Okulöncesi Eğitimde Kullanılabilecek Bazı Yaratıcı Drama Teknikleri

Yaratıcı dramanın özü canlandırmadır. Bu canlandırmaların da doğaçlama ve rol oynamaya dayalı olması gerekir. Doğaçlamanın olmadığı bir sürecin yaratıcı drama olarak adlandırılması mümkün değildir. Yaratıcı dramada teknik olarak adlandırılan çalışmaların hemen hepsi doğaçlama tekniğinin bir başka çeşitlemesi gibidir.

Teknikler farklı amaçlara daha kolay ulaşılabileceği düşünülen araçların kendisidir. Ancak bu amaçlara doğaçlama veya okul öncesi eğitimde dramatizasyon ile ulaşılabiliniyorsa eğitim planlarında daha fazla tekniğe yer vermeye gerek yoktur.

Doğaçlama

Doğaçlama, özgür biçimde gerçekleşir. Okul öncesi çocuklarla doğaçlama yapmak ya da onlardan bir yetişkinin yapacağı doğaçlamayı yapmaları beklemek yanlıştır. Çünkü doğaçlamada anlık ve spontan olmak önemlidir. Hemen her şey o anda başlayabilir ve geliştirilebilir. Bu dönem çocukları gelişim özellikleri nedeniyle bu tür canlandırmaları yapamayabilir. Yaş grubu ilerledikçe ve kendiliğindenlik süreci geliştikçe çocuklar doğaçlamaya daha yatkın olabilirler. Bu nedenle bu dönem çocuklarla yapılacak doğaçlama çalışmalarında öğretmenin yönlendirmesi ile çeşitli düzenlemeler yapılabilir.

Rol Oynama

Rol, sözcük olarak görev anlamını taşır. Bir kişinin bir eylemde üstlendiği sorumluluk olarak da adlandırılabilir. Rol aynı zamanda tiyatro sanatında oyuncunun sahnede yapacağı sözel veya bedensel tüm hareketlerdir.

Rol oynamak, yaratıcı drama açısından bir doğaçlamada bir görevi üstlenmektir. Rol yapmak ise daha çok doğal davranmamak, içten olamamaktır.

Tüm Grupla Doğaçlama-Rol Oynama

Okul öncesi yaratıcı drama çalışmalarında tüm grupla yapılan doğaçlama-rol oynama ayrı bir teknik olarak da adlandırılabilir

Öğretmenin Rolde Olması

Okul öncesi dönemde yapılacak yaratıcı drama çalışmalarında doğaçlama ve rol oynama ile birlikte en çok kullanılabilecek tekniklerden biri öğretmenin role girmesidir. Öğretmenin rolde olması okul öncesi dönem çocukları için hem uygun hem de önemli tekniklerden biridir.

Dramatizasyon

Dramatizasyon oyunlaştırma veya bir durumu gerçekte olduğundan daha heyecan verici ya da kötü göstermek olarak açıklanabilir. Dramatizasyon, bir öykü ya da masal gibi metnin oyunlaştırılmasıdır.

Donuk İmge/ Heykel Formu-Fotoğraf Oluşturma

Yaratıcı dramada “donuk imge” tekniği çocukların bireysel ya da küçük gruplar olarak kendi bedenleri ile hareketsiz, sessiz, sözsüz görüntüler oluşturmasıdır. Uygulaması kolay ve etkili bir tekniktir. Bu görüntüler bir tablo, bir fotoğraf, bir heykel, bir ifade formu, bir duruş biçiminde de gerçekleştirilebilir.

Toplantı Düzenleme

Çocukların rol içinde hep birlikte karar vermek ya da öneriler geliştirmek, herhangi bir bilgiyi paylaşmak, bir sorunun nedenini veya çözümünü araştırmak gibi amaçlara yönelik olarak eyleme geçmesi durumunda bu teknik uygulanabilir. Tekniğin uygulanmasında öğretmen toplantının biçimini oluşturan, toplantıyı başlatan, yönlendiren kişi olması açısından aktif ve belirleyicidir.

Pantomim (Sessiz-Sözsüz Canlandırma)

“Mim” oyuncunun herhangi bir davranış ya da duyguyu yüz ve beden devinimleriyle anlattığı, yalnızca devinimlere dayanan sözsüz oyun; “pantomim” ise davranış ya da duygunun gövde ve yüz devinimleriyle, müzik ve eşya eşliğinde gerçekleştirilen tekniktir.

Özel Mülkiyet-Yarım Kalmış Materyal

Bu teknik bir kişiye ait herhangi bir nesne, çanta, defter veya onun özelliğini yansıtacak çeşitli belgeler aracılığı ile karakterin ve olay akışının oluşturulmasıdır. Bu nesnelerden yola çıkılarak bir yaratıcı drama süreci birlikte oluşturulur. Yarım bırakılmış nesnede çocuklara bu nesneler sunulur.

Anlatı Tiyatrosu (Anlatı Tekniği)

Anlatıcı, bir öyküyü yazılı bir kaynağa dayalı olarak anlatır.

Anlatı tiyatrosunda öykü üçüncü tekil kişi ağzından, bakışından ve geçmiş zamandan anlatılır. Geçmiş zamanda ifade edilen “anlatıcı konuşması”, canlandıran kişinin kendi konuşmasını içeren “figür konuşması” ve “sahnesel canlandırma” bu teknikte birlikte uygulanır.

Duvardaki Rol

Ana karakter zemine ya da duvara resmedilir. Yaratıcı drama süreci boyunca çocuklar, bu karaktere yönelik sürekli yeni bilgiler eklerler. Bu bilgilerle karakter ve öykü birlikte oluşturulur.