Spor Branşlarında Eğitsel Oyunlar

Sportif oyun; çeşitli spor dallarında amatör veya profesyonel olarak mücadele eden sporculara antrenmanlarda ya da spor derslerinde fiziksel yeterlilik, teknik ve taktik becerilerin kazandırılması amacıyla oynatılan, motor becerileri kapsayan eğitsel oyunlardır. Sportif oyunlar; Sportif formların oyunlaştırılmış şeklidir. Oyun içinde spor dallarından herhangi birinin içinde parçalar bulunur. Kazanma isteği ön plandadır. 14-18 yaş grubu çocuklar tercih eder. Örnek şato topu, voleybolda servisle hedef vurma, hentbol da on pas oyunu, futbolda yengeç futbolu, vb.

Sportif Oyunların Amaçları; Spor eğitmenleri ve antrenörler sportif oyunları fiziksel yeterlilik, teknik ve taktik beceriler kazandırmak amacıyla kullanırlar.

Teknik beceri kazandırma: Sportif oyunlar, branşa özgü temel teknik becerilerin öğretilmesi için yapılan temel eğitim çalışmalarını eğlenceli hale getirmek için, profesyonel sporcularda ise yüksek performans sağlamak amacıyla oynatılır.

Taktik beceri kazandırma: Sporcuların, karşılaşmalarda görülebilecek sorunları çözebilmek, kendisinin ve rakibin performansı ile çevre koşullarına göre planlı davranışlar kazandırılması amacıyla oynatılır.

Fiziksel yeterlilik: Sportif oyunlar, branşa özel yüksek performans düzeyinde maruz kaldığı baskı ve yorgunluğa dengeli ve sürekli uyum gösterebilmesi amacıyla oynatılır. Özellikle dayanıklılık ve kuvvet kazandırma unsurlarını içerir.

Sportif Oyunların Sınıflandırılması

a. Oyun Araç-Gereçlerine Göre Sınıflandırılması; Bazı oyunlarda oyun araç gereci kullanılmazken, bazıları araç-gereçlerle oynanır. Öyle ki, oyundan alınan haz araç-gerecin kalitesine ve yeterliliğine bağlıdır. Bu oyunlar: Araçlı oyunlar ve araçsız oyunlardır.

b. Oyunun Amacına Göre Sınıflandırılması; Oynatılma ve oynanma amacına göre eğitsel oyunlar üç guruba ayrılmaktadır.

Eğitsel oyunların Eğlence Amaçlı Oynanması: Bu oyunların amacı eğlenmek ve güzel vakit geçirmektir. Bu oyunlar çabukluk, zeka, koordinasyon, kuvvet, denge ve dikkat özellikleri taşımaktadır. Bu oyunlarda kazanmak veya kaybetmek önemli değildir. Ancak oyunun oynanması sağlayan unsurlardandır. Bu oyunlar genelde düğün, doğum günü, gibi kutlama günlerinde katılımcılar arasında iletişim kurulması, onların eğlenmesi ve birbirlerine bağlanmasını sağlamak amacıyla oynanmaktadır.

Eğitsel oyunların Eğitim Amaçlı Oynanması: Eğitim amaçlı oynanan eğitsel oyunlarda eğitsel oyunlar araç olarak kullanılmaktadır. Çünkü hedef bazı yeteneklerin geliştirilmesidir. Bu oyunlar oynayanın çeşitli fiziksel özelliklerini geliştirdiği gibi antrenmanların başında, sırasında ve sonunda ısınma, rahatlama, dinlenme, teknik ve taktiğin gelişmesine katkı sunar.

Eğitsel oyunların Sağlık Amaçlı oynanması: Teknolojinin gelişmesiyle fiziksel hareketliliğin azalmasını, psikolojik ve stres gibi sebeplerden dolayı bazı sağlık sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Sağlık amaçlı oyunlar duygusal ve fiziksel amaçlı kullanılır. Oyunlar, oyunu oynayanlarda fizyolojik ve psikolojik olarak rahatlatma imkanı tanıdığı gibi onların zayıf olan organlarının da güçlenmesine imkan tanımaktadır. Eğitsel oyunlar, sağlık amaçlı kullanılacağı gibi fizyolojik olarak zayıf kişilerin kondisyonlarının geliştirilmesi amacıyla da kullanılabilir. Oyunlar fiziksel rahatsızlığın yanı sıra psikolojik olarak da rahatsız kişilerde oyun terapisi şeklinde kullanılmaktadır. Bu uygulamalar sonrasında da olumlu sonuçlar alınmaktadır.

Branşlara Özgü Eğitsel Oyunlar

Mendili Bağlama; Oyun 10-12 yaş ve üzeri çocukların oynayacağı bir oyundur. Oyun spor salonu ve bahçede oynanmaktadır. Oyun için gerekli malzeme mendildir. Oyun süresi 2-3 tekrar olacak şekilde belirlenmelidir. Oyuna bir sınıf mevcudu kadar öğrenci katılabilir. Oyun atletizm branşına uygun oyundur. Oyunun amacı atletizm uygulamalarına ön hazırlık oluşturmaktır. Oyun katılımcıların iki eş guruba ayrılmasıyla başlanır. Her gurubun ilk oyuncusunun eline birer tane mendil verilir. Verilecek komut ile elinde mendil bulunan oyuncular yaklaşık 20 m ileride yer alan direklere ellerindeki mendilleri bağlayarak geri koşarlar ve sıradaki oyuncunun eline dokunarak oyuncunun oyuna girmesini sağlar ve sıranın en arkasında yerini alır. Eline vurulan oyuncu koşarak ilk oyuncunun bağladığı mendili alarak sıradaki arkadaşına getirir ve sıranın en arkasına geçer. Oyun bütün oyuncuların seri şekilde oynanmasıyla tamamlanır. İlk bitiren gurup galip ilan edilir (Çoban ve Nacar, 2006).

İple Git Topla Gel; Oyun 10-12 yaş ve üzeri çocukların oynayacağı bir oyundur. Oyun spor salonu veya bahçede oynanabilir. Oyun için gerekli olan malzemeler ip ve toptur. Oyuna bir sınıf mevcudu kadar öğrenci katılabilir. Oyun süresi 2-3 tekrar olacak şekilde belirlenmelidir. Oyun atletizm branşına özgü bir oyundur. Oyunun oynanma amacı atletizm uygulamalarına ön hazırlık oluşturmaktır. Oyunu oynayacak olan oyuncular iki eş guruba ayrılarak arka arkaya sıralanırlar. Gurupların ilk oyuncularının elinde birer tane atlama ipi bulunur. Elinde ip bulunan oyuncular iple atlayarak yaklaşık 10 metre uzaklarında bulunan topu alırlar ve ipi topun yerine bırakırlar. Aldıkları topu sıradaki arkadaşına verirler. Oyun bütün oyuncuların katılımıyla devam eder.