Çocuklara Hizmet Veren Kurumlar
Çocuklara hizmet veren kurumlar; Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Üniversiteler, Yerel Yönetimler, Sivil Toplum Örgütleri ve Diğer Kurumlar kapsamında incelenmiştir.
Sağlık Bakanlığı
Sağlık Bakanlığı hizmet birimlerini incelediğimizde; Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü kapsamında çocuklara hizmet verilmektedir.
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çocukla ilgili hizmetleri Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü çatısı altında toplamıştır. Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü kapsamında çocuklarla ilgili Koruyucu ve Önleyici Hizmetler, Sosyal Rehabilitasyon Hizmetleri, Aile Yanında Destek Hizmetleri, Bakım Hizmetleri, Çocuk Hakları, Eğitim ve Toplumsal Destek Hizmetleri birimleri bulunmaktadır.
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Koruyucu ve Önleyici Hizmetler kapsamında öncelikle çocukların üstün yararını ön planda tutarak risk altındaki ailelerin ve çocukların genel özellikleri belirlenerek, risk oluşmadan çocukların aile ortamında desteklenmesi; bunun mümkün olmaması durumunda ise koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması; aile ve akraba yanında bakımın mümkün olmadığı durumlarda ise çocukların ev tipi bakım kuruluşlarında bakımının sağlanması hizmetleri yapılmaktadır. Ayrıca çalışan ebeveynlerin 0-6 yaş grubundaki çocuklarının bakımını gerçekleştirmek, bu çocuklara temel değer ve alışkanlıklar kazandırmak amacıyla özel kreş ve gündüz bakımevleri hizmetleri yürütülmektedir. Bununla birlikte ortaöğretime devam eden çocukların okul zamanlarının dışında sosyal faaliyetlerle gelişimlerinin desteklendiği özel çocuk kulübü hizmeti verilmektedir.
Sosyal Rehabilitasyon Hizmetleri kapsamında suça yöneltilen, suç mağduru ve sokakta yaşayan çocuklara psikososyal destek hizmeti vermek üzere ihtisaslaşmış Çocuk Destek Merkezleri açılmıştır. Bu merkezlerde çocukların temel gereksinimlerini karşılamak, fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal gereksinimlerini belirleyerek, müdahaleler gerçekleştirmek, çocukların aile ve akrabalarının yanına dönmelerini veya alternatif sosyal hizmet modelleri için hazır hale gelmelerini sağlamak hedeflenmektedir. Suça yöneltilen, suç mağduru, sokakta yaşayan, gebe çocuklar ve çocuk anneler, refakatsiz sığınmacı ve madde bağımlısı olan çocuklara yönelik Çocuk Destek Merkezleri bulunmaktadır.
Aile Yanında Destek Hizmetleri kapsamında, korunmaya muhtaç çocukların korunma altına alınmasına esas oluşturacak nedenin ekonomik yoksunluk olması hâlinde, ailelere sosyal ekonomik destek hizmeti sunularak çocuğun kendi ailesi yanında bakımı sağlanmaktadır. Ayrıca aile danışma merkezleri ile toplum merkezleri de çocuğa hizmet veren merkezler arasında yer almaktadır.
Bakım Hizmetleri kapsamında haklarında korunma kararı ya da bakım önlemi verilen çocukların korunması ve bakım hizmetleri yanında fiziksel ve psiko sosyal gelişimlerinin desteklenmesi, bir iş veya meslek sahibi olmaları ve topluma kazandırılmalarının sağlanması amacıyla hizmetler verilir. Bu hizmetler Çocuk Evleri ve Çocuk Evleri Koordinasyon Merkez Müdürlükleri, Çocuk Evleri Siteleri, Çocuk Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Merkezlerinde yürütülür.
Çocuk Hakları kapsamında, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı il müdürlükleri bünyesinde faaliyetlerini yürütmekte olan İl Çocuk Hakları Komiteleri tarafından akrandan akrana tekniği ile Çocuk Hakları Eğitici Eğitimleri verilmektedir.
Eğitim ve Toplumsal Destek Hizmetleri kapsamında, haklarında korunma ya da bakım önlemi kararı verilen çocukların eğitimlerinin düzenli olarak takip edilerek akademik başarılarının artırılmasına yönelik hizmetlerin yanında sosyal, kültürel, spor ve sanatsal alanlarda geliştirilmelerine yönelik hizmetler verilir. Bu kapsamda il müdürlükleri bünyesinde etkinlik gösteren aile danışma merkezleri ile toplum merkezleri bulunmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Rehberlik Hizmetleri Daire Başkanlığı kapsamında Rehberlik ve Araştırma Merkezleri ve çocuklara yaşam becerilerini kazandırmayı amaçlayan Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık hizmetleri bulunmaktadır.
Üniversiteler
Türkiye’deki üniversitelerde sağlıkla, eğitimle ilgili birimlerle üniversitelere bağlı enstitü/araştırma merkezleri çocukla ilgili hizmet vermektedir.
Sağlıkla İlgili Birimler
Üniversitelerde sağlıkla ilgili Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık Bilimleri Yüksekokulu, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Meslek Yüksekokulu, Sağlık Bakanlığı Çocuk Hastaneleri/Birimlerinde ve merkezlerde çocuklara hizmet verilmektedir.
Eğitimle İlgili Birimler
Eğitimle ilgili üniversitelerin Eğitim Fakülteleri bünyesinde çocukla ilgili bölüm/anabilim dalları bulunmaktadır.
Enstitü/Araştırma Merkezleri
Üniversitelerde çok az sayıda bulunan enstitüler sağlıkla ilgilidir. Sağlıkla ilgili olmayan birimler genellikle araştırma merkezleridir.
Yerel Yönetimler
Başta büyükşehir belediyeleri olmak üzere günümüzde birçok yerel yönetim birimi bünyesinde, çocuklara yönelik hizmet merkezleri geliştirilmiştir.
Sivil Toplum Kuruluşları
Çocuğa hizmet veren sivil toplum kuruluşları arasında çocukla doğrudan ilgili olanların yanında, dolaylı olarak ilgili olanlar da bulunmaktadır.
Diğer Kurumlar
Çocuklara hizmet veren diğer kurumlar arasında Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı da bulunmaktadır.