıklarını kontrol edebilirlerse daha büyük keyif alırlar.

Firmanızda yapılan işi geliştirmenin birçok yolu vardır. Farklılık gösterebilecek çeşitli ayarlamalar mevcuttur. Başlama ve bitirme zamanları, dinlenme molaları, vardiya saatlerinde günlük değişiklikler, esnek saat sistemleri vb. daha iyi seçenekler bulmaya çalışmak çoğu zaman gereklidir.

İşçiler günlük tecrübelerine dayanarak iş hayatında yaşadıkları sorunların kaynaklarını ve onları özümlemede faydalı olacak ipuçlarını bilirler. Çoğu iş problemleri basit ve az masraflı çözümlerle halledilebilir.

İnsanlar, diğerlerinin kendi çalışması hakkında ne hissettiklerini ve düşündüklerini tam olarak bilirlerse eksiklerini öğrenir ve kendilerini geliştirirler.

İnsanlara .çalışmalarının gelişmeye ihtiyaç duyup duymadıklarını söyleyiniz. Böylece kendilerinden ne beklendiğini bilmelerini sağlayabilirsiniz. İnsanların planlama ve verim aşamalarında sorumluluk aldıkları işler en ilginç ve üretken işlerdir.

Sorumluluk bilincinin olduğu işler iş tatminini artırır. Gerçek sorumlulukların olmadığı işler sadece sıkıcı değildir aynı zamanda devamlı kontrol gerektirir.

İnsanlar, diğer insanların nasıl yaptıklarını veya düşündüklerini ve diğerleri ile nasıl işbirliği içerisinde olacaklarını bilirlerse meslekler çok daha iyi icra edilir. Zayıf iletişim genellikle işte gecikmeye veya düşük ürün kalitesine ve hatta hatalara ve kazalara neden olur.

Yeni teknolojilerin kullanılmasıyla çalışma yöntemleri çok hızlı değişmektedir. İşçileri yeni maharetler kazanmaları için eğiterek, daha üretken ve güvenli yeni çalışma sistemleri oluşturmak kolaylaşmaktadır.

Günümüzde, çoğu firma işleri bireyler yerine gruplara vermeyi faydalı bulmaktadır. Çünkü daha az gereksiz iş ve hata ile çalışma grupları oldukça üretkendir. Grup çalışması sistemi kullanıldığında grupları görevlendirmek bireyleri görevlendirmekten çok daha kolay olmaktadır ve daha az zaman almaktadır.

Aynı monoton vazifelerin tekrarlanması ve çeşit eksikliği sıkıntıya ve yorgunluğa neden olur. Bu da düşük verimlilik ve olumsuz iş tutumu demektir. Görevlerde sık sık değişiklik yapmak gereklidir.

Bitmemiş ürünlerden küçük bir miktarın her istasyonun önünde veya arkasında bulunması (tampon stok) diğer işlenecek ürünü beklerken harcanan zamanı ortadan kaldırır.

Engelli işçilere ihtiyaçları karşılanacak şekilde yeterli destek sağlanırsa daha güvenli ve verimli çalışabilirler. Engelli işçilerin ihtiyaçları kişiden kişiye değişir.

Bazı ihtiyaçlar malzeme ve görevler kullanıma uygun hâlde getirilerek karşılanabilirken bir kısmı da özel dikkat gösterilerek çözümlenebilir. İş koşulları hamile bayanları ve doğmamış yavruların riske atılmaması gerekir.

Bayanlara aktif olarak her meslek grubunda yer aldıkları için, onların güvenliğine ve sağlığına ehemmiyet göstermek gereklidir.

Yaşlı işçiler ise, bilgileri ve tecrübeleri çok olmasına rağmen fiziksel çaba ve hız gerektiren işlere uyum sağlamada zorluk çekebilirler. İşi yaşlı işçilere uygun hale getirmek emniyeti ve iş akışını geliştirecektir.

Klasik iş istasyonu dizaynı yapılırken, genellikle sadece ekipmanın performansı arttırılmaya çalışılır. Operatörün yetenekleriyle işin gerekleri arasındaki ilişki göz önüne alınmaz ya da arka plana atılır. Bu nedenle bir çok iş istasyonu dizaynı işçi verimliliği kaybı ve iş yerindeki gereksiz yaralanmalara neden olur.

Ergonomik iş istasyonu tasarımının amacı, işyeri ölçülerinin insan vücut ölçülerine uyumunu sağlamaktır.

Antropometrik bulgulara uygun Ergonomik İş İstasyonu Tasarımının amacı, çalışan üzerindeki stresin ve zararlı postürün minimizasyonudur.

Öncelikle, önemli işlerin sırası, uygun alan, ekipman ve aletler belirlenmeli ve işin metodu iş istasyonun dizaynı üzerinde oluşturulmadan önce kurulmalıdır. Sonra, ilgili popülasyon belirlenerek ilgili antropometrik ölçüler ve uygun istatistikî veriler sağlanır.

Cinsiyet ve yaş gibi temel faktörlere dayanarak uygun kullanıcı populasyonu belirlenir. Düzenlemelere öncelikle iş istasyonundaki dikey düzlemler dahilinde gitmek gerekir.

İş istasyonundaki çalışma yüksekliğine ilişkin sınırlar antropometrik ölçüleri ile belirlenmelidir.

İş istasyonlarında yatay düzlemde yapılan dizayn faaliyetleri kapsamında, el aletleri, kutular ve kontrol ekipmanları kullanım sıklıklarına ve önem derecelerine göre normal uzanma alanı içerisine yerleştirilir veya yeterli gelmezse maksimum uzanma alanı içerisine tanzim edilir.

İş istasyonu dizaynında, serbest hareketlerde elin bel hizasında olması ve rahat postürleri sergilemesine imkan tanınmalıdır. Bunun için bel seviyesinde dirsek hareketleri için uygun yer ve açıklık sağlanır.

İnsanın, bir insan-makine üretim sistemi içinde sadece hacimsel olarak yerleşimi yeterli değildir. Aynı zamanda çalışan insan, iş yerinde değişik işleri yerine getirebilmesi için kolayca hareket edebilmelidir

Hareket halindeki insanın belirli organları ile iş yapabilmesi için, belirli bir fonksiyonel hacme ihtiyacı vardır. Kullanılan makinelerin denetim organları da bu hacim içinde bulundurulmalıdır.

On önemli adım, tüm iş istasyonu tasarımılarında harfi harfine geçerli olmayabilir. Bu adımlardan iş istasyonlarının genel yapısı gözetilerek faydalanılır. Spesifik dizayn problemlerinde bu aşamalara eklenebilecek veya çıkartılabilecek unsurlar mevcuttur.