Dış Ticaretin Finansmanı

İhracatçının güvenli bir şekilde ödeme almasını sağlayan ve uluslararası ticaretteki risklere karşı sigorta hizmetleri veren finansal kuruluşlar; dış ticarette ortaya çıkan finansman ihtiyacını da karşılamaktadır.

Dış Ticarette Finansman İhtiyacı

İhracata konu ürünlerin üretim süreçlerinin başlangıcı ya da tedariki ile ithalâtçının ihracatçıya ödeme yapmasına dek geçen ve ayları bulabilen süreç ihracatçıya nakit girişi sağlamadığı için ihracatçı işletmeler açısından finansman açığı doğmakta ve bu işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için bu açığın karşılanması gerekmektedir.

Dış Ticarette Finansman Yöntemleri

İlişkili hizmetleri ağırlıklı olarak bankalar tarafından verilen dış ticaret finansman yöntemleri, sevkiyat öncesi ve sevkiyat sonrası olarak iki ana başlık altında toplanabilmektedir.

Sevkiyat Öncesi Dış Ticaret Finansman Yöntemleri

Sevkiyat öncesinde ihracatçının ihtiyaç duyduğu finansman, ihracatçının ve ithalâtçının kendi kaynaklarından karşılanabildiği gibi finansal kuruluşlar tarafından da karşılanabilmektedir.

İhracatçının ve İthalâtçının Kendi Kaynakları İle Finansman: Açık hesap ödeme yöntemi çerçevesinde ihracatçı, mallar ithalâtçıya ulaştıktan sonra ödeme almakta ve dış ticaretten kaynaklanan finansman açığını kendi kaynaklarıyla karşılamakta ve riske girmektedir. İthalâtçı da, ihracatçı malları sevk etmeden önce, kendi kaynaklarını kullanarak peşin ödeme yöntemi aracılığıyla açığı finanse edebilmekte ve risk yüklenebilmektedir

Sevkiyat Öncesi İhracat ve İthalat Kredileri İle Finansman: Dünyanın birçok ülkesinde ticari bankaların yanında çoğunlukla devlet destekli olarak faaliyet gösteren ve ihracat kredi kuruluşları olarak da adlandırılan İhracat‐İthalât Bankaları (Eximbank) tarafından da çok çeşitli sevkiyat öncesi ihracat ve ithalat kredileri verilmektedir.

Sevkiyat Sonrası Dış Ticaret Finansman Yöntemleri

Sevkiyat sonrası dış ticaret finansmanın yaygın olarak kullanılan yöntemleri; satıcı kredisi ile finansman, alıcı kredisi ile finansman, akreditif aracılığıyla finansman, sevkiyat sonrası doğrudan ihracat ve ithalat kredileri ile finansman, faktoring, forfaiting, leasing, menkul kıymetleştirme ve tedarik zinciri finansmanıdır.

Satıcı Kredileri İle Finansman: Satıcı kredisi ile dış ticaret finansmanında, satıcı (ihracatçı) kredi düzenlemeleri yardımıyla ithalatçının borcunu belirli bir vadeye yayarak ödemesine imkân sağlar.

Alıcı Kredileri İle Finansman: Alıcı kredisi ile finansman yönteminde alıcı (ithalâtçı) ve ihracatçının ülkesindeki banka arasında, ihracata konu malların ithalatçı tarafından satın alınması için gerekli kaynağın sağlanması amacıyla kredi sözleşmesi imzalanır.

Sevkiyat Sonrası Doğrudan İhracat ve İthalat Kredileri İle Finansman: Bu krediler, satıcı ve alıcı kredilerinden farklı olarak sevkiyat sonrasında doğrudan ihracatçı ve ithalatçıya verilen ve geri ödemelerini de yine ihracatçı ve ithalatçının yaptığı dış ticaret finansman araçlarıdır.

Akreditif Aracılığıyla Finansman: Akreditif, iki şekilde ihracatçıya erken ödeme olanağı sağlar. İlki kabul kredili akreditifin kullanımı, diğeri ise akreditif çerçevesinde kambiyo senedinin ciro edilmesi ile gerçekleşir.

Faktoring: İhracat faktoringi, ihracatçı işletmelerin kredili satışlarından doğan kısa vadeli alacak haklarını faktör adı verilen finansal kuruluşlara satarak kaynak oluşturmalarını sağlayan bir dış ticaret finansman yöntemidir.

Forfaiting: Forfaiting, ihracatçı işletmenin ihracat faaliyetlerinden doğan orta ve uzun vadeli alacaklarını belirli bir iskontoyla forfaiting hizmeti veren finansal kuruluşa satarak nakit sağlamasına ve tüm riski forfaiting şirketine devretmesine olanak veren bir finansman aracıdır.

Leasing: Leasing sözleşmesinde kiralayan, makine, teçhizat ve taşıt benzeri varlıkların kullanım hakkını önceden belirlenmiş ödemeler karşılığında kiracıya (ithalatçı) vermektedir.

Menkul Kıymetleştirme: Menkul kıymetleştirme, alacakların yatırımcılara satılmak üzere menkul kıymet haline getirilmesini sağlayan bir finansman yöntemidir.

Tedarik Zinciri Finansmanı: Tedarik zinciri finansmanının temel amacı, uluslararası bir tedarik zinciri oluşturan çeşitli ticari ilişkileri, farklı kredi değerliliği düzeylerini ve farklı piyasa şartlarını dikkate alarak finansman alternatifleri ortaya koymaktır.