Yaratıcı Dramada Eğitim Ortamları ve Kullanılan Materyaller

Eğitim öğretim süreçlerinin birden fazla bileşenin bir araya gelmesi ve bu bileşenlerin birbirleriyle etkileşimiyle gerçekleştiği söylenebilir. Sözgelimi; öğretmen, çocuk, eğitim-öğretim programı, ortam, araç-gereç vb. sıralanabilir. Eğitim öğretim süreçlerini okul içine kapatmak, okul dışındaki pek çok öğrenme olanağından yararlanmamak anlamına gelecektir. Günümüzde öğrenme, her birey için yaşam boyu sürer ve her yerdedir. Dolayısıyla öğrenme, hem okul içinde hem de okul dışındadır.

Okul içinde eğitim öğretim sürerken okul dışında bulunan pek çok ortamdan da planlı programlı bir biçimde yararlanılabilir. Okul öncesi eğitimde yaratıcı drama etkinlikleri de hem okul içinde hem de okul dışında bulunan pek çok ortamda yürütülebilir.

Okul öncesi eğitimde okul içi ve okul dışı ortamlarda gerçekleştirilecek yaratıcı drama çalışmalarında, çalışmanın içeriğine uygun bir biçimde çeşitli araç gereçlerden de yararlanılır.

Çocukların yaşantılara dayalı olarak ve yaparak, yaşayarak öğrenmelerine olanak sunan yaratıcı drama çalışmaları çeşitli araç gereçlerle desteklenerek hem okul içi hem de okul dışındaki farklı ortamlarda gerçekleştirilebilir.

Yaratıcı Drama Çalışmalarında Ortam

Okul öncesi öğretmeni yapacağı yaratıcı drama çalışmasının amacını, kazanımlarını, içeriğini, bu kazanımlara ulaşmak için içeriği, hangi yöntem ve tekniklerden yararlanacağını ve süreci nasıl değerlendireceğini de belirlemiş olmalıdır. Bunlarla birlikte ortamın da belirlenmesi, düzenlenmesi ve gerek duyulan araç gerecin de hazırlanması yaratıcı drama çalışmasının verimliliği açısından önemlidir.

Ortam yaratıcı drama alan yazınında, yaratıcı dramanın bileşenleri kapsamında mekân olarak yer alır. Belirlenen mekânın çalışma ortamı olarak düzenlenmesi gerekir. Dolayısıyla, yaratıcı dramada düzenlenmiş bu ortam fiziksel bir alanla ilişkilidir. Yaratıcı drama çalışmalarında ortamın düzenlenmesi, çalışmaya uygun hale getirilmesi, sürecin sağlıklı ve verimli sürmesi için önemli bir durumdur.

Okul öncesi eğitimde yaratıcı drama çalışmaları ister etkinlik ister yöntem boyutuyla amaca uygun olmak koşuluyla hemen her yerde yapılabilir.

Yaratıcı Drama Çalışmalarında Ortam Türleri

Daha öncede belirtildiği gibi okul öncesi eğitimde yaratıcı drama çalışmaları amaca uygun olarak okul içi ve okul dışı farklı ortamlarda gerçekleştirilebilir.

Okul İçi Ortamlar

Yaratıcı drama çalışmaları okul içinde, sınıf, drama sınıfı, koridorlar, okul bahçesi gibi ortamlarda gerçekleştirilebilir. Okul öncesi dönem çocuğunun özellikleri dikkate alınarak tasarımlanan okul içi ortamlar yaratıcı drama çalışmalarına ilk adımda uygun ortamlardır. Belli özelliklere sahip bu ortamlarda, okul öncesi öğretmeni planladığı yaratıcı drama çalışmasının kazanımlarına ya da içeriğine göre ek düzenlemeler de yapabilir. Bir eğitim ortamı olan sınıf, küçük bir düzenlemeyle yaratıcı drama çalışmaları için de bir ortam olabilir.

Kimi okul öncesi eğitim kurumlarında sadece yaratıcı drama etkinliklerini yapmak üzere bir yaratıcı drama sınıfı ya da çok amaçlı salon da bulunur. Yaratıcı drama sınıfı zemini halı, parke vb. malzemeyle kaplı, çocuk sayısına göre yeterli sayıda minderin bulunduğu, gerekli güvenlik tedbirlerinin alındığı bir yer olmalıdır.

Okul Dışı Ortamlar

Günümüz eğitim anlayışlarında öğrenme, genelde herkes özelde de çocuk için her yerdedir. Okul dışında okul içi etkinlikleri destekleyecek çeşitli eğitim ortamları bulunmaktadır. Bu ortamlar aynı zamanda yaratıcı drama çalışmaları içinde birer ortam konumundadırlar.

Müzeler, sanat galerileri, kültür ve sanat merkezleri, kütüphaneler, fabrikalar, parklar, oyun alanları, kent merkezleri (okulun yakın çevresinde yer alan ve bakkal, terzi, fırın, manav vb. dükkânların yer aldığı semt merkezleri), kent cadde ve sokakları, tren garı gibi pek çok ortam okul tarafından yürütülen eğitim programını farklı öğrenme olanaklarıyla desteklerler.

Öğretmen, okul dışı ortamlarda yaratıcı drama çalışması planlarken ortamın özelliklerini göz önünde bulundurmalı ve o ortamda neleri öncelikle ele alacağını açıkça belirlemelidir.

Yaratıcı Drama Çalışmalarında Kullanılan Materyaller

Materyal kullanımı, yaratıcı drama çalışmalarının önemli bir parçası olup çalışmanın verimini arttırır. Yaratıcı drama çalışmalarında çalışmanın amacına, etkinliklerin kazanımına, çocukların gelişim özelliklerine göre gerekli materyalleri belirleme, sağlama ve ortamda bulundurma okul öncesi öğretmeninin sorumluluğundadır.

Ortamın gerekli uyaran ve materyaller açısından zengin olması, hem çocuğun gelişimine hem de yaratıcı drama çalışmasına önemli katsı sağlar.

Yaratıcı drama ortamında, çalışılan konulara uygun fotoğraflar, kartlar, bazı sanat eserlerinin reprodüksiyonları, gazeteler, dergiler, afişler, çeşitli konularda kısa videolar vb. görsel materyaller; müzik dinletirken kullanılmak üzere bir CD ya da Mp3 çalar; çalışmanın içeriğine göre hızlı, yavaş, sözlü sözsüz vb. özelliklerde müzik eserleri arşivi; tef, zil gibi müzik aletleri; orff aletleri gibi işitsel materyaller; çocuk kitaplarının yer aldığı bir kütüphane; içinde baston, tepsi, tabak, bardak, çantalar, birkaç farklı şapka, dosya, süs eşyaları gibi çeşitli objeler ile çeşitli giysi parçaları ve kumaş parçaları bulunan bir aksesuar dolabı; çocuklara yetecek kadar kalem, boya kalemi, A4 kâğıt, değişik boyutlarda resim kâğıdı, yapıştırıcı, cetvel, makas, renkli karton, elişi kâğıdı vb. kırtasiye malzemesi bulundurulmalıdır.

İyi düzenlenmiş ve yeterli materyalle desteklenmiş ortam, yaratıcı drama çalışmasının verimini arttırırken çocuğun gelişimine, yaratıcılığına ve hayal dünyasını zenginleştirmesine de katkı da bulunur.