Yaratıcı Drama Çalışmalarında Ritim ve Müzik

Yaratıcı Dramanın Uygulama Aşamalarında Müziğin Kullanılması

Müzik ve yaratıcı drama, yaratılarla yüklü olduğu tartışmasız kabul gören iki alandır. Bazen müzik dramayı kendine araç olarak görmüş, bazen de drama müziği. Dram sanatı açısından bakıldığında müziğin daha çok yan öge olarak kullanıldığı görülmektedir. Genellikle olay örgüsünün aktarımında konuya uygun olduğu düşünülen müzikler geri düzlemde duyurulur.

Yaratıcı drama etkinliklerinin çoğunda doğrudan ya da dolaylı olarak müziğin kullanıldığı görülür. İnsandaki bedensel tartımın (ritmin) başlangıcı kabul edilen kalp atışı ve soluk alıp verme eyleminden hareketle, tartım (ritim) alıştırmalarının çeşitlemesini yapmak olasıdır. Biçimsel olarak müzik; tartım (ritm), uyum (armoni), ve ezgiden (melodi) oluşmaktadır. Her yaratıcı drama çalışmasının müzik eşliğinde yapılması zorunluluğu yoktur.

Tartım (Ritim) Eğitimi

Tartım (ritim), bebeğin annesinin kalp atışlarını duyduğu yaşamın ilk anlarından itibaren vardır. Çocukların bebeklikten sonraki ilk müzikal denemeleri, alkışlamak ya da tartımsal müziğe göre devinimde bulunmaktır. Tartım çalgılarının eklenmesi, çocuklar için müzik programlarının diğer bir boyutudur. Devinimi ve tempoyu seven çocuklar, doğal olarak tartım çalgılarını kullanmaya yönelirler. Tartım çalışmalarına başlarken kolay duyulan vuruşlardan oluşmuş tartımlı müzikler seçmek iyi bir yol olabilir.

Tartım Eğitiminin Amacı ve Çocuğun Gelişimine Etkileri

Tartımsal (ritmik) eğitim, çocuğa devinim (hareket) ve müzik yolu ile kendini keşfetme, kendini denetleme, çevresindeki nesne ve insanları algılama ve onlarla yüzleşme olanağını sağlar. Tartım eğitiminde en önemli amaç, tartımsal deneyim edinmektir. Bu da uyum sağlama sürecini kısaltacaktır.

Tartım eğitimiyle, çocuğun tartım duygusu gelişeceği gibi denge, dikkat, tepki, güven..vb. duyguları ile el, kol, ayak, baş, göz gibi örgenleri arasında eşgüdüm (koordinasyon) sağlanmasına, davranışlarında çeviklik ve incelik kazanmasına yardımcı olunur.

Tartım çalışmalarında hem blok flüt, akordeon ve piyano, bağlama gibi ezgili müzik araçları hem davul, trampet, tef gibi vurmalı çalgılar hem masa, sıra, gazoz kapağı, ceviz kabuğu, konserve kutusu gibi müzik dışı ses veren araçlar, CD gibi müzik dinleme araçları kullanılabilir.

Okul öncesinde tartım çalışmaları için ideal araçlar “Orff çalgıları” dır. Bu müzik araçları (çalgılar) şarkı söylenirken eşlik etme biçiminde kullanılabileceği gibi, tartım eğitimi yapılırken de çocuklara belletilen ve onların uyguladıkları çeşitli el ve ayak vuruşlarına, beden devinimlerine eşlik etme biçiminde de kullanılır.

Tartım Oyunları Örnekleri

Müzik araçları tartım alıştırmalarında tartım çalışması ve tartım oyunu olarak iki yolla kullanılabilir. Çocuğa uygulanacak tartım eğitiminde konuşma dilinin özelliklerinden de yararlanılabilir. Bu tür yararlanma, aynı zamanda çocuğun dil gelişimini de olumlu etkileyecektir.

Tartım çalışmaları, öğretmen ve çocuklar tarafından birlikte uygulanır. Her çocuk, tartım (ritim tutmak) amacıyla sınıfta bulunan bir vurmalı çalgıyı ya da müzik dışı ses veren bir tartım aracını kullanabilir ya da sesler çıkarabilir. Bu çalışmada öğretmen bir araçla bir tartım kalıbını seslendirir, çocuklardan bu tartım kalıbını yinelemelerini isteyebilir.

Tartım oyununda öğretmen, izleyici durumundadır. Her çocuk, vurmalı çalgılardan ya da müzik dışı ses veren araçlardan istediği birini alır ve öğretmenin hiçbir müdahalesi olmaksızın onunla ritim çalışmaları yapar