Manevi Danışmanlık ve Rehberlikte Temel Nitelikler, İlkeler ve Yöntemler

İslâm dininde bireye manevi alanlarda yardımcı olmak ayet ve hadisler tarafından önerilmektedir. Hz. Peygamber’in (s.a.v.) kişisel modelliği de bu yöndedir. Günümüz dünyasında çok katmanlı problemlerle yüzleşen insanlar çektikleri acıyla başa çıkmak ya da anlam dünyasını genişletmek için bazı yöntemler geliştirmişlerdir. Bunun için de ortaya konulan manevi bakım alanı ilgili problemlerle baş edebilmek için teorik olarak teoloji, psikoloji, sosyoloji ve din eğitimi ortaklığı üzerine kurulmuş bir alandır.

Manevi Danışmanlık Ve Rehberlikte Temel Nitelikler

Mesleki Nitelik/Yeterlilik
Dini Bilgi Nitelikleri/Yeterlilikleri
İletişim Nitelikleri/Yeterlilikleri
Hoşgörü Nitelikleri/Yeterlilikleri
MDR Süreci Nitelikleri/Yeterlilikleri
Eğitsel Nitelikleri/Yeterlilikleri
Kişisel Nitelikleri/Yeterlilikleri

Manevi Danışmanlık Ve Rehberlikte Temel İlkeler

Manevi danışmanlığın profesyonel standartları manevi destek hizmetlerindeki yatay ve dikey çeşitlilik sebebiyle oldukça geniş bir alanı kapsamaktadır. Yani manevi destek uzmanlarının uzmanlık alanlarına ve başvurdukları kariyer basamağına göre değişiklik göstermektedir. Manevi danışmanlık ve rehberlikte danışmanlık uygulaması için genel ilkeler belirlendiği gibi, danışmanlık hizmetinin her bir unsuru için de ayrı ayrı ilkeler belirlenmektedir. Danışmanlık uygulaması için belirlenen genel ilkeler şunlardır.

Danışmanlık Uygulamasının Genel İlkeleri

Danışmanlık uygulaması için belirlenen genel ilkeler şunlardır: Kişisel ve profesyonel sınırları koruma, güveni koruma, Açık yüreklilik, Gizliliğe saygı, kültürel, etnik, cinsiyet, ırk, maneviyat, dini mezhep ve engellilik gibi farklılıklara saygı, Danışmanlık uygulamasının faydasını teyit etmek. Belirtilen ilkeler dışında ayrıca manevi bakım profesyonelleri-hasta ilişkileri ile ilgili İlkeleri önem arz etmektedir.

Manevi Danışmanlık Ve Rehberlikte Temel Yöntemler

Sağlıklı bir yaşama manevi bir destekle katkıda bulunarak insanın huzur ve mutluluğuna hizmet etmektir. İlgili niteliğin gerçekleşmesi elbette belli yöntemlere başvurmakla gerçekleşmektedir. Ayrıca manevi bakımın felsefesi insana bütüncül (holistic) yaklaşım ilkesine dayanır.

Manevi Bakım’da Temel Yöntemler

Manevi Bakımda başlıça üç model vardır.

Tebliğ ve İrşâd modeli, Terapi (tedavi) modeli, Teselli ve tefsir modeli.

Manevi Bakım ve Danışmanlık’ta İslâmî bir model olarak İ.H.S.A.N

Amacı kişinin dinle ilişkilendirdiği ve kişide işlev bozukluğuna yol açan sorunlarının çözümünü sağlamaktır. Bu uygulama eğitim almış mümessil din adamlarınca yürütülür. Modern danışma teknikleri ile dini yöntem ve teknikleri birlikte kullanılır. Bilişsel-davranışçı ve psikoterapide uygulanan süreçlerden beslenir. Klinik tanımlara göre akıl ve ruh sağlığı yerinde olan kişilere, problemi konusunda davranış uyumunu ve davranış değişikliğini sağlamak amacıyla yapılan bir dini danışmanlık yaklaşımıdır. Bu modelin insanı ulaştırmak istediği hali “İslâm, iman, ihsan” üçlemesinin sonundaki mertebe olan ihsandır. İlgili model beş aşamalı psikoterapötik danışmanlık aşamalarını ifade edecek şekilde her aşamanın harflerinden oluşan bir akrostişle “İ-H-S-A-N Modeli” olarak ifade edilmektedir:

İ: İhtiyaçların tespiti aşaması,
H: Hedefleri belirleme aşaması,
S: Stratejik eylem planı yapma aşaması,
A: Adım atmak. Sürecin yürütülmesi aşaması,
N: Nihayete erdirmek. Neticelendirmek. Sürecin bitirilmesi aşamasıdır. İhsan modeli Manevi Danışmanlık ve Rehberlik alanında İslâmi bir bakış açısınınyansıtıldığı kültürel kodlarımız üzerine inşa edilen bir model olarak değerlendirmek yararlı olacaktır.