Yaratıcı Dramanın Aşamaları Ve Etkinlik Örnekleri

Yaratıcı Dramanın Aşamaları

Yaratıcı drama etkinliğinin belli aşamalara göre yapılandırılması gerekmektedir. Yaratıcı drama izlenecek aşamalar ısınma-hazırlık, canlandırma ve değerlendirme aşamalarıdır.

Isınma- Hazırlık Çalışmaları

Isınma-hazırlık çalışmaları, grup dinamiği oluşturma amacına hizmet etmekle birlikte bedensel ve zihinsel bir etkileşime dayalı olarak hem çocukların yaratıcı dramaya alışmasını hem de bir sonraki aşamaya hazırlanmasını sağlamaya yönelik etkinliklerden oluşmaktadır. Bu aşama, daha çok bedenin hareket halinde olduğu, bedenin gerilmesi, gevşetilmesi, davranış, jest, mimik, ses, nefes gibi ifade araçlarını da kapsayan çalışmaları içermektedir.

Isınma-hazırlık aşamasının kuralları diğer aşamalara göre daha belirgindir ve daha çok öğretmenin belirlediği çalışmalara yer verilir. Durum ve amaca göre bu çalışmalar uzun süreli veya kısa süreli olabilir. Çocuk oyunlarından bu aşamada sıklıkla yararlanılmaktadır. Bu oyunlar, öğretmenin ve çocukların hem birbirlerine ısınmalarını hem de çalışılacak konuya hazırlanmalarını kolaylaştırabileceği gibi çocukların çalışılan mekanla da etkileşime girmesine fırsat verebilmektedir. Ancak yaratıcı dramanın ısınma-hazırlık aşamasında oyunlara çok sık yer verilir, eğlence temel amaç haline gelirse ve yaratıcı dramanın diğer aşamalarına geçilmezse çocuklarda oyunun yaratıcı drama etkinliklerinin kendisi olduğu düşüncesi oluşabilir.Canlandırma aşamasında birlikte çalışacak küçük grupların oluşturulması, çocuklara canlandırılacak konunun verilmesi, grupların süreçle ilgili hazırlıkları, rolleri belirlemeleri, gerektiğinde kullanacakları materyalleri ve canlandırma yapacakları yerleri seçmeleri ve uygun şekilde düzenlemeleri de bu aşamada gerçekleştirilmektedir. Yaratıcı drama çalışmalarına yeni başlayan gruplarda öğretmenin ısınma etkinliklerine aktif bir şekilde katılması önemlidir.

Canlandırma Aşaması

Canlandırma bir konunun süreç içinde biçimlenip ortaya çıktığı, belirlendiği, biçimlendirildiği aşamadır. Bu aşama canlandırılacak bir konu çerçevesinde bir başlangıç noktası olan, doğaçlama, rol oynama ve diğer tekniklerin kullanıldığı bir aşamadır. Yaratıcı drama çalışmalarındaki tüm yaşantılar, paylaşımlar, değerlendirmeler bu aşamada oluşturulan canlandırmalara, sonuçlarına ve bireyde bıraktığı izlere göre yapılır.

Canlandırma aşamasında masaldan, öyküden, şiirden, fotoğraftan, tablodan, olaydan, bir sözcük veya kavramdan, bir heykelden veya müzikten, haberden kısacası eğitimin ve sanatın hemen her alanından ve gündelik yaşantıdan yola çıkılarak doğaçlama yapılır.

Bu aşama aynı zamanda liderin verdiği bir konuyu canlandırmak için yapılan “canlandırma öncesi” hazırlıkların yapılmasını da içerir. Bu aşamadaki canlandırmalar bireysel, ikili olabileceği gibi küçük veya büyük gruplar veya grubun tamamıyla aynı anda da olabilir. Canlandırma aşamasında çocukların role girmelerini kolaylaştırmak için listeleme, karakter oluşturma, nesneleri kullanarak mekanı düzenleme, öğretmenin role girmesi gibi role hazırlama tekniklerinden yararlanılabilir.

Değerlendirme Aşaması

Değerlendirme, yaratıcı dramanın olmazsa olmaz aşamasıdır. Değerlendirme, süreçte yaşanılanların neler olduğu, çocukların bu yaşantılar sırasında neler hissettikleri, yaşanılanlara ilişkin düşüncelerinin ne olduğu, neler öğrendikleri, ne gibi güçlükler yaşadıkları ile ilgili soruların sorulması, çocukların soruları yanıtlaması, öğretmenin bu süreci yönetmesi ve gerektiğinde kendi gözlemlerini, sürece ilişkin düşüncelerini çocuklarla paylaşması şeklinde gerçekleşmektedir. Başka bir ifadeyle, sürecin özü, önemi, niteliği ve niceliğinin belirlenmesi söz konusudur.