Ticarette Dijitalleşme: E-Ticaret

Gelenekselden Elektroniğe Ticaretin Dönüşümü

Ulaşım ve iletişim alanındaki gelişmeler de ticaretin günümüzdeki küresel çaptaki haline gelmesini kolaylaştırmıştır. Elbette bankacılık alanındaki gelişmelerle ödeme sistemlerindeki değişimin ve kargo taşımacılığındaki devasa ilerlemenin katkısı da yadsınamaz. Fakat Internet teknolojilerinin etkisi oldukça fazla olmuştur ve ticaretteki değişim ivmesi katlanarak artmış, e-ticaret uygulamaları ile bir müşteri hiçbir beyanname ya da resmi evrak doldurmaksızın, oturduğu yerden birkaç tıklamayla kredi kartı numarasını girerek binlerce kilometre ötedeki bir ülkeden ürün alabilir veya satabilir hale gelmiştir.

İletişim teknolojilerindeki gelişim, sadece dijital ortamdaki iş yapış biçimlerini değil, geleneksel iş yapış biçimlerini de önemli ölçüde etkilemiştir. Zaman, mekân ve hız boyutunun önemi artmıştır. Günümüzde alıcı da, satıcı da, çalışan da, ürün de, hizmet de artık Internet’tedir ve her yerden günün her saatinde anlık iletişim kurulabilmektedir. Bu durum ticaretin dijital ortamlarda yapılabilmesini son 30 yıldır mümkün hale getirmiştir.

E-ticaret, Internet ortamında kanunlar dahilinde bir kâr elde etmek üzere ürünlerin tanıtımının yapılmasını, ürünü satın almak isteyen tüketiciden ödemesinin alınarak ürünün satılmasını ve tüketiciye ürünün gönderilmesini kapsamaktadır.

E-Ticaret Modelleri

E-ticaret, satıcı ve alıcı tarafların farklılaşması ve yapılan ticaretin boyutlarına göre bazı modellere ayrılmıştır. Temel parametreleri “Business” (İşletme), “Consumer” (Tüketici), “2” (to - ilişkinin yönü) olan bu modeller aşağıdaki gibi sıralanabilmektedir.

B2B (Business to Business - İşletmeden İşletmeye) Modeli: Bu modelde ticaretin yönü işletmeden işletmeyedir yani kurumlar arası bir e-ticaret mevcuttur.

B2C (Business to Consumer - İşletmeden Tüketiciye) Modeli: Bu model en temel ve yaygın e-ticaret sitesi modelidir. Ticaretin yönü, işletmeden tüketiciyedir.

C2B (Consumer to Business - Tüketiciden İşletmeye) Modeli: Bu modelde tüketici ile işletme arasındaki ticaret, tüketiciden işletmeye doğrudur.

C2C (Consumer to Consumer - Tüketiciden Tüketiciye) Modeli: Tüketici ile bir başka tüketici arasında olan ticareti kapsamaktadır.

G2C (Government to Citizen - Devletten Vatandaşa) Modeli: Devlet ve vatandaşı arasındaki ilişkilerin dijitalleşmesini konu edinmektedir.

G2B (Government to Business - Devletten İşletmeye) Modeli: Devletlerin kendi sınırları içinde kurulmuş tüzel kişiliklere dijital ortamda verdiği hizmetleri kapsamaktadır.

C2B (Click to Brick - Sanaldan Gerçeğe) Modeli: E-ticaret sitelerinin sanal bir ortamda başlayıp daha sonra gerçek bir mekâna dönüşerek gerçek bir ticarethane olması bu model kapsamında incelenmektedir.

Ana Hatlarıyla E-Ticaret Sitesi

E-ticaret sitesinin kurulmasında yapılması gereken iş planı, e-ticaret sitesinin yapısı, sitenin tanıtım ve pazarlama çalışmaları gibi başlıklar bir eticaret sitesinin ana hatlarını oluşturmaktadır.

İş Planı: İş planı, hedeflerin belirlenip bu hedeflerin nasıl ve ne zaman oluşturulması gerektiğini, bu hedefler için gereken kaynakları ve kurulan varsayımların gerçek rakamlarla desteklendiği kanıtları içeren yazılı dokümandır.

E-Ticaret Sitesinin Yapısı: E-ticaret sitesinin çalışmasını ve performansını etkileyen çeşitli yapısal unsurları vardır. Bu unsurlar altyapısal ve üstyapısal unsurlar olmak üzere iki ayrı kategoride incelenebilir.

Altyapısal Unsurlar: Siteye ait barındırma, ödeme ve güvenlik gibi altyapısal unsurlardan oluşmaktadır.

Üstyapısal Unsurlar: Sitenin tasarımı kapsamında değerlendirilebilecek elemanlardan oluşmaktadır.

E-Ticaret Sitesinin Tanıtımı ve Pazarlanması: E-ticaret sitelerinin pazarlanması, hedefler, stratejiler ve bütçeyle doğru orantılı olarak yapılabilecektir. Yapılabilecek başlıca faaliyetler reklam, halkla ilişkiler, gerilla çalışmalar, lokasyon bazlı çalışmalar ve e-posta pazarlaması şeklinde sıralanabilir.