Elektronik Ticaret ve Pazarlama

En dar kapsamlı bakış açısı ile pazarlama üretilmiş bir ürünün satılması için sergilenen çabalar olarak tanımlanabilir. Geniş kapsamlı tanıma göre pazarlama, kişilerin ve örgütlerin amaçlarına uygun şekilde değişimi sağlamak üzere, ürünlerin, hizmetlerin ve düşüncelerin yaratılmasını, fiyatlandırılmasını, dağıtımını ve satış çabalarını planlama ve uygulama sürecidir.

Pazarlamanın araçları ve metotları gibi amaçları da her dönemde hâkim olan anlayışın karakteristiklerine göre değişim göstermiştir. 1930’lara kadar olan dönemde tüketicilerin pazarlamanın amacı üretimin iyileştirilmesi ürünlerin pazara ulaştırılmasıydı. İkinci dönemde ürünün kalitesini artırma ve sürekli iyileştirme öne çıkmıştır. Üçüncü dönemde hedef, ne olursa olsun ürünü satmaktır. İlk üç dönem piyasalarda talep fazlasının olduğu dönemlerdir. 1960’lardan sonra arz talepten fazla olunca müşterilerin tercihleri pazarlamanın hatta tüm işletme faaliyetlerinin merkezi hâline gelmiştir.

Pazarlama faaliyetleri planlanırken ve yürütülürken öncelikle karar verilmesi gereken değişkenlere pazarlama karması adı verilir. Pazarlama karması için dörtlü ve yedili olmak üzere iki sınıflandırma yapılmıştır. 4P adı verilen sınıflandırma ürün, fiyat, dağitim ve tutundurmadan oluşur. 7P sınıflandırmasında ise 4P’ye ek olarak insan, süreç ve fiziksel kanıt yer almaktadir.

Mikro çevre, pazarlama faaliyeti sırasında doğrudan ilişki kurulan birimleri ifade eder. Bunlar; tedarikçiler, rakipler, aracılar, müşteriler, çalışanlar ve pay sahipleridir.

Makro çevre ise işletmeyi hem sektörel hem ulusal hem de uluslararası boyutta etkileyen global faktörlerdir. Mikro çevre faktörleri; sosyo-kültürel faktörler, demografik faktörler, ekonomik faktörler, teknolojik faktörler, politik ve yasal faktörler, ekolojik faktörler olarak sayilabilir.

Bilgi teknolojileri, iletişim ve internet, pazarlama faaliyetlerine yüksek hız ve mobilite imkânı getiren bir altyapı ile yeni araçlar sağlamış, bu altyapı ve araçların kullanılması elektronik pazarlama dönemini başlatmıştır. Pazarlamada internet kullanımının en önemli boyutu doğrudan pazarlama tekniği olmasıdır. Doğrudan pazarlama satış odaklıdır ve hedefi müşteriye mümkün olan en hızlı, en etkili, en düşük maliyetle erişmektir.

Elektronik pazarlama, pazarlama araçlarına e-posta, banner, web sitesi, veri tabanı, arama motorları, PDA’lar, sosyal medya, internet mağazaları, portallar gibi yenilikler kazandırmıştır.

Pazarlamada internet kullanımının en önemli boyutu doğrudan pazarlama tekniği olmasıdır. Doğrudan pazarlama satış odaklıdır ve hedefi müşteriye mümkün olan en hızlı, en etkili, en düşük maliyetle erişmektir.

Elektronik pazarlama, internetin gelişimiyle eş zamanlı olarak doğmuş ve gelişmiştir. Bu süreç üç ayrı dönem olarak incelenebilir. 1990’ların ilk yarısında internet işletmelerin tekelinde iken, ikinci yarısında bireysel internet kullanımı yaygınlaşmıştır. 2000’li yılların ortasında ise internet dünya çapında yayılmış ve hayatın birçok alanında vazgeçilmez bir araç olmuştur. Ağızdan ağıza iletişim en eski pazarlama tekniklerinden biridir. Bu teknik ürünü satın alan ve kullanan tüketicinin deneyimlerini yakın çevresine aktarması ve sebep olduğu satış işlemlerinden belirli bir ödül kazanması mantığına dayanır. Viral pazarlama da aynı mantıktan hareketle internet ağında oluşturulmuş bir pazarlama tekniğidir.