Tapu Sicil Müdürlüğü ve Tapu Sicili

Eşya üzerinde hâkimiyet sağlayan ve herkese karşı ileri sürülebilecek olan aynî hakların varlığının ve içeriğinin kamuya açıklanması gerekmektedir. Taşınırlarda kamuya açıklık zilyetlik yoluyla sağlanırken, taşınmazlarda bu fiili tasarruf yeterli olmamakta ve hukuk sistemimizde tapu sicili aracılığıyla kamuya açıklık (alenîyet) sağlanmaktadır.

Türkiye’de Tapu Kurumunun Tarihsel Gelişimi

Tapu teşkilatının kuruluşu, Osmanlı Devleti’ne kadar uzanmaktadır. 1847 yılında Defterhane-i Amire Kalemi adıyla kurulmuş olan tapu teşkilatı zaman, içinde farklı isimler altında ve farklı bir teşkilat yapısıyla hizmet vermiştir. Fakat her daim tapu sicilinin tutulması ve muhafaza edilmesi devletin güvencesi altında olmuştur.

Tapu ve Kadastro Müdürlüğü Teşkilatı ve Görevleri

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, 2010 yılında 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’la bugünkü şekline ulaşmıştır. Tapu ve Kadastro Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı olmak üzere iki temel yapı üzerine şekillenmiştir.

Tapu Siciline Hâkim Olan İlkeler

Tapu sicili: Devletin sorumluluğu altında, tescil ve açıklık ilkelerine göre taşınmazlar ile üzerindeki hakların durumlarını göstermek üzere tutulan sicildir. Taşınmazlar, bulundukları bölgenin tapu siciline kaydedilir. Tapu sicili, her mahalle veya köy için ayrı ayrı düzenlenir ve taşınmazlara Genel Müdürlük tarafından Türkiye Cumhuriyeti taşınmaz numarası verilir.

Tapu kütüğü ise; taşınmaz üzerindeki ayni hakların göründüğü bu kütük, tapu sicilinin esas unsurudur. Tapu kütüğü bölge esasına göre tutulur. Her ilçe bir tapu sicil bölgesi olduğundan buradaki her mahalle veya köy için ayrı tapu kütüğü tutulmaktadır.

Tapu Sicil Tüzüğü’ne göre, tapu siciline taşınmaz olarak şunlar kaydedilebilecek unsurlar; arazi, bağımsız - sürekli haklar ve kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerdir.

Tapu Sicilinde Gerçekleştirilen Temel İşlemler

Tapu sicili sisteminde her taşınmaz için ayrı ve bağımsız bir yaprak açılır ve bu yaprak üzerinde işlemler yapılır. Tapu sicilinde genel olarak dört temel işlemin yapıldığı söylenebilir. Bunlar tesciller, şerhler, beyanlar ve terkin işlemi olarak sayılabilir.

Tescil

Tapu kütüğüne kayıtlı bir taşınmaz üzerinde ayni hak kurulması, mevcut bir ayni hakkın değiştirilmesi, devredilmesi veya ortadan kaldırılması için yapılan işleme tescil denir.

Tescil aynî hakların tapu kütüğüne yazılmasıdır. Tapu kütüğünde mülkiyet ve sınırlı aynî hakların tescili için ayrı sütunlar vardır.

Şerh

Tapu sicil kayıtlarında herhangi bir durumun belirtilmesi veya hakkın sınırlandırılması amacıyla konulan kayıtlar da "şerh vermek" deyimiyle ifade edilmektedir.

Her türlü kişisel hak değil, ancak Kanun’da şerh verilmesi imkânı öngörülmüş kişisel haklar tapu kütüğüne şerh verilebilecektir.

Beyan

Tapu kütüğünün “beyanlar” adıyla anılan sütununa yapılan tapu sicili işlemleri “beyanlar” olarak adlandırılmaktadır. Beyan işlemi, beyanlar sütununa yazılması Kanun’ca öngörülen, prensip olarak bilgilendirici, aynî hakkın tesciline ve şerh edilmesine gerek olmayan, tapu sicilinin diğer sütunlarına ve yerlerine yazılamayan hususların kayıt edilmesi işlemidir.

Tapu sicilinin tutulmasın temel olan ilkeler ise şunlardır: Devletin sorumluluğu ilkesi, tescil ilkesi, açıklık ilkesi, tescilin sebebe bağlılığı ilkesi, ayni kayıt ilkesi, kamu güveninin korunması ilkesi. Bu ilkeler gerek şahısların haklarını korumak gerek tapu sicilinin devamlılığını ve güvenirliliği sağlamak için vazgeçilmez unsurlardır.

Terkin

Tapu kütüğüne tescil edilmiş bir aynî hakkın sona erdirilmesi için, aynî hak sahibinin yazılı talebi üzerine yapılan işlem terkin olarak adlandırılır. Bir aynî hakkı sona erdirmek veya gerçeğe uymayan bir tescili gerçeğe uygun hâle getirmek için, var olan tescil çizilerek hükümsüz hâle getirilir.