Kurumlarda Dijitalleşme ve Yönetime Katılım
Gerek kamu kurum ve kuruluşlarında ve gerekse özel işletmelerde günümüz iletişim teknolojileri katılım konusunu zorunlu bir alana dönüştürmektedir. İletişim teknolojileri ilerledikçe bireyler daha fazla bilgiye daha kısa sürede ulaşabilmektedirler. Ancak bireyin bilgiye ulaşma yeteneğinde gerçekleşen bu genişleme aynı zamanda bilgi açığını da artırmaktadır. Dolayısıyla kurumlar hedef kitleleriyle daha yoğun ve daha etkin bir iletişim sürecini gerçekleştirmek zorunda kalmaktadır. Bu iletişim sürecinin etkinliğinin önemli göstergelerinden biri sürecin iki yönlü olarak işletilebilmesidir. Diğer bir ifadeyle, kurumdan hedef kitleye doğru bir bilgi akışından ziyade karşılıklı bir akışın olduğu bir süreç iletişim etkinliğini artırmaktadır. Bu süreçte kurumlar, hedef kitlelerini bilgilendirmenin yanında onlardan da bilgilenmektedirler. Hedef kitleden gelen bilginin etkin yönetilmesi ise gelen bilginin alınan kurumsal kararlara yansıtılmasını gerekli kılmaktadır.
Demokratiklik ilkesi kamu kurumlarına katılımın temel bir koşuludur. Yönetimin demokratiklik düzeyi ise vatandaşın yönetime katılım biçimine ve oranına bağlıdır. Dolayısıyla, kamu kurum ve kuruluşlarının demokratiklik özelliği, yönetime katılım konusunu harekete geçirmekte, kurum ve kuruluşların sağladığı yönetime katılım imkanları da o kurum ve kuruluşların demokratiklik ölçüsünün bir göstergesi olmaktadır. Bu bakımdan maliyet, eş zamanlı ya da eş zamanlı olmayan ulaşılabilirlik, hız, zaman sınırının yok olması, interaktif iletişim ve aktif izleyici gibi özellikleriyle günümüz iletişim teknolojisi internet ve bu bağlamda gerçekleştirilecek dijitalleşme, kurumlarda katılımın önemli bir aracı haline gelmektedir.
Her geçen gün yeni imkanlar sunan bilgi ve iletişim teknolojileri kamu kurumlarının idari yapıları ve hizmet yaklaşımlarında önemli değişimlere neden olmaktadır. Bu noktada kamu kurumlarında vatandaş merkezli yönetim yaklaşımlarının uygulanmasına ve iletişim ve iş süreçlerinin teknolojik olanaklarla zamandan ve mekândan bağımsız yürütülmesine dönük e-devlet uygulamaları ön plana çıkmaktadır. Bu uygulamalar devletin dijitalleşmesinin genel bir adı olarak değerlendirilebilir. Diğer bir ifadeyle, devletin dijital ortama aktarıldığı bir sürecin adıdır. Devletin dijitalleşmesinde son dönemde ortaya çıkan gelişmeler etkilidir. Bunlar arasında şehirleşme, bireyselleşme, bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi ve yaygınlaşması, bilginin yayılma hızı, küreselleşme ve vatandaşın verimli ve etkin hizmet beklentisi sayılabilir.
Dijitalleşme sadece devletten vatandaşa bilgi akışı ya da idari işlemlerin yürütülmesi anlamında değil, aynı zamanda çalışanların ve vatandaşın yönetime katılımı açısından da önem taşımaktadır. Yönetime katılmanın temel amacı, çatışmayı zorlama ve baskılama yerine diyaloğa dayalı olarak çözmektir. Dolayısıyla yüz-yüze katılım ortamlarının sınırlı sayıda vatandaşa ulaşabileceği düşünüldüğünde geniş kitlelerle diyaloğa dayalı bir iletişim gerçekleştirebilmek için internet mecralarının etkin bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Bu katılım mecraları web siteleri, kapalı ağlar, elektronik posta, anlık mesajlaşma, bloglar, mikrobloglar, wiki ve katılımcı sözlükler ve sosyal ağlar olarak ele alınabilir.
Türkiye’de dijitalleşme uygulamaları, donanım alt yapısının geliştirilmesi ve e-imza gibi bir dizi güvenlik koşuluna dönük yasal ve idari düzenlemelerin yapılandırılmasını gerektirdiğinden uluslararası uygulama örneklerine göre gecikmeli başlamıştır. 2000’li yıllarla başlayan süreçte, gerekli yasal ve altyapı düzenlemelerine ek olarak vatandaşın internete ulaşma oranında gerçekleşen hızlı artış ve devletin vatandaş katılımını güçlendirecek düzenlemeleri yapmasıyla birlikte yönetim süreçleri dijital ortamlara daha yoğunluklu olarak aktarılmaya başlanmıştır. Dijital devlet uygulamasıyla ilgili örnekler arasında Elektronik Kamu Bilgi Yönetim Sistemi (KAYSİS), Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER), Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS), Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP), VEDOP Projeleri ve Yerel Dijital Katılım Uygulamaları sayılabilir.