Dış Ticaretin Finansmanında Uluslararası Kuruluşlar

Dış ticaretin finansmanına olanak sağlayan uluslararası kuruluşlar; belirli bir organizasyon bünyesinde hizmet veren uluslararası kuruluşlar veya bölgesel nitelikteki uluslararası kuruluşlar şeklinde sınıflandırılmaktadır.

Dünya Bankası Grubu bünyesinde hizmet veren kuruluşlar; Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD), Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ve Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA)'dır.

Birleşmiş Milletler bünyesinde finansman sağlayan kuruluşlar; Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü (UNIDO), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler Sermaye Kalkınma Fonu (UNCDF) ve Uluslararası Ticaret Merkezi (ITC)'dir.

Bölgesel nitelikteki kuruluşlar; Avrupa Yatırım Bankası (EBRD), Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası (CEB), Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası (BSEC), Ekonomik İşbirliği Örgütü Ticaret ve Kalkınma Bankası (ETDB), İslam Kalkınma Bankası (ISDB), Afrika Kalkınma Bankası (AFDB), Kuveyt Arap ve Ekonomik Kalkınma Fonu (KFAED) ve Arap Para Fonu (AMF)'dir.

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD), genellikle kamu kesimi projelerini desteklemekte, özel kesim projelerin finansmanında devlet garantisi istemektedir.

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD), finansman olanaklarını proje kredileri, program kredileri ve milli para kredileri şeklinde sağlamakta fakat ilke olarak uluslararası mali piyasalardan borçlanabilme imkânına sahip sanayileşmiş ülkelere kredi vermemektedir.

Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA), Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası ve Uluslararası Finans Kurumu gibi kuruluşlardan farklı olarak, yalnızca yoksul ve az gelişmiş ülkelere finansman sağlamak amacıyla kurulmuştur.

Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü (UNIDO), gelişmekte olan ve ekonomileri geçiş sürecinde bulunan ülkelerin sanayileşme süreçlerine katkıda bulunmak amacıyla kurulmuştur.

Uluslararası Ticaret Merkezi, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın (UNCTAD) ve Dünya Ticaret Örgütü’nün (WTO) teknik iş birliği ajansı olarak kabul edilmektedir.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın (EBRD), finansman imkânı sunmak için gerekli gördüğü tek temel koşul, destek talebinde bulunulan ülkenin demokratik ilkelere bağlı bir ülke olması koşuludur.

Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası (BSTDB), Karadeniz havzasındaki ülkelerin ekonomik kalkınma ve bölgesel iş birliğini, üye ülkelerdeki özel kuruluşlar ve kamu kuruluşlarında ticaret ve proje finansmanı kredileri, garantiler ve öz kaynak katılımıyla desteklemektedir.

Kuveyt Arap Ekonomik Kalkınma Fonu (KFAED), proje finansmanları için kredi vermek ve teminat sağlamak, teknik yardım yoluyla hibe vermek ve uluslararası ve bölgesel kalkınma finans kurumlarının ve diğer kalkınma kurumlarının sermaye stoklarına katkıda bulunmak ve bu kurumlarda Kuveyt Devleti'ni temsil etmek gibi görevler üstlenmiştir.

Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası (CEB), II. Dünya Savaşı sonrası göç etmeye zorlanan ve Batı Avrupa ülkelerinde mülteci konumda bulunan kesimlerin neden olduğu siyasi karışıklıklara bir çözüm sunmak amacıyla kurulmuş olsa da günümüzde dezavantajlı nüfus gruplarının yaşam koşullarının iyileştirilmesine ve acil ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik sosyal projelere finansman sağlama amacı gütmektedir.

Uluslararası Finans Kurumu (IFC), kuruluş nedenine bağlı olarak gelişmekte olan ülkelerde devlet garantisi olmadan özel kesimin finansmanını amaçlamıştır.

Birleşmiş Milletler Sermaye Kalkınma Fonu (UNCDF), 1966 yılında kurulan ve dünyada en az gelişmiş olan ülkelerde yoksulluğu azaltmak ve kalkınmayı sağlamak amacıyla finansman olanağı sağlayan bir yapılanmadır. Bu yapılanma, sermaye yetkisi ve araçlarıyla, yoksulluğu azaltmak ve yerel ekonomik kalkınmayı desteklemek için, özellikle yerel düzeyde, kamu ve özel kaynakların kullanımına olanak sağlayan finans modelleri sunmaktadır.