Aile, Okul ve Eğitim
Giriş
İnsanoğlunun toplumsallaşmaya başladığı andan itibaren en önemli öğelerin başında aile ve eğitim gelmektedir. Bireyin eğitilmeye başladığı ilk yer olan aile, çağlar boyunca kendi üyelerine hayatta kalma stratejilerini öğretmeye çalışmıştır. Ancak insanoğluna toplumsal ilişkilere ve yaşamını idame ettirmeye dair birtakım bilgilerin planlı ve programlı bir biçimde öğretilmesine olanak tanıyan birim ise okul olmuştur. Eski bir Mezopotamya medeniyeti olan Sümerler okullaşmaya ilk geçen topluluklar arasındadır. Ancak bu dönemde sınıfsal farklılaşmalar esas alınarak okul eğitimi daha çok zengin çocuklarına verilmekteydi. Tarımsal iş gücü olarak insana ihtiyacı olan bu topluluklarda işçi konumundaki bireylerin çocukları sadece ailelerinden eğitim alırlardı. Bu eğitim ise hem hayatta kalmayı hem de çiftçilik yapmayı içermekteydi. Ancak zengin çocukları astronomi ve okuma yazma eğitimi de almaktaydılar.
Okul
Okul, bireye verilecek eğitim öğretim faaliyetlerinin düzenli ve planlı bir biçimde yürütüldüğü yerdir. İnsanoğlunun göçebe hayatı bırakıp yerleşik hayata geçmesiyle beraber birtakım kurumsallıkları da oluşturmaya başladığı görülür. Okullarda uygulanan eğitim biçimleri insanoğlunun modernleşmesine göre değişiklikler göstererek günümüze kadar gelmiştir.
İlkokulda çocuğa hayatın ve dünyanın temel ilkeleri kavratılmaya çalışılır. Ortaöğretimde sosyal dersler çocuğa toplum olaylarını kavratırken, fen dersleri ise tabiat olaylarını kavratmayı amaçlar. Yükseköğretim ise bireyin bir meslek edinmesine fırsat verir. Öğrenci okulda sosyalleşirken aynı zamanda disiplinli olmaya da alışır. Disiplin, öğrenciyi korkutmaktan çok kendini kontrol edebilmesini ve kendini eleştirebilmesini de sağlar. Bireyin kendi yetenekleri doğrultusunda kendini gerçekleştirebilmesi için; öğrenci, öğretmen ve aile üçlüsünün koordineli çalışması, üstün gayreti gereklidir. Bu üçlünün koordineli oluşu başarıyı yükseltirken; birinin görevini ihmal etmesi eğitim ve öğretimde verimi düşürür. Bu bağlamda bu üç unsur, karşılıklı iletişim ve etkileşim içinde olup, görev ve sorumluluğunu yerine getirdiğinde, bireyin kendini gerçekleştirmesine katkı sağlamış olacaktır.
Aile
Toplumsal yapının en küçük parçası ailedir. Çocuğun kişilik özellikleri, eğitsel öğeleri ilk olarak ailede ele alınır. Toplumsal gelişme ve kalkınma için; sağlıklı düşünen, soran, sorgulayan, araştıran, sorumluluk sahibi olan bireylerin yetişmesinin temeli ailede atılır. Aile çocuğa ilk eğitimin verildiği yerdir. Çocuk okula başladıktan sonra, ailenin bu işlevinin bir kısmını eğitim kurumları üstlenmektedir. Ancak aile, hiçbir zaman çocuğun eğitiminden kendini bütünüyle soyutlamış olamaz. Çocuk, okul hayatına başladığında aile, çocuğun eğitimi konusunda ona yol göstermek, onu yönlendirmek, okulla sürekli iletişim hâlinde olmak zorundadır.
Etkili okullar bağlamında her öğrencinin öğrenebilir olduğu göz önünde bulundurularak eğitsel ortamlarda hiçbir öğrenci ihmal edilmemelidir. Ayrıca aile yapıları göz önüne alındığında kentsel ailelerin dışındaki diğer ailelerde ebeveynlerin eğitime yeterince önem vermediği görülmektedir.
Çocuğun aile içerisindeki yeri göz önünde bulundurulduğunda özellikle en büyük ve en küçük çocukların eğitimlerinde öğretmenlerin ve diğer okul personelinin daha dikkatli olması gerektiği görülmektedir.
En büyük çocukların özgüven eğitimine, ailenin en küçük çocuklarının ise sosyalleşme ve duyuşsal eğitime ihtiyacı vardır.
Sonuç
Bir bütün olarak düşünüldüğünde eğitsel ortamlarda çalışan personelin sadece karşısındaki çocuğu eğitmek değil çocuğun içinden geldiği kültürü iyi tanıması, bu kültürün öğelerini iyi bilmesi ve çocukta meydana getirilecek değişimin kalıcı olabilmesi için çocuğun sosyal çevresiyle koordineli çalışabilmesi gerekmektedir.